Kể từ ngày 01/10/2021, Thông tư 16/2021/TT-BGTVT chính thức có hiệu lực thi hành, thay thế hoàn toàn cho Thông tư 70/2015/TT-BGTVT. Đây là một bước ngoặt quan trọng trong công tác quản lý chất lượng phương tiện giao thông, đòi hỏi các chủ xe và tài xế phải đặc biệt lưu tâm đến các tiêu chuẩn kỹ thuật mới để tránh việc bị từ chối đăng kiểm, gây gián đoạn hoạt động vận tải và phát sinh chi phí không đáng có.

Quy trình 5 công đoạn kiểm định xe ô tô nghiêm ngặt

Việc kiểm tra, đánh giá tình trạng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của xe ô tô hiện nay được thực hiện qua 05 công đoạn khép kín theo quy định tại khoản 6 Điều 7 Thông tư 16/2021/TT-BGTVT. Mỗi công đoạn đều đóng vai trò then chốt trong việc xác định phương tiện có đủ điều kiện lưu hành hay không:

• Công đoạn 1: Kiểm tra nhận dạng, tổng quát: Đăng kiểm viên tiến hành đối chiếu biển số đăng ký, số khung, số máy và các đặc điểm nhận dạng khác của xe với hồ sơ phương tiện. Bất kỳ sự sai lệch nào về thông tin định danh đều dẫn đến việc dừng kiểm định ngay lập tức.
• Công đoạn 2: Kiểm tra phần trên của phương tiện: Tập trung vào các bộ phận quan sát và tín hiệu như kính chắn gió, gương chiếu hậu, hệ thống đèn chiếu sáng, đèn tín hiệu và các thiết bị an toàn trong cabin.
• Công đoạn 3: Kiểm tra hiệu quả phanh và trượt ngang: Đây là công đoạn kỹ thuật quan trọng nhất, sử dụng thiết bị đo lường hiện đại để xác định lực phanh trên từng bánh xe và độ lệch trượt ngang của bánh dẫn hướng, đảm bảo xe không bị mất lái khi phanh gấp.
• Công đoạn 4: Kiểm tra môi trường: Thực hiện đo nồng độ khí thải (CO, HC đối với xe xăng; độ khói đối với xe dầu) và đo độ ồn để đảm bảo phương tiện không gây ô nhiễm vượt ngưỡng cho phép.
• Công đoạn 5: Kiểm tra phần dưới của phương tiện: Kiểm tra gầm xe, hệ thống treo, hệ thống truyền lực (các đăng, cầu xe) và các chi tiết cơ khí dưới gầm để phát hiện các dấu hiệu rò rỉ nhiên liệu, dầu nhờn hoặc hư hỏng kết cấu.

Phân loại 3 mức độ hư hỏng: Ranh giới của việc bị từ chối đăng kiểm

Điểm mới cốt lõi của quy định năm 2021 là việc phân loại chi tiết các khiếm khuyết, hư hỏng thành 03 mức độ dựa trên tính chất nguy hiểm của chúng:

1. Khiếm khuyết, hư hỏng không quan trọng (MiD)

Là những hư hỏng nhỏ, chưa gây mất an toàn kỹ thuật hoặc ô nhiễm môi trường ngay lập tức khi tham gia giao thông. Ví dụ: Sơn xe bị trầy xước nhẹ, nội thất có vết rách nhỏ không ảnh hưởng đến vị trí ngồi.

Theo quy định, xe có lỗi MiD vẫn được cấp Giấy chứng nhận kiểm định, nhưng chủ xe sẽ nhận được thông báo nhắc nhở cần khắc phục sớm để đảm bảo độ bền của phương tiện.

2. Khiếm khuyết, hư hỏng quan trọng (MaD)

Là những hư hỏng có khả năng gây mất an toàn kỹ thuật hoặc gây ô nhiễm môi trường khi xe vận hành trên đường. Ví dụ: Hệ thống đèn chiếu sáng không đúng màu sắc quy định, lốp xe mòn đến dấu chỉ báo, hoặc hệ thống lái có độ rơ vượt mức cho phép.

Xe mắc lỗi MaD chắc chắn bị từ chối đăng kiểm. Chủ xe buộc phải đưa phương tiện đi sửa chữa, khắc phục các hạng mục này và thực hiện kiểm định lại từ đầu.

3. Khiếm khuyết, hư hỏng nguy hiểm (DD)

Đây là mức độ hư hỏng nghiêm trọng nhất, có nguy cơ gây tai nạn trực tiếp và tức thời. Ví dụ: Hệ thống phanh chính mất tác dụng, lốp xe bị nứt vỡ tầng vải mành, hoặc rò rỉ nhiên liệu nghiêm trọng có nguy cơ cháy nổ.

Đối với lỗi DD, đơn vị đăng kiểm không chỉ từ chối cấp giấy chứng nhận mà còn yêu cầu chủ xe không được phép tham gia giao thông. Phương tiện phải được cứu hộ về xưởng sửa chữa để đảm bảo an toàn tuyệt đối.

Danh mục các lỗi phổ biến khiến xe bị từ chối đăng kiểm năm 2021

Dựa trên Bảng 1 Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 16/2021/TT-BGTVT, dưới đây là những nhóm lỗi mà chủ xe thường xuyên mắc phải dẫn đến việc bị từ chối đăng kiểm:

• Nhóm lỗi định danh: Biển số xe bị mờ, không đủ số lượng hoặc không đúng quy cách; số khung, số máy có dấu hiệu tẩy xóa hoặc không trùng khớp với hồ sơ gốc.
• Nhóm lỗi kết cấu và kích thước: Tự ý thay đổi kích thước thùng hàng (đối với xe tải), lắp thêm ghế ngồi hoặc giường nằm không đúng thiết kế, thay đổi kiểu dáng xe so với hồ sơ kỹ thuật.
• Nhóm lỗi hệ thống chiếu sáng: Lắp đặt thêm các loại đèn không đúng chủng loại (như đèn LED bar siêu sáng), đèn không sáng khi bật công tắc hoặc màu ánh sáng không đúng quy định (trắng/vàng nhạt cho đèn trước, đỏ cho đèn sau).
• Nhóm lỗi bánh xe và lốp: Sử dụng lốp không đúng thông số kỹ thuật của nhà sản xuất, lốp bị phồng rộp, nứt vỡ hoặc mòn quá mức cho phép.
• Nhóm lỗi khí thải và tiếng ồn: Nồng độ khí thải vượt ngưỡng cho phép theo lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải của Chính phủ; âm lượng còi điện vượt quá 115 dB(A).

Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp chủ xe tiết kiệm thời gian khi đi đăng kiểm mà còn là trách nhiệm tuân thủ pháp luật theo Luật giao thông đường bộ 2008. Đồng thời, việc duy trì tình trạng kỹ thuật tốt cho xe cũng giúp chủ xe tránh được các mức xử phạt vi phạm hành chính nặng nề quy định tại Nghị định 100/2019/NĐ-CP.