Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) là một loại thuế gián thu, đánh vào một số loại hàng hóa, dịch vụ mang tính chất xa xỉ hoặc không được khuyến khích tiêu dùng nhằm điều tiết sản xuất và hướng dẫn tiêu dùng. Việc nắm vững cách tính thuế TTĐB không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định pháp luật mà còn tối ưu hóa kế hoạch tài chính. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết cách tính thuế tiêu thụ đặc biệt áp dụng trong năm 2019.

1. Công thức tổng quát tính thuế tiêu thụ đặc biệt

Căn cứ theo Điều 5 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2008, số tiền thuế TTĐB mà cơ sở kinh doanh phải nộp được xác định dựa trên giá tính thuế và thuế suất của loại hàng hóa, dịch vụ đó. Công thức cụ thể như sau:

Số thuế TTĐB phải nộp = Giá tính thuế TTĐB x Thuế suất thuế TTĐB

Trong đó, thuế suất thuế TTĐB được quy định cụ thể cho từng nhóm hàng hóa, dịch vụ tại Biểu thuế tiêu thụ đặc biệt. Tùy vào từng thời điểm, mức thuế suất này có thể thay đổi theo các văn bản sửa đổi, bổ sung như Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt sửa đổi 2014 và Luật thuế giá trị gia tăng, Luật thuế tiêu thụ đặc biệt và Luật quản lý thuế sửa đổi 2016.

2. Cách xác định giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2019

Xác định đúng giá tính thuế là bước quan trọng nhất và cũng phức tạp nhất trong quy trình tính thuế. Theo Điều 6 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2008 (đã được sửa đổi, bổ sung), giá tính thuế TTĐB đối với hàng hóa là giá bán ra chưa có thuế TTĐB, chưa có thuế bảo vệ môi trường và chưa có thuế giá trị gia tăng (GTGT).

2.1. Đối với hàng hóa sản xuất trong nước và hàng nhập khẩu

Giá tính thuế là giá do cơ sở sản xuất hoặc cơ sở nhập khẩu bán ra. Tuy nhiên, cần lưu ý một số trường hợp đặc biệt:

• Bán qua các cơ sở kinh doanh thương mại có quan hệ liên kết: Nếu hàng hóa được bán cho các công ty mẹ, công ty con hoặc các cơ sở có quan hệ liên kết, giá tính thuế không được thấp hơn tỷ lệ phần trăm quy định so với giá bán bình quân của các cơ sở thương mại này bán ra thị trường.
• Hàng hóa nhập khẩu tại khâu nhập khẩu: Giá tính thuế = Giá tính thuế nhập khẩu + Thuế nhập khẩu. Nếu hàng hóa được miễn hoặc giảm thuế nhập khẩu thì giá tính thuế không bao gồm phần thuế được miễn, giảm đó.

2.2. Đối với các trường hợp đặc thù khác

• Hàng gia công: Giá tính thuế là giá bán ra của sản phẩm cùng loại hoặc tương đương tại cùng thời điểm của cơ sở giao gia công.
• Hàng bán trả góp, trả chậm: Giá tính thuế là giá bán trả một lần (không bao gồm lãi trả góp, lãi trả chậm).
• Hàng dùng để trao đổi, tiêu dùng nội bộ hoặc biếu tặng: Giá tính thuế là giá tính thuế TTĐB của hàng hóa, dịch vụ cùng loại hoặc tương đương tại thời điểm phát sinh hoạt động.

3. Quy định về khấu trừ thuế tiêu thụ đặc biệt

Để tránh tình trạng thuế chồng thuế, pháp luật cho phép người nộp thuế được khấu trừ số thuế TTĐB đã nộp ở khâu trước đó. Quy định này được hướng dẫn chi tiết tại Điều 8 Thông tư 195/2015/TT-BTC (được sửa đổi bởi Thông tư 130/2016/TT-BTC).

3.1. Công thức tính thuế phải nộp khi có khấu trừ

Số thuế TTĐB phải nộp = Số thuế TTĐB của hàng hóa bán ra trong kỳ - Số thuế TTĐB đã nộp ở khâu nhập khẩu hoặc khâu nguyên liệu mua vào

3.2. Điều kiện và lưu ý khi khấu trừ

• Số thuế được khấu trừ tương ứng với số nguyên liệu dùng để sản xuất ra số hàng hóa đã bán ra trong kỳ.
• Trường hợp chưa xác định chính xác số thuế đã nộp cho nguyên liệu, doanh nghiệp có thể tạm tính dựa trên số liệu kỳ trước và quyết toán vào cuối quý hoặc cuối năm.
• Số thuế khấu trừ tối đa không vượt quá số thuế TTĐB tính cho phần nguyên liệu theo định mức kinh tế kỹ thuật đã đăng ký với cơ quan thuế.

4. Lời khuyên cho doanh nghiệp

Trong bối cảnh các quy định về thuế thường xuyên được cập nhật, doanh nghiệp cần chủ động rà soát các danh mục hàng hóa, dịch vụ chịu thuế của mình. Việc đăng ký định mức kinh tế kỹ thuật chính xác và lưu trữ đầy đủ chứng từ nộp thuế ở khâu nhập khẩu/mua nguyên liệu là điều kiện tiên quyết để được hưởng quyền lợi khấu trừ thuế, từ đó giảm bớt gánh nặng tài chính và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.