Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, việc triển khai cấp thẻ Căn cước công dân (CCCD) gắn chip điện tử là một bước tiến quan trọng. Tuy nhiên, nhiều người dân vẫn đang băn khoăn về việc liệu mình có bắt buộc phải đi đổi thẻ ngay lập tức hay không và lộ trình thay thế hoàn toàn các loại giấy tờ tùy thân cũ sẽ diễn ra như thế nào.

1. Những trường hợp bắt buộc phải đổi sang CCCD gắn chip ngay thời điểm hiện tại

Theo quy định tại Điều 23 Luật Căn cước công dân 2014 và Điều 5 Nghị định 05/1999/NĐ-CP, công dân đang sử dụng Chứng minh nhân dân (CMND) hoặc CCCD mã vạch bắt buộc phải thực hiện thủ tục đổi sang thẻ CCCD gắn chip nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Đến độ tuổi quy định: Công dân đã được cấp thẻ CCCD nhưng đủ 25 tuổi, đủ 40 tuổi và đủ 60 tuổi.
• Hết hạn sử dụng: Đối với CMND 9 số và 12 số, thời hạn sử dụng là 15 năm kể từ ngày cấp. Nếu đã quá thời hạn này, thẻ không còn giá trị pháp lý.
• Thay đổi thông tin cá nhân: Thay đổi họ, chữ đệm, tên; đặc điểm nhân dạng; xác định lại giới tính hoặc quê quán.
• Sai sót thông tin: Có sai sót về các thông tin ghi trên thẻ so với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
• Hư hỏng hoặc mất mát: Thẻ bị hư hỏng đến mức không sử dụng được hoặc công dân bị mất thẻ.
• Thay đổi nơi cư trú: Người đang dùng CMND mà thay đổi nơi đăng ký hộ khẩu thường trú ngoài phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

"Thẻ Căn cước công dân được đổi trong các trường hợp sau đây: a) Khi công dân đủ 25 tuổi, đủ 40 tuổi và đủ 60 tuổi; b) Thẻ bị hư hỏng không sử dụng được; c) Thay đổi thông tin về họ, chữ đệm, tên; đặc điểm nhân dạng; d) Xác định lại giới tính, quê quán; đ) Có sai sót về thông tin trên thẻ Căn cước công dân; e) Khi công dân có yêu cầu."

2. Khi nào Chứng minh nhân dân và CCCD mã vạch chính thức hết giá trị?

Đây là câu hỏi được nhiều người quan tâm nhất. Căn cứ vào Điều 38 Luật Căn cước công dân 2014, các loại CMND đã cấp trước ngày 01/01/2016 vẫn có giá trị sử dụng đến hết thời hạn quy định (15 năm). Tương tự, theo khoản 2 Điều 4 Thông tư 06/2021/TT-BCA, thẻ CCCD mã vạch đã cấp trước ngày 23/01/2021 vẫn có giá trị sử dụng đến khi hết hạn.

Dựa trên các mốc thời gian cấp thẻ cuối cùng, chúng ta có thể xác định lộ trình "khai tử" hoàn toàn các loại thẻ cũ như sau:

• Đối với CMND: Do Công an các địa phương đã dừng cấp CMND từ ngày 22/01/2021, nên những tấm thẻ CMND cuối cùng được cấp sẽ hết hạn vào tháng 01/2036.
• Đối với CCCD mã vạch: Những người đủ 38 tuổi được cấp thẻ vào tháng 01/2021 thì theo quy định, họ sẽ sử dụng thẻ này cho đến mốc 60 tuổi mới phải đổi. Như vậy, phải đến năm 2043, những tấm thẻ CCCD mã vạch cuối cùng mới chính thức hết hạn.

Kết luận: Thời điểm muộn nhất để toàn bộ công dân Việt Nam đồng bộ sử dụng CCCD gắn chip là sau năm 2043. Tuy nhiên, Nhà nước luôn khuyến khích người dân chủ động chuyển đổi sớm để thuận tiện trong việc thực hiện các giao dịch hành chính công trực tuyến.

3. Lợi ích vượt trội của thẻ CCCD gắn chip điện tử

Không chỉ đơn thuần là một tấm thẻ định danh, CCCD gắn chip mang lại nhiều tiện ích mà các loại thẻ cũ không có được:

• Tích hợp nhiều thông tin: Chip điện tử có khả năng lưu trữ lượng dữ liệu lớn, tích hợp thông tin về bảo hiểm y tế, bằng lái xe, mã số thuế... giúp giảm bớt các loại giấy tờ rườm rà.
• Độ bảo mật cực cao: Thông tin trên chip được mã hóa, rất khó để làm giả hoặc can thiệp trái phép.
• Thuận tiện giao dịch: Người dân có thể thực hiện các thủ tục hành chính, giao dịch ngân hàng nhanh chóng thông qua việc quét mã QR hoặc đọc chip mà không cần xuất trình nhiều giấy tờ đối chiếu.

Nếu bạn đang sử dụng CMND hoặc CCCD mã vạch còn hạn, bạn vẫn có quyền sử dụng bình thường. Tuy nhiên, với những ưu điểm vượt trội về công nghệ và sự tiện lợi trong tương lai, việc đổi sang CCCD gắn chip là một lựa chọn thông minh và cần thiết.

Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn cái nhìn rõ nét về lộ trình chuyển đổi thẻ căn cước. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào về thủ tục hoặc quy định pháp luật liên quan, đừng ngần ngại liên hệ với các cơ quan chức năng để được hướng dẫn chi tiết.