Trong giao dịch bất động sản, việc các bên đã thực hiện công chứng hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhưng sau đó vì nhiều lý do khách quan hoặc chủ quan mà muốn hủy bỏ giao dịch là điều không hiếm gặp. Tuy nhiên, khi hợp đồng đã được Công chứng viên ký tên và đóng dấu, việc hủy bỏ không đơn thuần là xé bỏ bản hợp đồng mà phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật về công chứng.

Điều kiện để hủy bỏ hợp đồng bán đất đã công chứng

Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 51 Luật Công chứng 2014, việc hủy bỏ hợp đồng đã được công chứng chỉ được thực hiện khi có sự thỏa thuận, cam kết bằng văn bản của tất cả những người đã tham gia hợp đồng, giao dịch đó.

Điều này có nghĩa là, nếu bạn muốn hủy hợp đồng bán đất, bạn phải nhận được sự đồng ý của bên mua. Một bên không thể tự ý yêu cầu văn phòng công chứng hủy bỏ hợp đồng nếu bên còn lại không đồng thuận. Trong trường hợp có tranh chấp (một bên muốn hủy, một bên không), các bên phải khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền để yêu cầu tuyên bố hợp đồng vô hiệu hoặc hủy bỏ hợp đồng theo quy định của pháp luật dân sự.

Điều 51. Công chứng việc sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ hợp đồng, giao dịch

1. Việc công chứng sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ hợp đồng, giao dịch đã được công chứng chỉ được thực hiện khi có sự thỏa thuận, cam kết bằng văn bản của tất cả những người đã tham gia hợp đồng, giao dịch đó.

Thẩm quyền và địa điểm thực hiện việc hủy bỏ

Theo khoản 2 Điều 51 Luật Công chứng 2014, việc hủy bỏ hợp đồng phải được thực hiện tại tổ chức hành nghề công chứng đã thực hiện việc công chứng đó. Cụ thể:

• Nếu bạn công chứng tại Văn phòng công chứng A, bạn phải quay lại đúng Văn phòng công chứng A để làm thủ tục hủy.
• Trường hợp tổ chức hành nghề công chứng đó đã chấm dứt hoạt động, giải thể hoặc chuyển đổi thì Công chứng viên của tổ chức đang lưu trữ hồ sơ công chứng sẽ thực hiện việc hủy bỏ này.

Quy trình 3 bước hủy bỏ hợp đồng bán đất chi tiết

Thủ tục này được thực hiện tương tự như khi bạn đi công chứng hợp đồng chuyển nhượng ban đầu, tuân theo các bước sau:

Bước 1: Chuẩn bị và nộp hồ sơ yêu cầu

Các bên tham gia giao dịch cần chuẩn bị một bộ hồ sơ đầy đủ bao gồm:

• Phiếu yêu cầu công chứng: Theo mẫu của tổ chức hành nghề công chứng.
• Bản gốc hợp đồng chuyển nhượng: Tất cả các bản chính hợp đồng đã được công chứng trước đó mà các bên đang giữ.
• Giấy tờ tùy thân: Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân/Hộ chiếu còn giá trị sử dụng của các bên.
• Giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân: Giấy đăng ký kết hôn hoặc giấy xác nhận tình trạng độc thân.
• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ/Sổ hồng): Bản gốc để đối chiếu.

Bước 2: Kiểm tra và soạn thảo văn bản hủy bỏ

Công chứng viên sẽ kiểm tra tính hợp pháp của hồ sơ. Nếu đầy đủ và phù hợp, Công chứng viên sẽ soạn thảo Văn bản thỏa thuận hủy bỏ hợp đồng giao dịch. Các bên sẽ đọc lại dự thảo, nếu đồng ý với toàn bộ nội dung thì sẽ ký tên (hoặc điểm chỉ) vào từng trang của văn bản trước mặt Công chứng viên.

Bước 3: Ký chứng thực và trả kết quả

Công chứng viên ký lời chứng, đóng dấu vào văn bản hủy bỏ hợp đồng. Sau khi nộp phí và thù lao công chứng theo quy định tại Thông tư 257/2016/TT-BTC, các bên sẽ nhận lại văn bản hủy bỏ hợp đồng. Lúc này, hợp đồng chuyển nhượng ban đầu chính thức hết hiệu lực pháp lý.

Một số lưu ý quan trọng

Việc hủy bỏ hợp đồng công chứng chỉ nên thực hiện khi các bên chưa thực hiện đăng ký biến động đất đai (chưa sang tên sổ đỏ) tại cơ quan tài nguyên môi trường. Nếu đã hoàn tất việc sang tên, các bên không thể thực hiện hủy hợp đồng tại văn phòng công chứng mà phải thực hiện một giao dịch chuyển nhượng ngược lại hoặc yêu cầu Tòa án giải quyết.

Ngoài ra, các bên cũng cần thỏa thuận rõ ràng về việc hoàn trả tiền đặt cọc, tiền thanh toán đợt 1 (nếu có) và các chi phí phát sinh để tránh tranh chấp sau khi đã hủy hợp đồng.