Trong ngành dịch vụ ăn uống, sức khỏe của người trực tiếp chế biến thực phẩm là yếu tố then chốt quyết định đến an toàn vệ sinh và uy tín của cơ sở. Tuy nhiên, các quy định về việc khám sức khỏe cho đầu bếp thường gây ra nhiều cách hiểu khác nhau giữa chủ doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Để làm rõ vấn đề này, ngày 14/01/2019, Cục An toàn thực phẩm đã ban hành Công văn 125/ATTP-NĐTT hướng dẫn cụ thể về việc khám sức khỏe đối với những người tiếp xúc trực tiếp trong quá trình chế biến thực phẩm.

Không bắt buộc khám sức khỏe 'đặc thù' trước khi vào làm?

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Công văn 125/ATTP-NĐTT là việc khẳng định các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và người lao động không nhất thiết phải khám sức khỏe xác định không mắc các bệnh truyền nhiễm ngay trước khi vào làm việc tại cơ sở.

Cục An toàn thực phẩm lý giải rằng, theo quy định tại Luật An toàn thực phẩm 2010, người sản xuất và kinh doanh phải đủ sức khỏe để tham gia vào quá trình này. Tuy nhiên, việc khám sức khỏe khi tuyển dụng và khám định kỳ đã được điều chỉnh bởi các quy định chung của pháp luật lao động, cụ thể là Thông tư 14/2013/TT-BYT của Bộ Y tế.

Điều này giúp giảm bớt gánh nặng thủ tục hành chính cho doanh nghiệp, tránh việc phải thực hiện nhiều loại hình khám sức khỏe chồng chéo khi tuyển dụng nhân sự mới.

Danh mục các bệnh 'cấm' đối với người trực tiếp chế biến thực phẩm

Mặc dù không bắt buộc khám chuyên biệt trước khi vào làm, nhưng pháp luật lại quy định cực kỳ nghiêm ngặt về tình trạng sức khỏe trong quá trình làm việc. Căn cứ theo Nghị định 155/2018/NĐ-CP, người trực tiếp sản xuất, kinh doanh thực phẩm tuyệt đối không được mắc các bệnh sau đây:

• Bệnh tả, lỵ, thương hàn;
• Viêm gan A, E;
• Viêm da nhiễm trùng;
• Lao phổi;
• Tiêu chảy cấp.

Quy định này nhằm ngăn chặn triệt để nguy cơ lây truyền mầm bệnh từ người sang thực phẩm và từ thực phẩm đến người tiêu dùng. Nếu trong quá trình làm việc, người lao động phát hiện mình mắc một trong các bệnh nêu trên, họ phải chủ động báo cáo và phải được đưa ra khỏi khu vực sản xuất ngay lập tức. Họ chỉ được phép trở lại làm việc sau khi đã điều trị khỏi bệnh hoàn toàn và có xác nhận của cơ quan y tế.

Trách nhiệm nặng nề của chủ cơ sở kinh doanh

Công văn 125/ATTP-NĐTT nhấn mạnh rằng trách nhiệm chính thuộc về chủ cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Chủ cơ sở phải có cơ chế giám sát, kiểm tra sức khỏe nhân viên thường xuyên.

"Trách nhiệm thuộc về chủ cơ sở, nếu để người mắc các bệnh trên mà gây ra hậu quả truyền bệnh cho người tiêu dùng thì chủ cơ sở sẽ bị xử lý theo pháp luật."

Việc lơ là trong quản lý sức khỏe nhân viên không chỉ dẫn đến nguy cơ bị xử phạt vi phạm hành chính mà còn có thể đối mặt với trách nhiệm hình sự nếu gây ra ngộ độc thực phẩm quy mô lớn hoặc làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho cộng đồng.

Lời khuyên cho các nhà hàng và đầu bếp

Để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật và bảo vệ sức khỏe cộng đồng, các nhà hàng nên:

1. Thực hiện khám sức khỏe định kỳ cho nhân viên theo đúng Thông tư 14/2013/TT-BYT.
2. Xây dựng quy trình báo cáo sức khỏe hàng ngày trước khi vào ca làm việc đối với bộ phận bếp.
3. Trang bị đầy đủ bảo hộ lao động (găng tay, khẩu trang, mũ chụp tóc) để hạn chế tối đa sự tiếp xúc trực tiếp của cơ thể với thực phẩm chín.

Việc nắm vững các hướng dẫn từ Công văn 125/ATTP-NĐTT sẽ giúp các doanh nghiệp vận hành trơn tru, đúng luật và tạo dựng niềm tin vững chắc nơi khách hàng.