Việc phân chia di sản thừa kế là quyền sử dụng đất thường dẫn đến nhu cầu tách thửa để mỗi người thừa kế có thể đứng tên riêng biệt trên Giấy chứng nhận. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng có thể thực hiện được ngay. Vậy pháp luật hiện hành quy định như thế nào về vấn đề này?

Luật sư tư vấn về thủ tục tách thửa đất thừa kế cho người dân (ảnh minh họa)

1. Hiểu đúng về tách thửa đất được hưởng thừa kế

Đất được hưởng thừa kế là tài sản mà cá nhân hoặc thành viên hộ gia đình nhận được thông qua di chúc hoặc theo pháp luật từ người đã khuất. Theo quy định, thừa kế quyền sử dụng đất là việc chuyển giao quyền này phù hợp với Bộ luật Dân sự 2015 và pháp luật đất đai.

Tách thửa đất thừa kế thực chất là thủ tục phân chia một thửa đất lớn (di sản) thành nhiều thửa đất nhỏ hơn để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất riêng biệt cho từng người thừa kế hợp pháp.

2. Có được tách thửa đối với đất được hưởng thừa kế không?

Câu trả lời là CÓ. Căn cứ theo Điều 615 Bộ luật Dân sự 2015, người thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản. Pháp luật không cấm việc tách thửa đối với đất thừa kế, miễn là việc này tuân thủ các quy định về quản lý đất đai tại địa phương.

3. Điều kiện "vàng" để tách thửa đất hưởng thừa kế năm 2024

Để có thể tách thửa, người sử dụng đất phải đáp ứng các điều kiện khắt khe được quy định tại Điều 220 Luật Đất đai 2024:

• Thửa đất đã được cấp Giấy chứng nhận (Sổ đỏ/Sổ hồng).
• Đất không có tranh chấp và đã có sự thống nhất phân chia giữa các đồng thừa kế.
• Quyền sử dụng đất không bị kê biên để bảo đảm thi hành án hoặc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời.
• Đất còn thời hạn sử dụng.
• Đặc biệt: Thửa đất mới phải bảo đảm có lối đi, kết nối với đường giao thông công cộng và đáp ứng diện tích tối thiểu theo quy định của UBND cấp tỉnh.

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là điều kiện tiên quyết để thực hiện tách thửa (ảnh minh họa)

4. Những việc cần làm trước khi thực hiện thủ tục tách thửa

Trước khi nộp hồ sơ tách thửa, các bước chuẩn bị về mặt pháp lý là cực kỳ quan trọng. Theo Điều 58 Luật Công chứng 2014, người thừa kế cần thực hiện thủ tục khai nhận hoặc phân chia di sản thừa kế tại tổ chức hành nghề công chứng.

Việc này nhằm xác lập quyền sở hữu hợp pháp của các bên đối với phần di sản trước khi cơ quan nhà nước tiến hành đo đạc và tách thửa trên thực địa.

5. Hồ sơ và quy trình tách thửa đất thừa kế chi tiết nhất

Theo quy định tại Điều 7 Nghị định 101/2024/NĐ-CP, trình tự thực hiện như sau:

Thành phần hồ sơ bao gồm:

• Đơn đề nghị tách thửa đất (Mẫu số 01/ĐK).
• Bản vẽ tách thửa đất do đơn vị đo đạc có tư cách pháp nhân thực hiện.
• Bản gốc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
• Văn bản phân chia di sản thừa kế đã được công chứng hoặc bản án của Tòa án.
• Giấy tờ tùy thân (CCCD) và giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế.

Trình tự thực hiện:

Bước 1: Nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký đất đai hoặc Bộ phận Một cửa cấp huyện.

Bước 2: Cơ quan chức năng kiểm tra hồ sơ, đo đạc địa chính để chia tách thửa đất trên bản đồ và thực địa.

Bước 3: Thực hiện nghĩa vụ tài chính (nếu có) theo thông báo của cơ quan thuế.

Bước 4: Nhận kết quả là các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới tương ứng với các thửa đất đã tách.

Việc nắm rõ quy định pháp luật không chỉ giúp quá trình tách thửa diễn ra thuận lợi mà còn tránh được những tranh chấp không đáng có giữa các thành viên trong gia đình. Nếu gặp vướng mắc, người dân nên tham khảo ý kiến từ các chuyên gia pháp lý hoặc luật sư có kinh nghiệm.