Từ ngày 20/03/2021, các quy định mới về mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên chính thức có hiệu lực theo chùm Thông tư của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Một trong những vấn đề được hàng triệu giáo viên quan tâm là liệu chứng chỉ chức danh nghề nghiệp có thời hạn sử dụng hay không và việc bảo lưu chứng chỉ hạng cao được thực hiện thế nào trong bối cảnh chuyển xếp lương mới.

Giáo viên phải có chứng chỉ phù hợp với hạng được bổ nhiệm

Theo quy định tại khoản 1 Điều 31 Luật Viên chức 2010 (được giữ nguyên tinh thần tại Luật Viên chức sửa đổi 2019), giáo viên khi được bổ nhiệm vào một chức danh nghề nghiệp cụ thể phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn của chức danh đó, bao gồm cả tiêu chuẩn về trình độ đào tạo và bồi dưỡng.

Kể từ ngày 03/11/2015, khi các Thông tư liên tịch số 20, 21, 22 và 23 có hiệu lực, yêu cầu về chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp đã trở thành điều kiện bắt buộc. Đến nay, với việc ban hành các văn bản mới gồm:

• Thông tư 01/2021/TT-BGDĐT dành cho giáo viên mầm non;
• Thông tư 02/2021/TT-BGDĐT dành cho giáo viên tiểu học;
• Thông tư 03/2021/TT-BGDĐT dành cho giáo viên THCS;
• Thông tư 04/2021/TT-BGDĐT dành cho giáo viên THPT.

Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục khẳng định giáo viên các hạng phải có chứng chỉ bồi dưỡng tương ứng. Cụ thể, giáo viên hạng I phải có chứng chỉ hạng I, hạng II phải có chứng chỉ hạng II và hạng III phải có chứng chỉ hạng III.

Chứng chỉ chức danh nghề nghiệp giáo viên có thời hạn không?

Đây là thắc mắc chung của rất nhiều thầy cô giáo, đặc biệt là những người đã học và được cấp chứng chỉ từ nhiều năm trước. Dựa trên các quy định hiện hành và hướng dẫn tại Công văn 971/BGDĐT-NGCBQLGD ban hành ngày 12/03/2021, có thể khẳng định: Chứng chỉ chức danh nghề nghiệp giáo viên KHÔNG có thời hạn sử dụng.

Điều này đồng nghĩa với việc một khi giáo viên đã được cấp chứng chỉ bồi dưỡng theo đúng chương trình quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chứng chỉ đó sẽ có giá trị vĩnh viễn trong suốt quá trình công tác của giáo viên, trừ trường hợp có quy định thay đổi về nội dung chương trình bồi dưỡng mang tính bắt buộc cập nhật lại.

Quy định về bảo lưu và công nhận tương đương chứng chỉ

Một điểm mới đáng chú ý trong Công văn 971/BGDĐT-NGCBQLGD là việc công nhận tương đương giữa các chứng chỉ cũ và mới. Cụ thể:

"Chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên mầm non hạng II, hạng III, giáo viên tiểu học hạng II, hạng III, giáo viên trung học cơ sở hạng I, hạng II, giáo viên trung học phổ thông hạng I, hạng II quy định tại các Thông tư liên tịch số 20, 21, 22, 23 được công nhận là tương đương với chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp hạng tương ứng quy định tại các Thông tư số 01, 02, 03, 04."

Bên cạnh đó, đối với trường hợp giáo viên đã có chứng chỉ của hạng cao hơn hạng hiện giữ, pháp luật cho phép giáo viên được sử dụng chứng chỉ đó cho việc thăng hạng trong tương lai. Tuy nhiên, giáo viên vẫn cần bổ sung chứng chỉ của hạng hiện giữ nếu còn thiếu để đủ điều kiện bổ nhiệm vào hạng tương ứng theo quy định mới từ ngày 20/03/2021.

Ví dụ thực tế: Một giáo viên THCS đang giữ hạng III nhưng đã có chứng chỉ hạng II. Theo quy định mới, giáo viên này vẫn cần có chứng chỉ hạng III để được bổ nhiệm chính thức vào hạng III mới. Còn chứng chỉ hạng II đã có sẽ được bảo lưu để dùng khi giáo viên đủ điều kiện đăng ký thăng lên hạng II.

Lời khuyên cho giáo viên trong giai đoạn mới

Với việc chứng chỉ không có thời hạn, giáo viên có thể yên tâm về giá trị của các văn bằng đã học. Tuy nhiên, để đảm bảo lộ trình thăng tiến và xếp lương thuận lợi, các thầy cô cần lưu ý:

1. Rà soát lại toàn bộ hồ sơ năng lực, đối chiếu với tiêu chuẩn tại các Thông tư 01, 02, 03, 04/2021/TT-BGDĐT.
2. Chủ động tham gia các lớp bồi dưỡng nếu còn thiếu chứng chỉ hạng hiện giữ để hoàn thiện tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp.
3. Lưu trữ cẩn thận các chứng chỉ hạng cao đã có để sử dụng ngay khi có đợt xét thăng hạng.

Tóm lại, quy định về chứng chỉ chức danh nghề nghiệp giáo viên năm 2021 mang tính kế thừa và tạo điều kiện thuận lợi cho đội ngũ nhà giáo. Việc hiểu đúng về thời hạn và tính tương đương của chứng chỉ sẽ giúp giáo viên chủ động hơn trong kế hoạch phát triển nghề nghiệp của mình.