Trong bối cảnh mùa quyết toán thuế đang đến gần, một câu hỏi khiến không ít kế toán và người lao động băn khoăn là: Liệu không phát sinh số thuế phải nộp thì có cần phải làm thủ tục quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) hay không? Việc hiểu sai quy định này không chỉ dẫn đến những sai sót trong hồ sơ mà còn có thể khiến cá nhân, tổ chức đối mặt với những khoản phạt hành chính không đáng có.

1. Không nộp thuế TNCN vẫn phải quyết toán thuế: Quy định bắt buộc

Theo quy định tại điểm d khoản 6 Điều 8 Nghị định 126/2020/NĐ-CP, trách nhiệm khai quyết toán thuế của tổ chức, cá nhân trả thu nhập được quy định rất rõ ràng:

“Tổ chức, cá nhân trả thu nhập từ tiền lương, tiền công có trách nhiệm khai quyết toán thuế và quyết toán thay cho các cá nhân có ủy quyền do tổ chức, cá nhân trả thu nhập chi trả, không phân biệt có phát sinh khấu trừ thuế hay không phát sinh khấu trừ thuế. Trường hợp tổ chức, cá nhân không phát sinh trả thu nhập thì không phải khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân.”

Như vậy, căn cứ pháp lý này khẳng định rằng: Chỉ trừ trường hợp doanh nghiệp hoàn toàn không chi trả lương, tiền công trong năm thì mới được miễn khai quyết toán. Còn lại, dù trong năm đó người lao động có mức thu nhập chưa đến ngưỡng phải nộp thuế, hoặc đã giảm trừ gia cảnh hết dẫn đến số thuế bằng 0, thì đơn vị chi trả thu nhập vẫn bắt buộc phải thực hiện tờ khai quyết toán thuế TNCN năm.

Đối với cá nhân trực tiếp quyết toán, nếu có số thuế nộp thừa muốn hoàn hoặc bù trừ vào kỳ sau thì cũng phải thực hiện quyết toán theo đúng quy định.

2. Thời hạn quyết toán thuế TNCN cho thu nhập năm 2023

Việc nắm vững mốc thời gian là yếu tố then chốt để tránh vi phạm. Căn cứ khoản 4 Điều 44 Luật Quản lý thuế 2019, thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế TNCN cho thu nhập phát sinh trong năm 2023 được ấn định như sau:

• Đối với tổ chức, doanh nghiệp trả thu nhập: Thời hạn chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch. Cụ thể cho kỳ tính thuế 2023 là ngày 31/03/2024.
• Đối với cá nhân trực tiếp quyết toán với cơ quan thuế: Được ưu tiên thêm 01 tháng, tức là chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 4 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch. Cụ thể là ngày 30/04/2024.

3. Chế tài xử phạt: Chậm một ngày, mất tiền triệu

Nhiều người vẫn chủ quan cho rằng "không nộp thuế thì lấy gì mà phạt". Đây là một quan niệm sai lầm nghiêm trọng. Hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế bị xử phạt dựa trên thời gian chậm trễ, không phụ thuộc vào số thuế phát sinh. Theo Điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, mức phạt cụ thể như sau:

Lưu ý đặc biệt: Theo khoản 4 Điều 28 Thông tư 111/2013/TT-BTC, nếu cá nhân có số thuế nộp thừa và có yêu cầu hoàn thuế nhưng chậm nộp tờ khai quyết toán thì không bị xử phạt hành chính về hành vi chậm nộp hồ sơ.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Để đảm bảo quyền lợi và tránh các rủi ro pháp lý, người nộp thuế cần chủ động rà soát lại toàn bộ thu nhập trong năm. Đối với các doanh nghiệp, việc thực hiện quyết toán thay cho người lao động là trách nhiệm bắt buộc để minh bạch hóa dòng tiền và tuân thủ quy định quản lý thuế. Đừng để sự chậm trễ nhỏ dẫn đến những thiệt hại tài chính lớn.

Nếu bạn vẫn còn thắc mắc về quy trình hoặc cách tính thuế, hãy liên hệ với các đơn vị tư vấn pháp luật uy tín để được hỗ trợ kịp thời.