Công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng là một trong những phương thức lãnh đạo quan trọng, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức Đảng. Với việc ban hành Quy định 22-QĐ/TW năm 2021, Ban Chấp hành Trung ương đã xác lập một hành lang pháp lý chặt chẽ hơn, đặc biệt là đối với cấp cơ sở và chi bộ.

Trách nhiệm tự kiểm tra và xây dựng kế hoạch tại chi bộ

Theo tinh thần của Quy định 22-QĐ/TW và Hướng dẫn 02-HD/TW năm 2021, chi bộ không chỉ là nơi sinh hoạt mà còn là đơn vị trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ kiểm tra, giám sát đối với đảng viên. Cụ thể:

• Thường xuyên tự kiểm tra: Đây là yêu cầu bắt buộc để kịp thời phát hiện và uốn nắn những lệch lạc ngay từ khi mới phát sinh. Chi bộ phải chủ động xem xét việc thực hiện nhiệm vụ của đảng viên mà không đợi đến khi có vụ việc xảy ra.
• Xây dựng kế hoạch bài bản: Công tác kiểm tra, giám sát không được làm tùy tiện. Chi bộ cần xây dựng kế hoạch cụ thể hàng năm, xác định rõ đối tượng, nội dung và thời gian tiến hành.
• Kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm: Đây là nhiệm vụ khó khăn nhưng quan trọng. Khi có thông tin hoặc dư luận về việc đảng viên vi phạm Điều lệ Đảng, pháp luật Nhà nước, chi bộ phải kịp thời xác minh, làm rõ.

"Chi bộ phải thường xuyên tự kiểm tra; xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát và tiến hành kiểm tra chấp hành, kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm, giám sát chuyên đề đối với đảng viên trong việc thực hiện nhiệm vụ Đảng viên, thực hiện chức trách, nhiệm vụ chuyên môn được giao..."

Phân cấp và hình thức giám sát đối với đảng viên

Một trong những điểm đáng chú ý tại Điều 15 Quy định 22-QĐ/TW năm 2021 là việc phân định rõ các hình thức giám sát tùy theo quy mô và đặc thù của chi bộ:

- Đối với các chi bộ thông thường: Chủ yếu thực hiện giám sát thường xuyên thông qua các buổi sinh hoạt, báo cáo công tác và nắm bắt thông tin tại nơi cư trú của đảng viên.

- Đối với các chi bộ có chi ủy, chi bộ có trên 30 đảng viên hoặc đảng viên hoạt động phân tán: Bắt buộc phải thực hiện giám sát theo chuyên đề. Điều này giúp đi sâu vào các lĩnh vực dễ phát sinh tiêu cực hoặc các nhiệm vụ trọng tâm mà đảng viên đó đang đảm nhiệm.

Xử lý tình huống đảng viên là cán bộ cấp trên quản lý

Trong thực tế, nhiều chi bộ có các đảng viên là cán bộ thuộc diện cấp ủy cấp trên quản lý (như lãnh đạo cơ quan, đơn vị) sinh hoạt cùng. Hướng dẫn 02-HD/TW năm 2021 nêu rõ quy trình xử lý khi phát hiện dấu hiệu vi phạm:

Nếu phát hiện đảng viên là cấp ủy viên các cấp (từ cấp ủy viên cơ sở trở lên) hoặc cán bộ thuộc diện cấp ủy cấp trên quản lý có dấu hiệu vi phạm trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn được giao, chi bộ không tự ý xử lý kỷ luật mà phải kịp thời báo cáo tổ chức Đảng cấp trên trực tiếp. Việc này đảm bảo tính khách quan và đúng thẩm quyền trong công tác kỷ luật Đảng.

Việc nắm vững và thực hiện nghiêm túc các quy định tại Quy định 22-QĐ/TW không chỉ giúp bảo vệ sự trong sạch của chi bộ mà còn là lá chắn vững chắc giúp đảng viên tránh khỏi những sai phạm không đáng có trong quá trình công tác.