Việc đổi ngoại tệ sang tiền Việt Nam là nhu cầu thường xuyên của người dân. Tuy nhiên, nếu không nắm rõ quy định pháp luật, người dân có thể đối mặt với những mức phạt hành chính cực nặng, thậm chí gấp hàng trăm lần giá trị số tiền muốn đổi.

Cú sốc phạt 90 triệu đồng khi đổi 100 USD tại tiệm vàng

Thời gian gần đây (tháng 10/2018), dư luận đang xôn xao trước vụ việc một công dân tại Cần Thơ bị xử phạt hành chính lên tới 90 triệu đồng chỉ vì đổi 100 USD tại một tiệm vàng. Không chỉ bị phạt tiền, số tiền 2,26 triệu đồng sau khi đổi cũng bị tịch thu. Sự việc này là hồi chuông cảnh tỉnh cho rất nhiều người vốn có thói quen tiện đâu đổi đó, đặc biệt là tại các tiệm vàng nhỏ lẻ.

Theo quy định tại Điều 22 Pháp lệnh Ngoại hối (được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất 07/VBHN-VPQH năm 2013):

"Trên lãnh thổ Việt Nam, mọi giao dịch, thanh toán, niêm yết, quảng cáo, báo giá, định giá, ghi giá trong hợp đồng, thỏa thuận và các hình thức tương tự khác của người cư trú, người không cư trú không được thực hiện bằng ngoại hối, trừ các trường hợp được phép theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam."

Như vậy, việc mua bán ngoại tệ chỉ được phép thực hiện tại các tổ chức tín dụng hoặc các địa điểm được Ngân hàng Nhà nước cấp phép chính thức.

Mức xử phạt nghiêm khắc theo Nghị định 96/2014/NĐ-CP

Hành vi đổi ngoại tệ tại các tổ chức không được phép (như tiệm vàng chưa có giấy phép thu đổi ngoại tệ) bị coi là vi phạm nghiêm trọng quy định về quản lý ngoại hối. Căn cứ vào điểm a khoản 3 Điều 24 Nghị định 96/2014/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng:

"Phạt tiền từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với hành vi mua, bán ngoại tệ tại tổ chức không được phép thu đổi ngoại tệ."

Điều đáng lưu ý là khung hình phạt này áp dụng chung cho mọi giá trị giao dịch, dù bạn đổi 10 USD hay 10.000 USD thì mức phạt tối thiểu vẫn là 80 triệu đồng. Đây chính là lý do khiến vụ việc đổi 100 USD tại Cần Thơ dẫn đến mức phạt gây sốc như vậy.

Địa điểm đổi ngoại tệ hợp pháp người dân cần biết

Để đảm bảo an toàn và đúng luật, người dân cần thực hiện giao dịch tại các địa điểm được quy định tại Điều 3 Thông tư 20/2011/TT-NHNN. Cụ thể:

• Các tổ chức tín dụng được phép: Bao gồm các ngân hàng thương mại, ngân hàng chính sách, ngân hàng hợp tác xã, tổ chức tín dụng phi ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài được kinh doanh, cung ứng dịch vụ ngoại hối.
• Đại lý đổi ngoại tệ: Là các tổ chức kinh tế (có thể là tiệm vàng, khách sạn, sân bay...) đã được Ngân hàng Nhà nước cấp Giấy chứng nhận đăng ký đại lý đổi ngoại tệ theo quy định tại Nghị định 89/2016/NĐ-CP.

Làm sao để nhận biết địa điểm hợp pháp?

Thông thường, các đại lý đổi ngoại tệ hợp pháp phải niêm yết công khai bản sao Giấy chứng nhận đăng ký đại lý đổi ngoại tệ tại địa điểm giao dịch. Ngoài ra, người dân có thể tra cứu danh sách các địa điểm thu đổi ngoại tệ được phép trên website chính thức của các ngân hàng thương mại hoặc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh, thành phố.

Việc tuân thủ đúng quy định pháp luật không chỉ giúp bạn tránh được những khoản phạt nặng nề mà còn góp phần ổn định thị trường ngoại hối quốc gia. Đừng vì một chút tiện lợi nhất thời mà phải gánh chịu những rủi ro pháp lý không đáng có.