Thẻ Căn cước công dân (CCCD) không chỉ là một tấm thẻ định danh đơn thuần mà còn là "chìa khóa" để thực hiện hàng loạt các giao dịch dân sự, hành chính quan trọng. Tuy nhiên, không ít người dân vẫn lầm tưởng rằng tấm thẻ này có giá trị vĩnh viễn. Việc nắm rõ thời hạn sử dụng không chỉ giúp bạn chủ động trong công việc mà còn tránh được những rắc rối pháp lý không đáng có.

Các mốc thời gian "vàng" cần ghi nhớ để đổi thẻ Căn cước công dân

Khác với Chứng minh nhân dân cũ có thời hạn 15 năm kể từ ngày cấp, thời hạn của thẻ Căn cước công dân được xác định dựa trên độ tuổi của người sử dụng. Theo quy định tại Điều 21 Luật Căn cước công dân 2014, có 03 mốc tuổi quan trọng mà công dân bắt buộc phải thực hiện thủ tục đổi thẻ, đó là khi đủ 25 tuổi, 40 tuổi và 60 tuổi.

Một điểm đặc biệt cần lưu ý là quy định về tính kế thừa thời hạn. Nếu thẻ CCCD của bạn được cấp, đổi hoặc cấp lại trong vòng 02 năm trước khi chạm các mốc tuổi nêu trên, thì tấm thẻ đó vẫn sẽ có giá trị sử dụng cho đến mốc tuổi tiếp theo. Điều này giúp người dân linh hoạt hơn trong việc sắp xếp thời gian đi làm thủ tục.

"1. Thẻ Căn cước công dân phải được đổi khi công dân đủ 25 tuổi, đủ 40 tuổi và đủ 60 tuổi.
2. Trường hợp thẻ Căn cước công dân được cấp, đổi, cấp lại trong thời hạn 2 năm trước tuổi quy định tại khoản 1 Điều này thì vẫn có giá trị sử dụng đến tuổi đổi thẻ tiếp theo."

Để dễ hình dung, hãy xem xét ví dụ sau: Anh Nam sinh ngày 15/05/2000. Theo luật, anh phải đổi thẻ khi đủ 25 tuổi (tức là vào năm 2025). Tuy nhiên, nếu vào năm 2024 (khi anh Nam 24 tuổi), anh làm lại thẻ do bị mất, thì tấm thẻ mới này sẽ có giá trị đến tận năm anh 40 tuổi (năm 2040) mới phải đổi lại.

Rủi ro pháp lý: Dùng thẻ hết hạn có thể bị phạt đến 500.000 đồng

Nhiều người vẫn chủ quan cho rằng thẻ hết hạn một vài ngày cũng không sao. Tuy nhiên, về mặt pháp lý, đây là hành vi vi phạm quy định về quản lý cư trú. Cụ thể, tại điểm b khoản 1 Điều 10 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, hành vi không thực hiện đúng quy định của pháp luật về cấp, đổi, cấp lại thẻ Căn cước công dân có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng.

Ngoài việc bị xử phạt hành chính, tấm thẻ hết hạn sẽ khiến bạn gặp vô vàn khó khăn khi thực hiện các thủ tục tại ngân hàng, công chứng nhà đất, hay thậm chí là khi đi máy bay. Do đó, việc kiểm tra mặt trước của thẻ để biết chính xác ngày hết hạn là vô cùng cần thiết.

Cẩm nang thủ tục đổi thẻ Căn cước công dân nhanh chóng

Hiện nay, với sự hỗ trợ của công nghệ, quy trình đổi thẻ đã trở nên đơn giản hơn rất nhiều. Theo hướng dẫn tại Điều 24 Luật Căn cước công dân 2014, bạn có thể thực hiện theo các bước sau:

• Bước 1: Đăng ký trực tuyến: Bạn nên sử dụng Cổng dịch vụ công Bộ Công an để đặt lịch hẹn trước, tránh việc phải chờ đợi lâu tại cơ quan công an.
• Bước 2: Thu nhận thông tin: Khi đến cơ quan công an, cán bộ sẽ kiểm tra thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Nếu thông tin đã chính xác, bạn chỉ cần tiến hành chụp ảnh và lấy vân tay.
• Bước 3: Chụp ảnh chân dung: Lưu ý mặc trang phục lịch sự, đầu trần và không đeo kính để đảm bảo ảnh thẻ đúng quy chuẩn.
• Bước 4: Nhận kết quả: Sau khoảng 08 ngày làm việc, bạn có thể nhận thẻ trực tiếp hoặc đăng ký nhận qua đường bưu điện tận nhà.

Đặc biệt, một tin vui cho người dân là khi đổi thẻ CCCD do đến tuổi quy định, bạn sẽ hoàn toàn được miễn lệ phí. Đây là chính sách ưu đãi nhằm khuyến khích mọi người dân luôn sở hữu giấy tờ tùy thân hợp lệ.

Việc tuân thủ các quy định về Căn cước công dân không chỉ là nghĩa vụ mà còn là cách để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mỗi cá nhân trong xã hội hiện đại. Hãy kiểm tra ngay tấm thẻ trong ví của mình để đảm bảo nó vẫn còn giá trị sử dụng nhé!