Một bước ngoặt lớn mang tính cách mạng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu đang tới rất gần! Bộ Y tế vừa qua đã chính thức đề xuất quy định bắt buộc đối với tất cả các trạm y tế tuyến xã, phường, thị trấn trên phạm vi toàn quốc: 100% cơ sở phải hoàn tất triển khai Nền tảng Trạm y tế xã trước mốc thời gian ngày 31/12/2027. Quyết định này hứa hẹn sẽ hoàn thiện triệt để hạ tầng dữ liệu y tế cơ sở, tối ưu hóa công tác quản lý sức khỏe cộng đồng và mang lại lợi ích thiết thực cho hàng triệu người dân Việt Nam.

1. Hai mốc thời gian "xương sống" trong lộ trình chuyển đổi số y tế tuyến cơ sở

Căn cứ theo đề xuất cụ thể tại Mục 4.1 Phụ lục 01 ban hành kèm theo dự thảo về chuyển đổi số trong quản lý, theo dõi và tư vấn sức khỏe toàn diện, Bộ Y tế đã vạch ra một lộ trình hành động hết sức nghiêm ngặt và chi tiết dành cho các chính quyền địa phương và đơn vị ngành y tế.

Nhằm đảm bảo sự đồng bộ từ hạ tầng trang thiết bị kỹ thuật đến khâu vận hành ứng dụng thực tế, dự thảo đã thiết lập hai mốc tiến độ hết sức quan trọng mà các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt:

• Trước ngày 30/9/2027: Hoàn thành 100% việc đầu tư, nâng cấp và chuẩn bị hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ trạm y tế cấp xã;
• Trước ngày 31/12/2027: 100% trạm y tế cấp xã phải chính thức vận hành và khai thác Nền tảng Trạm y tế xã.

Về trách nhiệm triển khai hạ tầng, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đóng vai trò chủ chốt trong việc chủ động cân đối ngân sách và chuẩn bị đầy đủ hệ thống máy móc, thiết bị kỹ thuật cho toàn bộ các trạm y tế xã, phường, đặc khu thuộc địa bàn quản lý. Việc trang bị này phải bám sát danh mục máy móc, thiết bị cơ bản phục vụ hoạt động chuyên môn theo đúng hướng dẫn tại Thông tư 22/2026/TT-BYT do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành.

2. Yêu cầu bắt buộc về an toàn thông tin và an ninh mạng

Song song với việc đẩy nhanh tiến độ đầu tư trang thiết bị, Bộ Y tế đặc biệt nhấn mạnh rằng toàn bộ hạ tầng công nghệ thông tin tại các trạm y tế xã phải tuyệt đối đáp ứng các tiêu chuẩn, chuẩn mực kỹ thuật theo đúng quy định của pháp luật hiện hành về an toàn thông tin mạng và Luật An ninh mạng 2018 (hoặc các quy định mới nhất tại Luật An ninh mạng 2025).

Dữ liệu y tế vốn là nguồn dữ liệu cá nhân nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến quyền riêng tư của công dân. Do đó, việc bảo mật dữ liệu sức khỏe, chống thất thoát hay bị can thiệp trái phép là điều kiện tiên quyết trước khi kết nối hệ thống vào cơ sở dữ liệu chung.

3. Nền tảng Trạm y tế xã là gì và có vai trò quan trọng như thế nào?

Theo nội dung dự thảo, Nền tảng Trạm y tế xã được xác định là một hệ thống thông tin số được xây dựng, quản lý và triển khai toàn diện, thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Đây không chỉ đơn thuần là một phần mềm quản lý hành chính thông thường mà là một giải pháp công nghệ tổng thể mang tính đột phá cho y tế cơ sở.

Các tính năng và nhiệm vụ cốt lõi của Nền tảng Trạm y tế xã bao gồm:

• Tạo lập và chuẩn hóa dữ liệu: Phục vụ trực tiếp cho việc thu thập, cập nhật thông tin dữ liệu sức khỏe cá nhân ngay tại cấp xã, phường; bảo đảm tiêu chuẩn dữ liệu luôn đạt nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống”.
• Liên thông và chia sẻ dữ liệu liên tục: Dữ liệu sức khỏe cá nhân được liên thông đồng bộ với Cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư cũng như kho dữ liệu y tế tập trung của từng địa phương, xóa bỏ triệt để tình trạng "manh mún, mảng xám" thông tin.
• Quản lý Hồ sơ sức khỏe điện tử và Sổ Sức khỏe điện tử: Giúp các cơ quan y tế dễ dàng tra cứu, quản lý và khai thác dữ liệu sức khỏe điện tử của người dân ở mọi lúc, mọi nơi, tích hợp linh hoạt với hệ thống quản lý riêng biệt của từng vùng, miền.
• Hỗ trợ công tác chuyên môn: Phù hợp với các định hướng lớn về y tế cơ sở theo quy định tại Luật khám bệnh, chữa bệnh 2023 cũng như các văn bản chi tiết như Nghị định 96/2023/NĐ-CP hướng dẫn Luật Khám bệnh, chữa bệnh và Thông tư 32/2023/TT-BYT.

4. Trách nhiệm của Trạm y tế và đội ngũ cán bộ y tế cơ sở

Để vận hành hiệu quả Nền tảng Trạm y tế xã, dự thảo cũng đề ra các nhiệm vụ hết sức cụ thể đối với trạm y tế cấp xã và đội ngũ y bác sĩ, nhân viên y tế tại cơ sở:

1. Trực tiếp thực hiện việc tạo lập, cập nhật liên tục và quản lý an toàn Hồ sơ sức khỏe điện tử của từng người dân đang cư trú trên địa bàn;
2. Chủ động rà soát, chuẩn hóa, làm sạch dữ liệu cũ và phối hợp với các cơ quan chức năng để xác thực, đồng bộ dữ liệu dân cư;
3. Tích cực hướng dẫn người dân tự đăng ký, sử dụng các nền tảng số y tế để theo dõi chỉ số sức khỏe của bản thân và gia đình;
4. Tham gia đầy đủ các chương trình đào tạo, tập huấn chuyên sâu về kỹ năng chuyển đổi số y tế, quy trình cập nhật Sổ Sức khỏe điện tử và sử dụng thành thạo Nền tảng hỗ trợ tư vấn khám, chữa bệnh từ xa (Telehealth).

Việc hoàn thành lộ trình triển khai Nền tảng Trạm y tế xã đúng hạn trước ngày 31/12/2027 không chỉ góp phần hiện đại hóa nền y tế nước nhà mà còn giúp người dân được chăm sóc sức khỏe một cách chủ động, toàn diện và chất lượng ngay từ tuyến y tế cơ sở.