Luật Phòng, chống tham nhũng 2018 (số 36/2018/QH14) được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2018 và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2019. Một trong những nội dung trọng tâm, tác động trực tiếp đến đội ngũ cán bộ, công chức chính là việc siết chặt quy định về kiểm soát tài sản, thu nhập.

Theo quy định tại Điều 33 và Điều 36 của văn bản này, các mốc thời gian kê khai được phân định rõ ràng theo từng loại hình kê khai. Dưới đây là phân tích chi tiết các mốc thời gian mà mọi cán bộ, công chức cần phải ghi nhớ để thực hiện đúng nghĩa vụ của mình.

1. Kê khai lần đầu: Cột mốc quan trọng cho người mới và giai đoạn chuyển tiếp

Kê khai lần đầu là bước xác lập cơ sở dữ liệu ban đầu về tài sản, thu nhập của người có nghĩa vụ. Theo quy định tại khoản 1 Điều 36, việc kê khai lần đầu được thực hiện trong các trường hợp sau:

• Đối với người đang giữ chức vụ: Việc kê khai phải được hoàn thành chậm nhất là ngày 31/12/2019. Đây là đợt tổng kê khai để chuyển đổi sang hệ thống quản lý mới của Luật 2018.
• Đối với người mới được tuyển dụng, tiếp nhận: Chậm nhất là 10 ngày kể từ ngày được tiếp nhận, tuyển dụng hoặc bố trí vào vị trí công tác.

Đối tượng áp dụng bao gồm cán bộ, công chức; sĩ quan Công an, Quân đội; quân nhân chuyên nghiệp và những người giữ chức vụ từ Phó trưởng phòng trở lên tại các đơn vị sự nghiệp công lập hoặc doanh nghiệp Nhà nước.

2. Kê khai bổ sung: Khi có biến động lớn về tài sản

Không phải mọi thay đổi về tài sản đều phải kê khai ngay lập tức. Luật quy định việc kê khai bổ sung chỉ đặt ra khi có biến động tăng thêm về tài sản, thu nhập trong năm có giá trị từ 300 triệu đồng trở lên.

Thời hạn thực hiện: Việc kê khai bổ sung phải được hoàn thành trước ngày 31/12 của năm có biến động tài sản. Nếu trong năm tài sản tăng dưới mức này, người có nghĩa vụ không cần thực hiện kê khai bổ sung mà sẽ cập nhật vào các kỳ kê khai tiếp theo (nếu thuộc đối tượng kê khai hàng năm).

3. Kê khai hàng năm: Áp dụng cho các vị trí nhạy cảm

Đây là quy định nhằm giám sát chặt chẽ những người giữ vị trí quan trọng hoặc làm việc trong các lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng. Theo khoản 3 Điều 36, thời hạn hoàn thành là trước ngày 31/12 hàng năm đối với:

• Người giữ chức vụ từ Giám đốc sở và tương đương trở lên.
• Người làm công tác cán bộ, quản lý tài chính công, tài sản công, đầu tư công hoặc trực tiếp tiếp xúc, giải quyết công việc của cơ quan, tổ chức, đơn vị khác.

4. Kê khai phục vụ công tác cán bộ và bầu cử

Đây là hình thức kê khai mang tính thời điểm để phục vụ cho việc đánh giá, bổ nhiệm hoặc ứng cử:

• Bổ nhiệm, bổ nhiệm lại: Chậm nhất là 10 ngày trước ngày dự kiến bầu, phê chuẩn, bổ nhiệm hoặc cử giữ chức vụ khác.
• Ứng cử đại biểu: Thời hạn kê khai được thực hiện theo quy định của pháp luật về bầu cử (thường theo thông báo của Hội đồng bầu cử các cấp).

Điều 36. Phương thức và thời điểm kê khai tài sản, thu nhập
1. Kê khai lần đầu được thực hiện đối với các trường hợp sau đây:
a) Người đang giữ vị trí công tác quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều 34 của Luật này tại thời điểm Luật này có hiệu lực thi hành. Việc kê khai phải hoàn thành trước ngày 31 tháng 12 năm 2019;
b) Người lần đầu giữ vị trí công tác quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều 34 của Luật này. Việc kê khai phải hoàn thành chậm nhất là 10 ngày kể từ ngày được tiếp nhận, tuyển dụng hoặc bố trí vào vị trí công tác...

Việc tuân thủ đúng các mốc thời gian nêu trên không chỉ thể hiện sự chấp hành pháp luật mà còn là cơ sở để bảo vệ uy tín, danh dự của người cán bộ trước các kỳ kiểm tra, giám sát. Cán bộ, công chức cần chủ động rà soát tài sản và chuẩn bị hồ sơ kê khai đúng hạn để tránh những sai sót đáng tiếc.