Chính phủ vừa ban hành Nghị định 72/2009/NĐ-CP ngày 03/09/2009 quy định về điều kiện an ninh, trật tự đối với một số ngành, nghề kinh doanh có điều kiện. Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc chính thức đưa dịch vụ đòi nợ vào danh mục quản lý chặt chẽ về an ninh trật tự (ANTT).

Dịch vụ đòi nợ và danh mục ngành nghề 'nhạy cảm'

Theo quy định tại khoản 1 Điều 1 Nghị định 72/2009/NĐ-CP, dịch vụ đòi nợ đã được bổ sung vào danh sách các ngành nghề phải đảm bảo điều kiện về ANTT. Bên cạnh đó, các ngành nghề quen thuộc khác cũng nằm trong diện điều chỉnh bao gồm:

• Sản xuất con dấu;
• Dịch vụ cầm đồ;
• Kinh doanh karaoke, vũ trường, xoa bóp (massage);
• Kinh doanh casino và trò chơi điện tử có thưởng cho người nước ngoài;
• Sản xuất, kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp...

Điều kiện khắt khe đối với người đứng đầu cơ sở kinh doanh

Pháp luật quy định rất rõ về nhân thân của người chịu trách nhiệm tại các cơ sở này. Cụ thể, Điều 4 Nghị định 72/2009/NĐ-CP nêu rõ người đứng đầu doanh nghiệp phải có đạo đức tốt, lý lịch rõ ràng.

Đặc biệt, Điều 3 Nghị định 72/2009/NĐ-CP liệt kê các đối tượng không được phép thành lập hoặc quản lý các doanh nghiệp này, bao gồm:

"2. Người chưa đủ 18 tuổi, người bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự; người nghiện ma túy.
3. Người đã bị khởi tố hình sự mà các cơ quan tố tụng đang tiến hành điều tra, truy tố, xét xử.
5. Người có tiền án về các tội xâm phạm an ninh quốc gia; tội do lỗi cố ý có mức án từ 10 năm trở lên hoặc các tội khác liên quan trực tiếp đến ngành, nghề kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự mà chưa được xóa án tích..."

Thủ tục cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện về ANTT

Để được đi vào hoạt động hợp pháp, các cơ sở kinh doanh phải thực hiện thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận. Theo Điều 5 Nghị định 72/2009/NĐ-CP, hồ sơ bao gồm văn bản đề nghị, bản sao giấy đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận phòng cháy chữa cháy và bản khai lý lịch có xác nhận của chính quyền địa phương.

Thời hạn giải quyết là 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Đây là mốc thời gian quan trọng mà các chủ doanh nghiệp cần lưu ý để sắp xếp kế hoạch kinh doanh phù hợp.

Hiệu lực thi hành và quy định chuyển tiếp

Nghị định này có hiệu lực từ ngày 20/10/2009, thay thế hoàn toàn cho Nghị định 08/2001/NĐ-CP. Đối với các cơ sở đang hoạt động, Điều 13 Nghị định 72/2009/NĐ-CP cho phép một khoảng thời gian chuyển tiếp:

"Các tổ chức, cá nhân đang hoạt động kinh doanh... nếu có đủ điều kiện theo quy định của Nghị định này, vẫn được tiếp tục hoạt động; trường hợp không đủ các điều kiện... thì trong thời hạn 12 tháng, kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành, phải thực hiện theo đúng quy định của Nghị định này."

Việc siết chặt quản lý đối với dịch vụ đòi nợ và các ngành nghề kinh doanh có điều kiện được kỳ vọng sẽ giúp ổn định trật tự xã hội, ngăn chặn các hành vi biến tướng, vi phạm pháp luật trong hoạt động kinh doanh tại Việt Nam giai đoạn tới.