Trong quá trình vận hành doanh nghiệp, công tác kế toán và quản lý thuế đòi hỏi sự cập nhật liên tục các văn bản quy phạm pháp luật để hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý phát sinh. Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và bộ phận kế toán chủ động nắm bắt những chính sách mới nhất, dưới đây là tổng hợp chuyên sâu các quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính, thủ tục đăng ký thuế cũng như sử dụng hóa đơn điện tử.

1. Siết chặt xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn

Chính phủ đã ban hành các quy định mới sửa đổi, bổ sung quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn ban hành kèm theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP và Nghị định 310/2025/NĐ-CP). Đáng chú ý, khung phạt đối với hành vi vi phạm nghĩa vụ cung cấp thông tin đã được điều chỉnh tăng mạnh:

• Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi cung cấp thông tin chậm từ 05 ngày trở lên so với thời hạn quy định.
• Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng: Áp dụng khi người nộp thuế hoặc tổ chức liên quan cung cấp thông tin không chính xác, không đầy đủ.
• Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi không cung cấp thông tin sau 15 ngày kể từ ngày hết thời hạn quy định hoặc có hành vi thông đồng, bao che cho người nộp thuế nhằm trốn tránh nghĩa vụ thuế.

Quy định này đòi hỏi bộ phận kế toán cần kiểm soát chặt chẽ tiến độ gửi báo cáo, cung cấp thông tin cho cơ quan quản lý thuế để tránh các mức phạt hành chính nguy hiểm.

2. Hướng dẫn chi tiết thủ tục đăng ký thuế đối với chi nhánh, văn phòng đại diện thương nhân nước ngoài

Căn cứ các quy định tại Luật Quản lý thuế 2025 (trong đó có Điều 10, Điều 11) cùng các văn bản hướng dẫn thi hành, thủ tục đăng ký thuế lần đầu đối với chi nhánh, văn phòng đại diện của tổ chức nước ngoài tại Việt Nam được thực hiện cụ thể như sau:

2.1. Thời hạn và thành phần hồ sơ đăng ký thuế

Thời hạn nộp hồ sơ đăng ký thuế là trong vòng 10 ngày làm việc kể từ ngày được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy phép thành lập và hoạt động hoặc văn bản tương đương.

Hồ sơ bao gồm:

• Tờ khai đăng ký thuế (Mẫu số 01-ĐKT) và các bảng kê đính kèm. Kế toán lưu ý tại chỉ tiêu 10 (Loại hình kinh tế) chọn ô "VPĐD/Chi nhánh của tổ chức nước ngoài tại Việt Nam". Tại chỉ tiêu 13, ghi đầy đủ tên và mã số thuế của công ty mẹ ở nước ngoài.
• Bản sao Giấy phép thành lập và hoạt động hoặc giấy tờ có giá trị tương đương.
• Bảng kê chủ sở hữu pháp lý và chủ sở hữu hưởng lợi (Mẫu BK07-ĐKT). Việc xác định chủ sở hữu hưởng lợi tuân thủ các quy định hiện hành về phòng, chống rửa tiền và doanh nghiệp.

2.2. Phương thức nộp và cơ quan tiếp nhận

Doanh nghiệp nộp hồ sơ hoàn toàn qua phương thức điện tử đính kèm trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, Ứng dụng định danh quốc gia hoặc Hệ thống thông tin quản lý thuế. Cơ quan tiếp nhận và xử lý hồ sơ là Cục Thuế tỉnh, thành phố nơi chi nhánh hoặc văn phòng đại diện đặt trụ sở chính.

3. Những điểm mới quan trọng về thời hạn đăng ký thuế cần lưu ý

Hệ thống quy định mới đã sửa đổi và chuẩn hóa nhiều điểm quan trọng về thời hạn đăng ký thuế nhằm đảm bảo sự đồng bộ trong quản lý hành chính:

• Chi nhánh, văn phòng giao dịch của tổ chức tín dụng: Thời hạn đăng ký thuế lần đầu là 10 ngày làm việc kể từ ngày khai trương hoạt động (대 thay vì tính từ ngày cấp giấy phép như trước đây).
• Đăng ký thuế cho người phụ thuộc: Thời hạn đăng ký thuế lần đầu được chốt chậm nhất là ngày 31/12 của năm tính thuế.
• Trường hợp hoàn thuế: Người nộp thuế thuộc đối tượng hoàn thuế chưa có mã số thuế bắt buộc phải hoàn thành đăng ký thuế trước khi thực hiện thủ tục hoàn thuế.
• Cập nhật thông tin đăng ký thuế cá nhân: Cá nhân không cần thực hiện thủ tục thay đổi thông tin thủ công khi Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã kết nối, đồng bộ dữ liệu tự động với cơ sở dữ liệu của ngành thuế.

4. Sử dụng hóa đơn điện tử đối với hộ, cá nhân kinh doanh

Theo hướng dẫn từ cơ quan thuế, đối với các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm dưới 1 tỷ đồng nhưng có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử để phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, người nộp thuế có thể đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu trực tiếp với cơ quan thuế.

Bộ phận kế toán và các đơn vị kinh doanh cần rà soát lại các quy trình đăng ký, kê khai để tuân thủ chính xác các khung thời gian và nghĩa vụ pháp lý theo định hướng hiện đại hóa công tác quản lý thuế.