Trong lộ trình phát triển sự nghiệp của mỗi cán bộ, công chức, việc thay đổi vị trí việc làm dẫn đến yêu cầu phải chuyển ngạch là điều thường xuyên xảy ra. Đặc biệt, với sự ra đời của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức 2019 có hiệu lực từ ngày 01/07/2020, các quy định về ngạch công chức đã có những điều chỉnh đáng chú ý. Vậy, khi thực hiện chuyển ngạch, công chức có được nâng lương hay không? Cách tính lương mới sẽ như thế nào?

Hiểu đúng về ngạch và điều kiện chuyển ngạch công chức

Theo quy định tại khoản 4 Điều 7 Luật Cán bộ, công chức 2008, ngạch là tên gọi thể hiện thứ bậc về năng lực và trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của công chức. Việc chuyển ngạch không đơn thuần là thay đổi tên gọi mà gắn liền với sự thay đổi về vị trí công tác và yêu cầu chuyên môn.

Căn cứ vào Điều 43 Luật Cán bộ, công chức 2008, chuyển ngạch được định nghĩa như sau:

"Chuyển ngạch là việc công chức đang giữ ngạch của ngành chuyên môn này được bổ nhiệm sang ngành chuyên môn khác có cùng thứ bậc về chuyên môn, nghiệp vụ."

Để được chuyển ngạch, công chức phải đáp ứng các điều kiện khắt khe:

• Phải đáp ứng đủ tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ của ngạch được chuyển.
• Việc chuyển ngạch phải phù hợp với nhiệm vụ, quyền hạn được giao.
• Trường hợp công chức được giao nhiệm vụ không còn phù hợp với chuyên môn của ngạch đang giữ thì bắt buộc phải được chuyển ngạch cho phù hợp.

Cụ thể hóa quy định này, Điều 28 Nghị định 24/2010/NĐ-CP nêu rõ các trường hợp chuyển ngạch bao gồm: Công chức thay đổi vị trí việc làm hoặc do quy định phải chuyển đổi vị trí công tác mà ngạch hiện giữ không còn phù hợp.

Chuyển ngạch có đồng nghĩa với việc được nâng lương?

Đây là câu hỏi mà rất nhiều công chức quan tâm. Tuy nhiên, câu trả lời từ góc độ pháp lý là KHÔNG. Theo quy định tại khoản 4 Điều 43 Luật Cán bộ, công chức 2008 và được khẳng định lại tại khoản 4 Điều 28 Nghị định 24/2010/NĐ-CP:

"Không thực hiện nâng ngạch, nâng lương khi chuyển ngạch."

Nguyên tắc cốt lõi ở đây là chuyển ngạch diễn ra giữa các ngành chuyên môn có cùng thứ bậc. Do đó, về bản chất, đây là sự thay đổi ngang hàng về cấp bậc chuyên môn, không phải là sự thăng tiến về thứ bậc năng lực (nâng ngạch) nên không đi kèm với việc nâng bậc lương ngay lập tức.

Hướng dẫn chi tiết cách xếp lương khi chuyển ngạch

Dù không được nâng lương, nhưng việc xác định mức lương ở ngạch mới là cực kỳ quan trọng để đảm bảo công chức không bị thiệt thòi. Việc xếp lương này được thực hiện theo hướng dẫn tại Thông tư 02/2007/TT-BNV (vẫn đang có hiệu lực áp dụng tại thời điểm tháng 07/2020):

1. Trường hợp ngạch mới có cùng hệ số lương với ngạch cũ

Công chức sẽ được xếp ngang bậc lương và hưởng % phụ cấp thâm niên vượt khung (nếu có) đang hưởng ở ngạch cũ. Thời gian xét nâng bậc lương lần sau hoặc xét hưởng phụ cấp thâm niên vượt khung ở ngạch cũ cũng được tính liên tục sang ngạch mới.

2. Trường hợp ngạch mới có hệ số lương cùng bậc thấp hơn ngạch cũ

Đây là trường hợp đặc biệt khi công chức chuyển sang ngạch có thang lương thấp hơn. Khi đó, công chức vẫn được xếp ngang bậc lương và % phụ cấp thâm niên vượt khung của ngạch cũ, đồng thời được hưởng thêm hệ số chênh lệch bảo lưu để đảm bảo tổng thu nhập không thấp hơn mức đang hưởng ở ngạch cũ.

3. Trường hợp ngạch mới có hệ số lương cùng bậc cao hơn ngạch cũ

Dù luật quy định không nâng lương khi chuyển ngạch, nhưng nếu ngạch mới có cấu trúc lương cao hơn, việc xếp lương sẽ được thực hiện tương tự như khi nâng ngạch:

• Nếu chưa hưởng phụ cấp thâm niên vượt khung: Căn cứ hệ số lương đang hưởng ở ngạch cũ để xếp vào hệ số lương bằng hoặc cao hơn gần nhất ở ngạch mới.
• Nếu đang hưởng phụ cấp thâm niên vượt khung: Tính tổng hệ số lương cộng phụ cấp thâm niên vượt khung ở ngạch cũ để xếp vào hệ số lương bằng hoặc cao hơn gần nhất ở ngạch mới.
• Nếu tổng hệ số cũ lớn hơn bậc cuối của ngạch mới: Xếp vào bậc cuối của ngạch mới và hưởng hệ số chênh lệch bảo lưu.

Lời khuyên cho công chức khi thực hiện chuyển ngạch năm 2020

Tại thời điểm tháng 07/2020, khi Luật sửa đổi 2019 vừa có hiệu lực, công chức cần lưu ý rằng các tiêu chuẩn về ngạch có thể có những thay đổi về chứng chỉ ngoại ngữ, tin học hoặc các yêu cầu về văn bằng chuyên môn. Việc chủ động rà soát hồ sơ và đối chiếu với vị trí việc làm mới theo Nghị định 62/2020/NĐ-CP (có hiệu lực từ 20/07/2020) là vô cùng cần thiết để quá trình chuyển ngạch diễn ra thuận lợi và đúng pháp luật.

Tóm lại, chuyển ngạch là một thủ tục hành chính nhằm chuẩn hóa đội ngũ công chức theo vị trí việc làm. Dù không mang lại việc tăng lương ngay lập tức như nâng ngạch, nhưng việc xếp lương đúng quy định sẽ giúp công chức yên tâm công tác và đảm bảo quyền lợi lâu dài trong hệ thống thang bảng lương của Nhà nước.