Bước ngoặt mới: Nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên 500 triệu đồng

Theo quy định mới nhất tại Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 và Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, một thay đổi mang tính lịch sử đối với hàng triệu hộ kinh doanh tại Việt Nam sẽ chính thức có hiệu lực từ năm 2026. Cụ thể, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) sẽ được điều chỉnh tăng mạnh từ 100 triệu đồng lên mức 500 triệu đồng/năm.

Sự thay đổi này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho các hộ kinh doanh nhỏ lẻ mà còn phản ánh nỗ lực của Nhà nước trong việc nuôi dưỡng nguồn thu và thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển. Tuy nhiên, việc "miễn thuế" không đồng nghĩa với việc hộ kinh doanh có thể lơ là các nghĩa vụ hành chính khác.

Nghĩa vụ kê khai: Miễn thuế không có nghĩa là 'buông xuôi'

Dù thuộc diện không phải nộp thuế, các hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về quản lý thuế. Theo hướng dẫn tại Thông tư 40/2021/TT-BTC, hộ kinh doanh có trách nhiệm khai thuế chính xác, trung thực và đầy đủ.

"Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm khai thuế chính xác, trung thực, đầy đủ và nộp hồ sơ thuế đúng hạn; chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực, đầy đủ của hồ sơ thuế theo quy định."

Đặc biệt, hộ kinh doanh cần thực hiện thông báo doanh thu thực tế định kỳ (thường trước ngày 31/01 hàng năm) để cơ quan thuế có căn cứ xác nhận đối tượng được miễn thuế, tránh việc bị áp thuế khoán sai lệch so với thực tế kinh doanh.

Chế độ kế toán mới theo Thông tư 152/2025/TT-BTC: Đơn giản nhưng bắt buộc

Một trong những điểm mấu chốt để hộ kinh doanh tự bảo vệ mình trước các đợt kiểm tra là việc duy trì sổ sách kế toán. Thông tư 152/2025/TT-BTC đã đưa ra những hướng dẫn cụ thể về chế độ kế toán đơn giản dành riêng cho nhóm đối tượng này.

Hộ kinh doanh cần sử dụng Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (Mẫu số S1a-HKD) để ghi chép các nghiệp vụ phát sinh. Việc ghi chép này không chỉ phục vụ mục đích kê khai thuế mà còn là bằng chứng pháp lý quan trọng để chứng minh doanh thu thực tế của hộ kinh doanh không vượt ngưỡng 500 triệu đồng khi có yêu cầu đối chiếu từ cơ quan chức năng.

Rủi ro khi vượt ngưỡng mà không tự giác kê khai

Ranh giới giữa việc được miễn thuế và phải nộp thuế đôi khi rất mong manh. Nếu hộ kinh doanh có doanh thu thực tế vượt ngưỡng 500 triệu đồng nhưng vẫn kê khai dưới ngưỡng, hậu quả pháp lý sẽ rất nghiêm trọng. Ngoài việc bị truy thu số thuế thiếu, hộ kinh doanh còn phải đối mặt với các khoản phạt chậm nộp và phạt vi phạm hành chính về thuế theo quy định tại Luật Quản lý thuế 2019.

Bên cạnh đó, việc đăng ký kinh doanh và mã số thuế theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP là yêu cầu bắt buộc đối với các hộ kinh doanh có địa điểm cố định. Việc hoạt động không phép hoặc không có mã số thuế sẽ khiến hộ kinh doanh mất đi các quyền lợi hỗ trợ và dễ dàng rơi vào tầm ngắm của các cơ quan quản lý thị trường.

Lời khuyên từ chuyên gia: Hãy chủ động ghi chép sổ sách hàng ngày và theo dõi sát sao doanh thu khi xuất hóa đơn. Sự minh bạch ngay từ đầu chính là chiếc "lá chắn" vững chắc nhất giúp hộ kinh doanh phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.