Hoạt động báo chí đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc định hướng dư luận, cung cấp thông tin chính thống và bảo vệ lợi ích quốc gia, xã hội. Để đảm bảo tính nghiêm túc và hiệu quả của hệ thống báo chí nước nhà, pháp luật Việt Nam đã ban hành những quy định rất chặt chẽ về việc cấp phép cũng như thu hồi giấy phép hoạt động đối với các cơ quan báo chí. Một câu hỏi thực tế được nhiều tổ chức và cơ quan chủ quản quan tâm là: Cơ quan báo chí không hoạt động hoặc tạm ngừng hoạt động quá thời hạn quy định thì có bị thu hồi giấy phép hay không?

Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các trường hợp thu hồi giấy phép hoạt động báo chí theo quy định mới nhất tại Nghị định 237/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Báo chí 2025.

Các trường hợp cơ quan báo chí không hoạt động bị thu hồi giấy phép

Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 5 Điều 5 Nghị định 237/2026/NĐ-CP, cơ quan báo chí đã được cấp giấy phép hoạt động báo chí nhưng không hoạt động sẽ bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền thu hồi giấy phép trong các trường hợp cụ thể sau đây:

• Trường hợp thứ nhất: Không thành lập hoặc không có sản phẩm báo chí sau khi được cấp phép ban đầu
  • Sau 03 tháng đối với báo in và báo chí điện tử kể từ ngày giấy phép hoạt động báo chí có hiệu lực, nếu cơ quan báo chí không được thành lập hoặc không có sản phẩm báo chí đầu tiên xuất bản;
  • Sau 09 tháng đối với hoạt động phát thanh, truyền hình và tạp chí in kể từ ngày giấy phép hoạt động báo chí có hiệu lực, nếu cơ quan báo chí không được thành lập hoặc không có sản phẩm báo chí đầu tiên phát sóng/xuất bản.
• Trường hợp thứ hai: Không có sản phẩm báo chí sau khi được cấp phép mở rộng, bổ sung
  • Sau 02 tháng kể từ ngày giấy phép xuất bản thêm ấn phẩm báo, phụ trương, mở chuyên trang của báo chí điện tử có hiệu lực mà cơ quan báo chí không có sản phẩm báo chí tương ứng;
  • Sau 06 tháng kể từ ngày giấy phép sản xuất thêm ấn phẩm tạp chí in có hiệu lực mà cơ quan báo chí không có sản phẩm tạp chí in được xuất bản.
• Trường hợp thứ ba: Tạm ngừng hoạt động quá thời hạn cho phép trong quá trình vận hành
  • Trong quá trình hoạt động, cơ quan báo chí tạm ngừng quá 03 tháng đối với báo chí in, báo chí điện tử, xuất bản ấn phẩm báo in, phụ trương, sản xuất chuyên trang của báo chí điện tử;
  • Tạm ngừng quá 09 tháng đối với hoạt động xuất bản ấn phẩm tạp chí in, phát thanh, truyền hình.

Như vậy, việc kiểm soát thời gian "đóng băng" hoặc trì hoãn hoạt động của các cơ quan báo chí được thực hiện rất nghiêm ngặt nhằm tránh tình trạng giữ giấy phép nhưng không hoạt động thực tế, gây lãng phí tài nguyên thông tin và tần số quốc gia.

Những lý do khác dẫn đến việc thu hồi giấy phép hoạt động báo chí

Bên cạnh lý do không hoạt động hoặc tạm ngừng hoạt động quá thời hạn nêu trên, Điều 5 Nghị định 237/2026/NĐ-CP còn bổ sung các trường hợp thu hồi giấy phép hoạt động báo chí rất thực tế và nghiêm khắc liên quan đến điều kiện vận hành nội bộ:

1. Không đảm bảo các điều kiện hoạt động cơ bản

Theo quy định tại khoản 2 Điều 5, cơ quan báo chí sẽ bị thu hồi giấy phép nếu rơi vào một trong các tình trạng sau:

• Trong thời hạn 06 tháng cơ quan chủ quản không lựa chọn được người có đủ điều kiện, tiêu chuẩn và thực hiện được quy trình bổ nhiệm giữ chức vụ người đứng đầu, người được giao nhiệm vụ người đứng đầu cơ quan báo chí để đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có ý kiến bổ nhiệm theo quy định;
• Chậm đóng bảo hiểm xã hội trên 50% tổng số người lao động quá 12 tháng kể từ thời điểm có phản ánh của người lao động hoặc thông báo của cơ quan bảo hiểm;
• Chậm thanh toán tiền lương trên 50% tổng số người lao động quá 12 tháng kể từ thời điểm có phản ánh của người lao động.

2. Tái phạm nghiêm trọng sau khi bị xử lý vi phạm hành chính

Theo khoản 3 Điều 5, cơ quan báo chí bị thu hồi giấy phép hoạt động báo chí nếu trong thời hạn 18 tháng kể từ ngày bị tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động báo chí mà khi hoạt động trở lại tiếp tục bị tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động báo chí có thời hạn.

3. Thu hồi theo đề nghị tự nguyện

• Theo đề nghị của cơ quan chủ quản báo chí: Trường hợp không còn nhu cầu hoạt động báo chí, chậm nhất 30 ngày trước ngày dự kiến chấm dứt hoạt động, cơ quan chủ quản báo chí gửi văn bản đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thu hồi giấy phép (khoản 4 Điều 5).
• Theo đề nghị của cơ quan báo chí: Trường hợp không còn nhu cầu thực hiện thêm loại hình báo chí, xuất bản ấn phẩm báo chí, phụ trương, chuyên trang của báo chí điện tử, chậm nhất là 30 ngày trước ngày dự kiến chấm dứt hoạt động, cơ quan báo chí gửi văn bản đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thu hồi giấy phép (khoản 5 Điều 5).

Đáng chú ý: Trường hợp cơ quan báo chí bị thu hồi giấy phép hoạt động báo in, giấy phép hoạt động báo chí điện tử, giấy phép hoạt động phát thanh, giấy phép hoạt động truyền hình thì toàn bộ các giấy phép liên quan khác hết hiệu lực (khoản 6 Điều 5).

Điều kiện khắt khe để được cấp giấy phép hoạt động báo chí

Để hiểu rõ hơn về giá trị của giấy phép hoạt động báo chí, chúng ta cần xem xét các điều kiện cấp phép cực kỳ nghiêm ngặt được quy định tại Điều 3 Nghị định 237/2026/NĐ-CP. Theo đó, các tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp muốn được cấp giấy phép hoạt động báo chí cần đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn sau:

• Có đủ điều kiện quy định tại khoản 3 Điều 17 Luật Báo chí 2025 (bao gồm việc xác định rõ tôn chỉ, mục đích, phương án nhân sự, tên gọi, trụ sở, giải pháp kỹ thuật bảo đảm an toàn thông tin và phù hợp với chiến lược phát triển báo chí quốc gia).
• Về thời gian hoạt động và số lượng hội viên: Tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp phải có thời gian hoạt động hợp pháp ít nhất 03 năm và có số lượng hội viên chính thức tối thiểu là 150 người.
• Về nhân sự cơ quan báo chí: Phải có tối thiểu 07 nhân sự làm việc cơ hữu, trong đó có ít nhất 03 người đã được cấp thẻ nhà báo còn hiệu lực.
• Về cơ sở vật chất: Có trụ sở làm việc ổn định từ 02 năm trở lên do cơ quan chủ quản báo chí bố trí hoặc thuê dài hạn, bảo đảm điều kiện làm việc thực tế cho toàn bộ nhân sự theo đề án.
• Về tài chính: Phải xây dựng đề án tài chính cụ thể, chứng minh có nguồn thu hợp pháp đủ kinh phí để chi trả lương, đóng bảo hiểm xã hội cho nhân sự, chi phí in ấn (đối với báo in) hoặc chi phí thuê đường truyền, máy chủ (đối với báo chí điện tử) trong ít nhất 02 năm liên tục.

Tóm lại, việc thành lập và duy trì một cơ quan báo chí đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cả nhân lực, vật lực và tài lực. Khi đã được cấp giấy phép, cơ quan báo chí phải có trách nhiệm vận hành liên tục, hiệu quả và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật để tránh nguy cơ bị thu hồi giấy phép hoạt động báo chí.