Trong bối cảnh cạnh tranh thị trường khốc liệt, các chương trình khuyến mại mang tính may rủi như bốc thăm trúng thưởng, cào thẻ nhận quà luôn là 'vũ khí' lợi hại để doanh nghiệp thu hút khách hàng. Tuy nhiên, để triển khai các chương trình này một cách hợp pháp và tránh những rủi ro pháp lý không đáng có, doanh nghiệp cần nắm vững các quy định nghiêm ngặt tại Luật Thương mại 2005 và Nghị định 81/2018/NĐ-CP.

Khuyến mại may rủi là gì và điều kiện tiên quyết?

Theo quy định, khuyến mại mang tính may rủi là hình thức khuyến mại mà việc trúng thưởng dựa trên sự may mắn của người tham gia theo thể lệ và giải thưởng đã công bố. Điểm mấu chốt là việc tham gia chương trình thường gắn liền với việc mua hàng hóa hoặc sử dụng dịch vụ của doanh nghiệp.

Lưu ý quan trọng: Doanh nghiệp không được tự ý triển khai mà phải thực hiện thủ tục đăng ký tại cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền (Sở Công Thương hoặc Bộ Công Thương) và chỉ được thực hiện khi có văn bản xác nhận.

Nghĩa vụ công khai thông tin minh bạch

Sự minh bạch là yêu cầu cốt lõi để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Doanh nghiệp phải công khai đầy đủ các thông tin sau:

• Tên chương trình và địa bàn thực hiện.
• Giá bán hàng hóa, dịch vụ kèm theo các chi phí liên quan.
• Thông tin liên hệ của thương nhân thực hiện.
• Thời gian bắt đầu và kết thúc chương trình.
• Các điều kiện cụ thể để được tham gia nhận thưởng.

Việc công khai phải được thực hiện ngay tại địa điểm bán hàng, trên bao bì sản phẩm hoặc đính kèm trực tiếp khi cung ứng dịch vụ.

Hạn mức giải thưởng và bằng chứng trúng thưởng

Pháp luật quy định rất rõ về 'trần' giá trị khuyến mại. Cụ thể, tổng giá trị hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại trong một chương trình không được vượt quá 50% tổng giá trị của hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại đó.

Về bằng chứng xác định trúng thưởng, doanh nghiệp có thể sử dụng nhiều hình thức như:

• Dạng vật chất: Vé số, phiếu bốc thăm, thẻ cào, nắp chai, vỏ bao bì...
• Thông điệp dữ liệu: Mã code qua tin nhắn SMS, email, mã giao dịch điện tử.

Cần lưu ý rằng các bằng chứng này phải có hình thức khác biệt hoàn toàn với xổ số kiến thiết do Nhà nước độc quyền phát hành.

Xử lý giải thưởng không có người nhận

Một trong những điểm doanh nghiệp thường lúng túng là việc xử lý các giải thưởng 'vô chủ'. Theo quy định tại Điều 96 Luật Thương mại 2005, trong thời hạn 45 ngày kể từ ngày kết thúc thời gian trao thưởng, nếu không có người nhận hoặc không xác định được người trúng thưởng, doanh nghiệp phải:

Trích nộp 50% giá trị giải thưởng đã công bố vào ngân sách nhà nước.

Sau đó, doanh nghiệp có nghĩa vụ báo cáo kết quả thực hiện chương trình và việc nộp ngân sách cho cơ quan quản lý đã đăng ký trước đó.

Lời khuyên cho doanh nghiệp

Việc tổ chức khuyến mại may rủi không chỉ là hoạt động thương mại mà còn là cam kết pháp lý với khách hàng. Doanh nghiệp nên lập biên bản có sự chứng kiến của khách hàng khi xác định kết quả trúng thưởng để đảm bảo tính khách quan, tránh các tranh chấp khiếu nại về sau.