Trong công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng, việc giữ gìn kỷ luật là nhiệm vụ then chốt. Một trong những biện pháp ngăn chặn và xử lý kịp thời các dấu hiệu vi phạm chính là đình chỉ sinh hoạt Đảng. Vậy trong bối cảnh năm 2021, khi Quy định 22-QĐ/TW năm 2021 vừa được ban hành, thủ tục này có những điểm gì đáng lưu ý?

1. Các trường hợp Đảng viên bị đình chỉ sinh hoạt Đảng

Căn cứ theo Điều 28 Quy định 22-QĐ/TW năm 2021, việc đình chỉ sinh hoạt Đảng không phải là một hình thức kỷ luật mà là biện pháp nhằm ngăn chặn hành vi gây trở ngại cho công tác kiểm tra, kết luận. Cụ thể:

"1. Việc đình chỉ sinh hoạt đảng của đảng viên, đình chỉ sinh hoạt cấp ủy của cấp ủy viên, đình chỉ hoạt động của tổ chức đảng nhằm ngăn chặn hành vi gây trở ngại cho việc xem xét, kết luận của tổ chức đảng có thẩm quyền hoặc hành vi làm cho vi phạm trở nên nghiêm trọng hơn."

Các tình huống cụ thể bao gồm:

• Đảng viên có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng kỷ luật Đảng và cố ý gây trở ngại cho hoạt động của cấp ủy hoặc công tác kiểm tra.
• Đảng viên bị cơ quan pháp luật có thẩm quyền ra quyết định truy tố hoặc tạm giam.
• Trường hợp cấp ủy viên bị khởi tố thì phải đình chỉ sinh hoạt cấp ủy nhưng vẫn được sinh hoạt Đảng (trừ khi có quyết định tạm giam).

2. Thời hạn đình chỉ sinh hoạt Đảng tối đa là bao lâu?

Thời gian là yếu tố quan trọng để đảm bảo quyền lợi của Đảng viên. Theo Điều 31 Quy định 22-QĐ/TW năm 2021, thời hạn này được quy định như sau:

• Thời hạn chuẩn: 90 ngày.
• Trường hợp gia hạn: Tổng thời gian (bao gồm cả gia hạn) không được quá 180 ngày.
• Đối với Đảng viên bị truy tố, tạm giam: Thời hạn đình chỉ được tính theo thời hạn quy định của pháp luật tố tụng hình sự (bao gồm cả các lần gia hạn theo quyết định của cơ quan tố tụng).

Trong thời gian này, các cơ quan pháp luật phải có trách nhiệm thông báo bằng văn bản cho cấp ủy quản lý Đảng viên trong vòng 03 ngày kể từ khi có quyết định khởi tố, tạm giam.

3. Thẩm quyền và trình tự thực hiện đình chỉ

Việc đình chỉ sinh hoạt Đảng phải được thực hiện bởi tổ chức Đảng có thẩm quyền để đảm bảo tính khách quan và đúng quy định tại Điều 29 Quy định 22-QĐ/TW năm 2021:

Về thẩm quyền:

• Tổ chức Đảng có thẩm quyền khai trừ Đảng viên đó thì có quyền quyết định đình chỉ sinh hoạt Đảng.
• Ủy ban kiểm tra từ cấp huyện và tương đương trở lên có quyền quyết định đình chỉ đối với cán bộ thuộc diện cấp ủy cùng cấp quản lý (nhưng không phải cấp ủy viên cùng cấp) khi bị tạm giam, truy tố.

Về trình tự thủ tục:

Theo Điều 30 Quy định 22-QĐ/TW năm 2021, quy trình diễn ra qua các bước chặt chẽ:

1. Phát hiện dấu hiệu: Khi có căn cứ về vi phạm nghiêm trọng hoặc có quyết định của cơ quan pháp luật.
2. Ban hành quyết định: Tổ chức Đảng có thẩm quyền ra quyết định đình chỉ sinh hoạt Đảng, sinh hoạt cấp ủy hoặc chức vụ trong Đảng.
3. Thông báo phối hợp: Nếu Đảng viên bị đình chỉ chức vụ về chính quyền, đoàn thể, thì trong vòng 05 ngày, thủ trưởng cơ quan phải thông báo cho Ủy ban kiểm tra cùng cấp để xem xét đình chỉ về mặt Đảng tương ứng.

4. Nghĩa vụ đóng Đảng phí trong thời gian bị đình chỉ

Một thắc mắc phổ biến là Đảng viên bị đình chỉ sinh hoạt có phải đóng Đảng phí không? Câu trả lời là CÓ. Dựa trên khoản 4 Điều 2 Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam, đóng Đảng phí là nghĩa vụ bắt buộc của mọi Đảng viên.

Việc đình chỉ sinh hoạt chỉ là biện pháp tạm thời, Đảng viên vẫn chưa bị xóa tên khỏi danh sách. Do đó, nếu không đóng Đảng phí 03 tháng trong năm mà không có lý do chính đáng, Đảng viên có thể bị xem xét xóa tên theo quy định tại khoản 1 Điều 8 Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam.

5. Điều kiện để Đảng viên quay lại sinh hoạt Đảng

Sau khi kết thúc thời hạn đình chỉ hoặc có kết luận điều tra, nếu Đảng viên không vi phạm hoặc vi phạm không đến mức bị khai trừ, tổ chức Đảng phải kịp thời xem xét cho Đảng viên trở lại sinh hoạt.

Đặc biệt, nếu không còn bị tạm giam hoặc không bị truy tố, cơ quan pháp luật phải thông báo bằng văn bản trong vòng 05 ngày để cấp ủy quản lý làm thủ tục khôi phục sinh hoạt Đảng cho Đảng viên đó. Đây là quy định nhằm bảo vệ quyền chính trị chính đáng của Đảng viên khi các căn cứ đình chỉ không còn tồn tại.