Di chúc là văn bản thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Trong thực tế, nhiều người lựa chọn công chứng di chúc để đảm bảo tính pháp lý cao nhất. Tuy nhiên, cuộc sống luôn biến động, và ý chí của người lập di chúc cũng có thể thay đổi theo thời gian. Câu hỏi đặt ra là: Di chúc đã công chứng có được sửa đổi không?

Tư vấn lập và sửa đổi di chúc tại văn phòng công chứng (ảnh minh họa)

Quyền tự quyết của người lập di chúc theo quy định năm 2022

Theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015, quyền định đoạt tài sản là một trong những quyền cơ bản của công dân. Cụ thể, tại Điều 640 văn bản này đã khẳng định rõ ràng:

1. Người lập di chúc có thể sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ di chúc đã lập vào bất cứ lúc nào.

Quy định này áp dụng cho mọi loại hình di chúc, dù là di chúc miệng, di chúc bằng văn bản không có công chứng hay di chúc đã được công chứng, chứng thực. Pháp luật tôn trọng tuyệt đối ý chí cuối cùng của người để lại di sản trước khi họ qua đời.

Di chúc đã công chứng: Sửa đổi thế nào cho đúng luật?

Đối với riêng trường hợp di chúc đã được công chứng, Luật Công chứng 2014 cũng có những hướng dẫn cụ thể để đảm bảo quy trình thực hiện được chặt chẽ. Tại khoản 3 Điều 56 quy định:

Di chúc đã được công chứng nhưng sau đó người lập di chúc muốn sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ một phần hoặc toàn bộ di chúc thì có thể yêu cầu bất kỳ công chứng viên nào công chứng việc sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc hủy bỏ đó.

Như vậy, bạn không nhất thiết phải quay lại đúng Văn phòng công chứng cũ để thực hiện việc sửa đổi. Bạn có quyền lựa chọn bất kỳ tổ chức hành nghề công chứng nào thuận tiện nhất.

Việc ký kết sửa đổi di chúc phải được thực hiện trực tiếp trước mặt công chứng viên (ảnh minh họa)

Các hình thức thay đổi nội dung di chúc

• Sửa đổi, bổ sung: Khi người lập di chúc chỉ muốn thay đổi một phần nội dung (ví dụ: thay đổi người thừa kế một món đồ cụ thể, thêm tài sản mới phát sinh).
• Thay thế: Lập một bản di chúc hoàn toàn mới để thay thế cho bản cũ. Trong trường hợp này, bản di chúc cũ sẽ mặc nhiên hết hiệu lực.
• Hủy bỏ: Người lập di chúc tuyên bố hủy bỏ bản di chúc đã lập mà không lập bản mới, khi đó di sản sẽ được chia theo pháp luật sau khi người đó qua đời.

Thủ tục chi tiết để sửa đổi di chúc đã công chứng

Căn cứ theo Điều 51 Luật Công chứng 2014, trình tự sửa đổi di chúc được thực hiện tương tự như khi lập di chúc lần đầu. Người dân cần lưu ý các bước sau:

1. Chuẩn bị hồ sơ

• Phiếu yêu cầu công chứng theo mẫu của tổ chức hành nghề công chứng.
• Bản sao giấy tờ tùy thân: Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu còn giá trị sử dụng.
• Bản chính của di chúc đã công chứng trước đó (nếu còn giữ).
• Các giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản (Sổ đỏ, đăng ký xe, sổ tiết kiệm...) nếu nội dung sửa đổi liên quan đến việc định đoạt tài sản cụ thể.
• Giấy khám sức khỏe (nếu cần thiết để chứng minh năng lực hành vi dân sự tại thời điểm sửa đổi).

2. Trình tự thực hiện tại văn phòng công chứng

Công chứng viên sẽ trực tiếp kiểm tra hồ sơ và xác nhận ý chí của người lập di chúc. Nếu người lập di chúc còn minh mẫn, sáng suốt và việc sửa đổi là hoàn toàn tự nguyện, công chứng viên sẽ tiến hành soạn thảo văn bản sửa đổi hoặc ghi nhận nội dung thay thế.

Lưu ý quan trọng: Nếu di chúc cũ đang được lưu giữ tại một tổ chức hành nghề công chứng khác, người lập di chúc phải thông báo cho tổ chức đó biết về việc sửa đổi, bổ sung này để họ cập nhật vào hồ sơ lưu trữ.

Chi phí và thời gian giải quyết

Về mức phí công chứng, theo quy định tại Thông tư 257/2016/TT-BTC, phí công chứng việc sửa đổi, bổ sung di chúc là 40.000 đồng/trường hợp. Ngoài ra, người yêu cầu có thể phải trả thêm thù lao soạn thảo văn bản hoặc phí dịch vụ ngoài trụ sở (nếu có).

Thời hạn công chứng thường không quá 02 ngày làm việc. Đối với các vụ việc phức tạp cần xác minh thêm, thời gian có thể kéo dài nhưng không quá 10 ngày làm việc.

Việc nắm rõ quyền lợi về việc sửa đổi di chúc giúp người dân chủ động hơn trong việc quản lý tài sản và đảm bảo tâm nguyện của mình được thực hiện đúng đắn nhất. Nếu bạn đang có ý định thay đổi nội dung di chúc, hãy liên hệ với các văn phòng công chứng uy tín để được hướng dẫn chi tiết.