Dịp Tết Nguyên đán không chỉ là thời gian đoàn viên của mọi gia đình mà còn là dịp để Nhà nước thể hiện chính sách nhân đạo, khoan hồng đối với những người đang chấp hành án phạt tù. Vậy cụ thể, chế độ ăn, ở và sinh hoạt của phạm nhân trong những ngày này được quy định như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết dựa trên các quy định pháp luật hiện hành tính đến năm 2022.

1. Tiêu chuẩn bữa ăn ngày Tết: Tăng gấp 5 lần định mức thông thường

Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong chính sách nhân đạo đối với phạm nhân chính là chế độ dinh dưỡng trong các ngày lễ, Tết. Theo quy định tại Điều 48 Luật Thi hành án hình sự 2019, tiêu chuẩn ăn của phạm nhân được đảm bảo định lượng về gạo, rau xanh, thịt, cá, đường, muối, nước mắm, dầu ăn, bột ngọt và chất đốt.

Đặc biệt, đối với các ngày lễ, Tết theo quy định của pháp luật, phạm nhân được ăn thêm nhưng mức ăn không quá 05 lần tiêu chuẩn ăn ngày thường. Điều này nhằm đảm bảo phạm nhân cũng có không khí Tết, được cải thiện bữa ăn với các món ăn truyền thống như bánh chưng, thịt kho, giò chả...

Cụ thể, theo khoản 1 Điều 7 Nghị định 133/2020/NĐ-CP, tiêu chuẩn định lượng mỗi tháng của một phạm nhân bao gồm:

• 17 kg gạo tẻ;
• 15 kg rau xanh;
• 01 kg thịt lợn;
• 01 kg cá;
• 0,5 kg đường;
• 0,75 lít nước mắm;
• 0,2 lít dầu ăn;
• 0,1 kg bột ngọt;
• 0,5 kg muối;
• Gia vị khác tương đương 0,5 kg gạo tẻ.

Trong dịp Tết, các định mức này sẽ được nhân lên để đảm bảo chất lượng bữa ăn tốt nhất cho người đang chấp hành án.

2. Chế độ nghỉ ngơi, học tập và lao động trong ngày Tết

Bên cạnh chế độ ăn, việc nghỉ ngơi và tham gia các hoạt động văn hóa cũng được chú trọng. Theo quy định tại Điều 32 Luật Thi hành án hình sự 2019, phạm nhân được nghỉ lao động vào các ngày Chủ nhật, lễ, Tết theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, các hoạt động học văn hóa, học nghề quy định tại Điều 31 Luật Thi hành án hình sự 2019 cũng sẽ được tạm dừng trong những ngày này. Thay vào đó, các trại giam thường tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao hoặc xem chương trình truyền hình đón giao thừa để khích lệ tinh thần cải tạo của phạm nhân.

3. Quy định về thăm gặp và gửi quà Tết cho phạm nhân

Việc thăm gặp người thân trong dịp Tết là nhu cầu chính đáng và mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc. Chế độ này được quy định chi tiết tại Thông tư 14/2020/TT-BCA và Điều 52 Luật Thi hành án hình sự 2019.

Thời gian và số lần thăm gặp

• Phạm nhân thông thường: Được gặp thân nhân 01 lần/tháng, mỗi lần không quá 01 giờ. Tùy vào kết quả xếp loại chấp hành án, thời gian có thể kéo dài đến 03 giờ hoặc gặp vợ/chồng tại phòng riêng không quá 24 giờ.
• Phạm nhân dưới 18 tuổi: Được ưu tiên gặp người thân tối đa 03 lần/tháng, mỗi lần không quá 03 giờ.

Quy định về gửi quà và đồ vật

Thân nhân khi đến thăm có thể gửi quà cho phạm nhân, bao gồm thực phẩm, đồ dùng cá nhân nhưng phải tuân thủ danh mục đồ vật cấm theo quy định. Đặc biệt, trong dịp Tết, việc gửi các loại thực phẩm khô, bánh kẹo thường được tạo điều kiện thuận lợi hơn, tuy nhiên tất cả đều phải qua kiểm tra nghiêm ngặt của cán bộ quản giáo để đảm bảo an ninh, an toàn cơ sở giam giữ.

Như vậy, chế độ ăn ở của phạm nhân trong dịp Tết không chỉ đảm bảo quyền lợi cơ bản mà còn thể hiện tính nhân văn của pháp luật Việt Nam, giúp người lầm lỗi có thêm động lực để cải tạo tốt, sớm trở về với gia đình và xã hội.