An toàn giao thông học đường luôn là vấn đề nóng hổi, đặc biệt là vào mỗi giờ tan trường. Hình ảnh những nhóm học sinh vô tư đùa nghịch, điều khiển phương tiện không đúng quy định không chỉ gây nguy hiểm cho chính các em mà còn ảnh hưởng đến trật tự an toàn xã hội. Để giúp các bậc phụ huynh và các em học sinh nắm rõ quy định, tránh những rủi ro pháp lý không đáng có, chúng tôi xin tổng hợp 6 lỗi vi phạm phổ biến nhất và mức xử phạt tương ứng theo quy định tại Nghị định 46/2016/NĐ-CP.

1. Tụ tập dưới lòng đường, lề đường gây cản trở giao thông

Sau giờ học, việc học sinh tụ tập trước cổng trường để chờ đợi nhau hoặc đùa nghịch là tình trạng rất phổ biến. Tuy nhiên, nếu việc tụ tập này diễn ra dưới lòng đường hoặc lề đường, các em có thể đối mặt với mức phạt hành chính khá cao.

Cụ thể, theo quy định tại Điều 6 và Điều 8 của Nghị định 46/2016/NĐ-CP:

• Đối với xe máy, xe máy điện: Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng nếu dừng xe, đỗ xe dưới lòng đường hoặc tụ tập từ 03 xe trở lên ở lòng đường (theo điểm đ khoản 3 Điều 6).
• Đối với xe đạp, xe đạp máy: Phạt tiền từ 60.000 đồng đến 80.000 đồng nếu đỗ xe ở lòng đường đô thị gây cản trở giao thông (theo điểm a khoản 2 Điều 8).

2. Chạy xe dàn hàng ngang trên đường bộ

Thói quen vừa đi vừa trò chuyện khiến nhiều học sinh thường xuyên dàn hàng 3, hàng 4 trên đường. Đây là hành vi cực kỳ nguy hiểm, làm hẹp không gian lưu thông của các phương tiện khác và dễ dẫn đến va chạm dây chuyền.

Mức xử phạt cho hành vi này được quy định như sau:

• Xe đạp, xe đạp máy: Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 50.000 đồng đến 60.000 đồng khi dàn hàng ngang từ 03 xe trở lên (theo điểm g khoản 1 Điều 8).
• Xe máy, xe máy điện: Phạt tiền từ 80.000 đồng đến 100.000 đồng đối với hành vi điều khiển xe dàn hàng ngang từ 03 xe trở lên (theo điểm b khoản 2 Điều 6).

3. Không đội mũ bảo hiểm hoặc đội mũ không đúng quy cách

Nhiều học sinh vì lý do thẩm mỹ hoặc chủ quan mà không đội mũ bảo hiểm khi điều khiển xe máy điện, xe đạp máy. Cần lưu ý rằng, mũ bảo hiểm là thiết bị bảo vệ quan trọng nhất khi xảy ra tai nạn.

Theo Điều 6 và Điều 8:

Người điều khiển, người ngồi trên xe mô tô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện), các loại xe tương tự xe mô tô và các loại xe tương tự xe gắn máy không đội “mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy” hoặc đội “mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy” không cài quai đúng quy cách khi tham gia giao thông trên đường bộ sẽ bị phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng.

Mức phạt này áp dụng tương tự cho người điều khiển xe đạp máy, xe đạp điện (theo điểm d khoản 4 Điều 8).

4. Vượt đèn đỏ, đèn vàng trái quy định

Hành vi không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu giao thông là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng tại các ngã tư. Mức phạt cho lỗi này khá nặng nhằm răn đe người tham gia giao thông:

• Đối với xe máy, xe máy điện: Phạt tiền từ 300.000 đồng đến 400.000 đồng (theo điểm c khoản 4 Điều 6).
• Đối với xe đạp, xe đạp máy: Phạt tiền từ 60.000 đồng đến 80.000 đồng (theo điểm h khoản 2 Điều 8).

5. Điều khiển xe mô tô, xe gắn máy khi chưa đủ tuổi

Đây là lỗi mà nhiều phụ huynh vô tình tiếp tay cho con em mình. Việc giao xe cho người chưa đủ tuổi, chưa có bằng lái không chỉ vi phạm pháp luật mà còn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn do các em chưa đủ kỹ năng xử lý tình huống.

Theo Điều 21 quy định:

• Học sinh từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi: Phạt cảnh cáo nếu điều khiển xe mô tô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện) và các loại xe tương tự xe mô tô (theo khoản 1 Điều 21).
• Học sinh từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi: Phạt tiền từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng nếu điều khiển xe mô tô có dung tích xi lanh từ 50 cm3 trở lên (theo điểm a khoản 4 Điều 21).

6. Lạng lách, đánh võng trên đường bộ

Hành vi lạng lách, đánh võng thường xuất hiện ở một bộ phận học sinh nam muốn thể hiện bản thân. Đây là lỗi bị xử phạt nặng nhất do tính chất nguy hiểm cực cao cho cộng đồng.

• Xe máy, xe máy điện: Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng (theo điểm b khoản 9 Điều 6).
• Xe đạp, xe đạp máy: Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng (theo điểm a khoản 4 Điều 8).

Việc giáo dục ý thức giao thông cho học sinh không chỉ là trách nhiệm của nhà trường mà còn cần sự phối hợp chặt chẽ từ phía gia đình. Các bậc phụ huynh cần làm gương và thường xuyên nhắc nhở con em mình chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật để đảm bảo an toàn cho chính mình và mọi người xung quanh.

*** Lưu ý: Bài viết này được cập nhật dựa trên bối cảnh pháp luật năm 2019 khi Nghị định 46/2016/NĐ-CP đang có hiệu lực. Từ ngày 01/01/2020, văn bản này đã được thay thế bởi Nghị định 100/2019/NĐ-CP với mức xử phạt nghiêm khắc hơn.