Việc sở hữu một căn hộ tại các dự án nhà ở xã hội là mơ ước của nhiều gia đình thu nhập thấp tại các đô thị lớn. Tuy nhiên, để hiện thực hóa giấc mơ này, người dân cần nắm vững các quy định khắt khe về đối tượng, điều kiện cư trú và thu nhập. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết nhất về hồ sơ và thủ tục mua nhà ở xã hội áp dụng trong bối cảnh năm 2020.

Lưu ý quan trọng: Các quy định dưới đây được tổng hợp dựa trên pháp luật hiện hành tính đến tháng 08/2020. Từ ngày 01/04/2021, một số nội dung về điều kiện và thủ tục đã được sửa đổi bởi Nghị định 49/2021/NĐ-CP.

Hồ sơ đăng ký mua nhà ở xã hội gồm những gì?

Theo quy định tại Điều 22 Nghị định 100/2015/NĐ-CP và hướng dẫn tại Điều 10 Thông tư 20/2016/TT-BXD, một bộ hồ sơ đầy đủ phải bao gồm 04 nhóm giấy tờ chính:

1. Đơn đăng ký mua nhà

Người mua phải sử dụng mẫu đơn chuẩn (Mẫu số 01 tại Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư 20/2016/TT-BXD). Trong đơn này, người đăng ký cần kê khai trung thực các thông tin về thành viên hộ gia đình và thực trạng nhà ở hiện tại.

2. Giấy tờ chứng minh đối tượng thụ hưởng

Tùy vào nhóm đối tượng mà pháp luật yêu cầu các loại giấy tờ xác nhận khác nhau:

• Người có công với cách mạng: Phải có giấy tờ chứng minh theo pháp luật ưu đãi người có công và xác nhận thực trạng nhà ở của UBND cấp xã nơi thường trú.
• Cán bộ, công chức, viên chức: Cần giấy xác nhận của cơ quan, đơn vị đang công tác về đối tượng và tình trạng nhà ở.
• Người lao động tại các doanh nghiệp: Xác nhận của đơn vị sử dụng lao động về đối tượng và thực trạng chỗ ở hiện tại.
• Đối tượng thu hồi đất: Bản sao chứng thực danh sách thu hồi đất và xác nhận của UBND cấp huyện về việc chưa được bồi thường bằng nhà ở, đất ở tái định cư.

Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ là bước quan trọng nhất để được xét duyệt mua nhà ở xã hội (ảnh minh họa)

3. Giấy tờ chứng minh điều kiện cư trú

Đây là rào cản mà nhiều người thường gặp vướng mắc. Quy định chia làm 02 trường hợp:

• Có hộ khẩu thường trú: Cung cấp bản sao chứng thực sổ hộ khẩu hoặc giấy đăng ký hộ khẩu tập thể tại tỉnh, thành phố nơi có dự án.
• Chưa có hộ khẩu thường trú (Tạm trú): Phải có bản sao chứng thực giấy đăng ký tạm trú; Hợp đồng lao động từ 01 năm trở lên và đặc biệt là Giấy xác nhận đóng Bảo hiểm xã hội tại địa phương nơi có dự án.

4. Giấy tờ chứng minh điều kiện thu nhập

Để đảm bảo tính công bằng, nhà ở xã hội chỉ dành cho người có thu nhập thấp. Cụ thể:

• Các đối tượng là cán bộ, công chức, viên chức, người lao động... phải có xác nhận của cơ quan về việc không thuộc diện nộp thuế thu nhập cá nhân thường xuyên.
• Riêng đối với hộ nghèo, cận nghèo tại khu vực đô thị thì không cần giấy xác nhận thu nhập mà chỉ cần tự kê khai và chịu trách nhiệm.

Quy trình và thủ tục xét duyệt mua nhà ở xã hội

Thủ tục mua nhà ở xã hội không thuộc sở hữu Nhà nước được thực hiện qua các bước chặt chẽ nhằm loại trừ các trường hợp trục lợi chính sách.

Bước 1: Nộp hồ sơ cho chủ đầu tư

Người có nhu cầu nộp hồ sơ trực tiếp cho chủ đầu tư dự án. Khi nhận hồ sơ, chủ đầu tư phải cấp giấy biên nhận. Nếu hồ sơ chưa hợp lệ, họ có trách nhiệm hướng dẫn người dân bổ sung ngay tại chỗ hoặc trong thời gian quy định.

Bước 2: Sàng lọc và chấm điểm ưu tiên

Chủ đầu tư sẽ tiến hành xét duyệt dựa trên danh sách hồ sơ nhận được. Nếu số lượng người đăng ký vượt quá số căn hộ hiện có, việc lựa chọn sẽ dựa trên phương pháp chấm điểm theo quy định tại Điều 23 Nghị định 100/2015/NĐ-CP.

Bước 3: Thẩm định từ Sở Xây dựng

Chủ đầu tư gửi danh sách dự kiến được mua về Sở Xây dựng để kiểm tra xem các đối tượng này đã từng được Nhà nước hỗ trợ nhà ở hay chưa. Sau 15 ngày làm việc, nếu không có ý kiến phản hồi từ Sở, chủ đầu tư sẽ thông báo cho khách hàng đến ký hợp đồng.

Các dự án nhà ở xã hội góp phần giải quyết nhu cầu an cư cho người lao động thu nhập thấp (ảnh minh họa)

Lời khuyên pháp lý cho người mua nhà

Người dân cần lưu ý rằng diện tích nhà ở bình quân của hộ gia đình phải dưới 10 m2/người mới đủ điều kiện về thực trạng nhà ở. Đồng thời, mọi thông tin kê khai trong hồ sơ phải tuyệt đối chính xác, vì cơ quan chức năng có quyền hậu kiểm và thu hồi nhà nếu phát hiện gian lận trong quá trình đăng ký.

Việc nắm rõ các quy định tại Luật Nhà ở 2014 và các văn bản hướng dẫn sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và tăng cơ hội sở hữu căn hộ mơ ước.