Kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp là một trong những ngành nghề kinh doanh có điều kiện khắt khe nhất tại Việt Nam do tính chất đặc thù liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia và an toàn cộng đồng. Với việc Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ 2024 chính thức có hiệu lực, các quy định về cấp phép đã có những điều chỉnh quan trọng mà doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý.

Ai được phép 'chạm tay' vào thị trường vật liệu nổ?

Không giống như các ngành nghề thông thường, quyền kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp không dành cho tất cả mọi thành phần kinh tế. Theo quy định tại khoản 3 Điều 34 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ 2024, doanh nghiệp kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp phải đáp ứng tiêu chuẩn cực kỳ nghiêm ngặt:

"Doanh nghiệp kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp phải là doanh nghiệp nhà nước hoặc doanh nghiệp do doanh nghiệp nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ được Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Công Thương, Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng."

Như vậy, chỉ những đơn vị nòng cốt, có sự kiểm soát tuyệt đối từ Nhà nước mới được phép thực hiện các hoạt động thương mại liên quan đến thuốc nổ và phụ kiện nổ.

Quy trình 3 bước cấp giấy phép kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp

Để được cấp phép, doanh nghiệp đủ điều kiện phải trải qua quy trình thẩm định chặt chẽ được quy định tại Điều 36 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ 2024 và hướng dẫn tại Thông tư 23/2024/TT-BCT.

Bước 1: Thiết lập bộ hồ sơ chuẩn chỉnh

Hồ sơ bao gồm văn bản đề nghị theo Mẫu số 02 Phụ lục III ban hành kèm theo Thông tư 23/2024/TT-BCT. Đi kèm là bản sao văn bản giao nhiệm vụ của Thủ tướng Chính phủ và các giấy tờ chứng minh đủ điều kiện về an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy.

Bước 2: Lựa chọn phương thức nộp hồ sơ linh hoạt

Hiện nay, Bộ Công Thương đã triển khai đa dạng hình thức tiếp nhận để tạo điều kiện cho doanh nghiệp:

• Trực tuyến: Qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Bộ Công Thương.
• Bưu chính: Gửi hồ sơ về cơ quan có thẩm quyền theo quy định.
• Trực tiếp: Nộp tại bộ phận một cửa của Bộ Công Thương.

Bước 3: Thẩm định và trả kết quả siêu tốc

Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Bộ Công Thương sẽ tiến hành kiểm tra thực tế và cấp giấy phép. Đây là nỗ lực cải cách hành chính đáng ghi nhận, giúp doanh nghiệp nhanh chóng triển khai hoạt động sản xuất kinh doanh.

Những 'lằn ranh đỏ' không được phép bước qua

Kinh doanh vật liệu nổ không chỉ dừng lại ở việc có giấy phép. Doanh nghiệp phải duy trì các điều kiện an toàn trong suốt quá trình hoạt động. Cụ thể, theo Điều 34 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ 2024, các kho bãi, bến cảng tiếp nhận phải đảm bảo khoảng cách an toàn tuyệt đối với khu dân cư và các công trình trọng điểm.

Đội ngũ nhân sự quản lý và trực tiếp tiếp xúc với vật liệu nổ phải được huấn luyện kỹ thuật an toàn, có trình độ chuyên môn phù hợp và được cấp chứng chỉ theo quy định. Mọi sai sót trong khâu bảo quản hay vận chuyển đều có thể dẫn đến hậu quả khôn lường và bị thu hồi giấy phép ngay lập tức.

Lời khuyên pháp lý: Doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật danh mục vật liệu nổ được phép lưu hành tại Việt Nam để tránh vi phạm kinh doanh hàng cấm. Việc thực hiện báo cáo định kỳ về tình hình sử dụng, kinh doanh cũng là nghĩa vụ bắt buộc để duy trì tính hiệu lực của giấy phép.