Trong quan hệ lao động, việc giao kết hợp đồng là bước khởi đầu quan trọng xác lập quyền và nghĩa vụ của các bên. Tuy nhiên, một câu hỏi mà cả người lao động và doanh nghiệp thường xuyên thắc mắc là: Hợp đồng lao động có thời hạn được ký tối đa mấy lần? Với sự ra đời của Bộ luật Lao động 2019 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2021), quy định này đã có những thay đổi căn bản mà các bên cần đặc biệt lưu ý để tránh rủi ro pháp lý.

Nhận diện các loại hợp đồng lao động theo quy định mới

Kể từ năm 2021, hệ thống pháp luật lao động Việt Nam đã chính thức khai tử loại "hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng". Thay vào đó, theo quy định tại Điều 20 Bộ luật Lao động 2019, hiện nay chỉ còn tồn tại 02 loại hợp đồng lao động chính:

• Hợp đồng lao động không xác định thời hạn: Là loại hợp đồng mà trong đó hai bên không xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng.
• Hợp đồng lao động xác định thời hạn: Là loại hợp đồng mà trong đó hai bên xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng trong thời gian không quá 36 tháng kể từ thời điểm có hiệu lực.

Việc thu hẹp các loại hợp đồng giúp bảo vệ quyền lợi của người lao động tốt hơn, tránh tình trạng doanh nghiệp sử dụng hợp đồng ngắn hạn liên tục để né tránh các nghĩa vụ về bảo hiểm và phúc lợi dài hạn.

Hợp đồng lao động có thời hạn được ký tối đa mấy lần?

Đây là nội dung cốt lõi mà người sử dụng lao động cần nắm vững. Căn cứ theo khoản 2 Điều 20 Bộ luật Lao động 2019, nguyên tắc chung là:

"Khi hợp đồng lao động xác định thời hạn hết hạn mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày hợp đồng lao động hết hạn, hai bên phải ký kết hợp đồng lao động mới; trong thời gian chưa ký kết hợp đồng lao động mới thì quyền, nghĩa vụ và lợi ích của hai bên được thực hiện theo hợp đồng đã giao kết."

Nếu hai bên ký kết hợp đồng lao động mới là hợp đồng xác định thời hạn thì chỉ được ký thêm 01 lần. Sau đó, nếu người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì phải ký kết hợp đồng lao động không xác định thời hạn.

Nói cách khác, trong một mối quan hệ lao động thông thường, doanh nghiệp chỉ được phép ký tối đa 02 lần hợp đồng xác định thời hạn. Lần thứ 3 bắt buộc phải là hợp đồng không xác định thời hạn.

Các trường hợp ngoại lệ được ký nhiều lần hợp đồng có thời hạn

Pháp luật cũng dự liệu những tình huống đặc thù và cho phép ký hợp đồng lao động xác định thời hạn nhiều lần trong các trường hợp sau:

1. Người lao động cao tuổi: Theo quy định tại khoản 1 Điều 149 của Bộ luật này, hai bên có thể thỏa thuận giao kết nhiều lần hợp đồng lao động xác định thời hạn.
2. Người lao động nước ngoài: Thời hạn của hợp đồng lao động đối với người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam không được vượt quá thời hạn của Giấy phép lao động. Khi gia hạn giấy phép, hai bên có thể ký mới hợp đồng xác định thời hạn.
3. Thành viên ban lãnh đạo tổ chức đại diện người lao động: Trường hợp hợp đồng hết hạn mà người lao động là thành viên ban lãnh đạo tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đang trong nhiệm kỳ thì phải gia hạn hợp đồng lao động đã giao kết đến hết nhiệm kỳ.
4. Giám đốc trong doanh nghiệp có vốn nhà nước: Người được thuê làm giám đốc trong doanh nghiệp có vốn nhà nước cũng thuộc đối tượng ngoại lệ.

Cảnh báo rủi ro khi "lách luật" bằng phụ lục hợp đồng

Trước đây, nhiều doanh nghiệp thường sử dụng phụ lục hợp đồng để kéo dài thời hạn hợp đồng cũ nhằm tránh việc phải ký hợp đồng không xác định thời hạn. Tuy nhiên, Bộ luật Lao động 2019 đã bịt kín lỗ hổng này. Tại khoản 2 Điều 22 quy định rõ: "Phụ lục hợp đồng lao động không được sửa đổi thời hạn của hợp đồng lao động."

Mọi hành vi cố tình kéo dài thời hạn bằng phụ lục đều được coi là vi phạm pháp luật và có thể dẫn đến việc hợp đồng mặc nhiên trở thành hợp đồng không xác định thời hạn nếu có tranh chấp xảy ra.

Chế tài xử phạt đối với hành vi vi phạm

Nếu doanh nghiệp không tuân thủ quy định về số lần ký hợp đồng hoặc ký sai loại hợp đồng, mức xử phạt hành chính là rất nặng. Theo quy định tại Điều 8 Nghị định 28/2020/NĐ-CP, mức phạt tiền đối với người sử dụng lao động có hành vi không giao kết đúng loại hợp đồng lao động với người lao động được quy định như sau:

• Từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng với vi phạm từ 01 người đến 10 người lao động;
• Từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng với vi phạm từ 11 người đến 50 người lao động;
• Từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng với vi phạm từ 51 người đến 100 người lao động;
• Từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng với vi phạm từ 101 người đến 300 người lao động;
• Từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng với vi phạm từ 301 người lao động trở lên.

Lưu ý: Mức phạt trên áp dụng đối với cá nhân, đối với tổ chức mức phạt sẽ gấp 02 lần. Ngoài ra, doanh nghiệp còn buộc phải giao kết đúng loại hợp đồng với người lao động.

Việc nắm rõ quy định về số lần ký hợp đồng lao động không chỉ giúp doanh nghiệp vận hành đúng luật, tránh bị xử phạt mà còn giúp người lao động tự bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, hướng tới một quan hệ lao động bền vững và ổn định.