Trong hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp, đặc biệt là mô hình Công ty TNHH một thành viên, việc áp dụng các chính sách chiết khấu thương mại là một chiến lược quan trọng để thúc đẩy doanh số và tri ân khách hàng. Tuy nhiên, việc phản ánh các khoản chiết khấu này lên hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) sao cho đúng quy định pháp luật thuế là bài toán khiến nhiều kế toán lúng túng. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết cách lập hóa đơn khi chiết khấu theo từng lần mua dựa trên bối cảnh pháp lý năm 2020.

1. Chiết khấu thương mại là gì?

Chiết khấu thương mại là khoản doanh nghiệp bán hàng giảm giá niêm yết cho khách hàng mua hàng với khối lượng lớn theo thỏa thuận về chiết khấu thương mại đã ghi trên hợp đồng kinh tế hoặc các cam kết mua, bán hàng. Đây là một hình thức khuyến khích khách hàng mua nhiều hơn, giúp doanh nghiệp giải phóng hàng tồn kho và tăng vòng quay vốn.

2. Căn cứ pháp lý về lập hóa đơn chiết khấu thương mại năm 2020

Tại thời điểm năm 2020, việc lập hóa đơn đối với hàng hóa, dịch vụ có chiết khấu thương mại được điều chỉnh chủ yếu bởi các văn bản sau:

• Thông tư 39/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn về hóa đơn bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ.
• Thông tư 26/2015/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 39/2014/TT-BTC.

Cụ thể, theo quy định tại Khoản 2.5 Phụ lục 4 Thông tư 39/2014/TT-BTC:

Hàng hóa, dịch vụ áp dụng hình thức chiết khấu thương mại dành cho khách hàng thì trên hóa đơn GTGT ghi giá bán đã chiết khấu thương mại dành cho khách hàng, thuế GTGT, tổng giá thanh toán đã có thuế GTGT.

3. Cách lập hóa đơn chiết khấu thương mại theo từng lần mua

Trường hợp chiết khấu thương mại theo từng lần mua (giảm giá trực tiếp ngay trong lần mua đó), kế toán thực hiện lập hóa đơn như sau:

• Giá bán ghi trên hóa đơn: Là giá đã giảm (giá đã chiết khấu).
• Dòng thuế suất và tiền thuế: Tính trên giá đã chiết khấu.
• Tổng cộng tiền thanh toán: Là số tiền thực tế khách hàng phải trả.

Lưu ý: Trên hóa đơn không nhất thiết phải thể hiện dòng "Chiết khấu thương mại...%" nếu giá đơn giá đã là giá sau chiết khấu. Tuy nhiên, để rõ ràng minh bạch, doanh nghiệp có thể ghi chú về chính sách chiết khấu này.

4. Ví dụ minh họa cụ thể

Giả sử Công ty TNHH Một thành viên X bán 01 chiếc Laptop với giá niêm yết là 20.000.000 đồng (chưa thuế GTGT). Công ty có chính sách chiết khấu 10% trực tiếp cho khách hàng mua lần đầu.

Khi đó, kế toán lập hóa đơn như sau:

• Tên hàng hóa: Laptop X
• Số lượng: 1
• Đơn giá: 18.000.000 đồng (Giá đã giảm 10% so với 20.000.000)
• Thành tiền: 18.000.000 đồng
• Thuế suất GTGT: 10%
• Tiền thuế GTGT: 1.800.000 đồng
• Tổng cộng tiền thanh toán: 19.800.000 đồng

5. Những rủi ro thuế cần tránh khi lập hóa đơn chiết khấu

Nếu doanh nghiệp không tuân thủ đúng cách lập hóa đơn, cơ quan thuế có thể loại bỏ chi phí được trừ hoặc không cho khấu trừ thuế GTGT đầu vào của bên mua. Một số sai sót thường gặp bao gồm:

• Ghi giá niêm yết nhưng lại thu tiền theo giá đã chiết khấu mà không có hóa đơn điều chỉnh.
• Không có văn bản, hợp đồng quy định về chính sách chiết khấu thương mại.
• Nhầm lẫn giữa chiết khấu thương mại (giảm giá hàng bán) và chiết khấu thanh toán (thưởng do trả tiền sớm - không được giảm trừ trên hóa đơn).

Doanh nghiệp cần đảm bảo mọi khoản chiết khấu đều có căn cứ từ hợp đồng hoặc quy chế tài chính của công ty để giải trình khi quyết toán thuế.

Hy vọng hướng dẫn trên đã giúp các bạn kế toán tại các Công ty TNHH một thành viên nắm vững cách lập hóa đơn chiết khấu thương mại theo từng lần mua trong năm 2020. Việc thực hiện đúng quy định không chỉ giúp minh bạch tài chính mà còn bảo vệ quyền lợi tối đa cho doanh nghiệp trước các kỳ thanh tra thuế.