Kinh doanh rượu là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, đòi hỏi doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về giấy phép. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít doanh nghiệp gặp phải tình huống "dở khóc dở cười" khi hồ sơ xin cấp phép phân phối bị Bộ Công Thương từ chối chỉ vì một sai sót nhỏ trong thẩm quyền của các giấy phép thành phần.

Thẩm quyền cấp giấy phép: Ai có quyền cấp loại giấy nào?

Việc xác định đúng cơ quan có thẩm quyền cấp phép là bước đi tiên quyết để đảm bảo tính pháp lý của hồ sơ. Theo quy định tại Điều 25 Nghị định 105/2017/NĐ-CP, thẩm quyền được phân cấp rõ ràng như sau:

"1. Thẩm quyền cấp Giấy phép sản xuất rượu công nghiệp, Giấy phép phân phối rượu, Giấy phép bán buôn rượu, Giấy phép sản xuất rượu thủ công nhằm mục đích kinh doanh, Giấy phép bán lẻ rượu và Giấy phép rượu tiêu dùng tại chỗ:
a) Bộ Công Thương là cơ quan cấp Giấy phép sản xuất rượu công nghiệp có quy mô từ 03 triệu lít/năm trở lên và Giấy phép phân phối rượu;
b) Sở Công Thương là cơ quan cấp Giấy phép sản xuất rượu công nghiệp có quy mô dưới 03 triệu lít/năm và Giấy phép bán buôn rượu trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương;
c) Phòng Kinh tế hoặc Phòng Kinh tế và Hạ tầng thuộc Ủy ban nhân dân quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh là cơ quan cấp Giấy phép sản xuất rượu thủ công nhằm mục đích kinh doanh, Giấy phép bán lẻ rượu và Giấy phép rượu tiêu dùng tại chỗ trên địa bàn."

Như vậy, đối với trường hợp sản xuất rượu thủ công nhằm mục đích kinh doanh, thẩm quyền cấp phép thuộc về cấp Huyện (Phòng Kinh tế hoặc Phòng Kinh tế và Hạ tầng). Nếu doanh nghiệp cung cấp cho bạn một giấy phép sản xuất rượu thủ công do Sở Công Thương cấp, thì giấy phép đó đã được cấp sai thẩm quyền và không có giá trị pháp lý trong hồ sơ xin cấp phép phân phối tại Bộ Công Thương.

Tại sao Bộ Công Thương từ chối hồ sơ của bạn?

Khi thực hiện thủ tục xin cấp Giấy phép phân phối rượu, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện khắt khe tại Điều 11 Nghị định 105/2017/NĐ-CP. Một trong những tài liệu quan trọng nhất là văn bản giới thiệu hoặc hợp đồng nguyên tắc của thương nhân sản xuất hoặc nhà cung cấp khác.

Trong hồ sơ này, bạn bắt buộc phải đính kèm bản sao Giấy phép sản xuất rượu hoặc Giấy phép phân phối rượu của nhà cung cấp. Nếu giấy phép của bên cung cấp (đối tác của bạn) bị sai về mặt thẩm quyền cấp (như đã phân tích ở trên), Bộ Công Thương hoàn toàn có cơ sở để từ chối hồ sơ vì tài liệu chứng minh nguồn gốc hàng hóa không hợp lệ.

6 điều kiện then chốt để được cấp Giấy phép phân phối rượu

Để tránh những sai sót đáng tiếc, doanh nghiệp cần rà soát kỹ 6 điều kiện sau trước khi nộp hồ sơ lên Bộ Công Thương:

• Tư cách pháp nhân: Phải là doanh nghiệp được thành lập hợp pháp.
• Hệ thống kho hàng: Có quyền sử dụng hợp pháp kho hàng với tổng diện tích sàn từ 150 m2 trở lên.
• An toàn thực phẩm: Rượu kinh doanh phải có công bố hợp quy hoặc xác nhận phù hợp quy định an toàn thực phẩm.
• Hệ thống phân phối: Phải có hệ thống tại ít nhất 02 tỉnh, thành phố; mỗi địa bàn phải có ít nhất 01 thương nhân bán buôn.
• Nguồn cung ổn định: Có văn bản giới thiệu hoặc hợp đồng nguyên tắc hợp lệ từ nhà sản xuất hoặc nhà phân phối khác.
• Tuân thủ kỹ thuật: Đảm bảo các yêu cầu về phòng cháy chữa cháy và bảo vệ môi trường.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Việc Bộ Công Thương từ chối hồ sơ khi phát hiện giấy phép của đối tác cung cấp sai thẩm quyền là hoàn toàn đúng quy định. Để khắc phục, doanh nghiệp cần yêu cầu đối tác thực hiện lại thủ tục cấp phép tại đúng cơ quan có thẩm quyền (Phòng Kinh tế cấp huyện đối với rượu thủ công) hoặc tìm kiếm nhà cung cấp khác có đầy đủ giấy tờ hợp lệ.

Trong bối cảnh pháp luật về kinh doanh rượu ngày càng chặt chẽ, việc kiểm tra chéo (due diligence) hồ sơ pháp lý của đối tác không chỉ giúp doanh nghiệp thuận lợi trong việc xin giấy phép mà còn hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý trong quá trình vận hành sau này.