Hoạt động đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài không chỉ mở ra cơ hội việc làm, gia tăng thu nhập mà còn góp phần nâng cao tay nghề và vị thế của nguồn nhân lực quốc gia trên trường quốc tế. Tuy nhiên, bên cạnh những thị trường lao động lành mạnh, thời gian qua đã xuất hiện không ít cạm bẫy lừa đảo, biến tướng phức tạp dưới vỏ bọc tuyển dụng nhân sự làm việc tại nước ngoài, đặc biệt là trong các ngành nghề nhạy cảm. Trước tình hình đó, Quốc hội đã thông qua chính sách pháp luật mang tính đột phá nhằm siết chặt quản lý và bảo vệ tối đa quyền lợi người lao động.

Vì sao pháp luật cấm tuyệt đối đưa người lao động đi nước ngoài làm công việc massage?

Theo quy định tại điểm d khoản 4 Điều 1 của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng số 22/2026/QH16, Nhà nước chính thức cấm việc đi làm việc ở nước ngoài hoặc tổ chức tuyển chọn, chuẩn bị nguồn lao động, đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài đối với công việc mát-xa (massage).

Nội dung này đã sửa đổi, bổ sung quy định trước đây tại Điều 7 Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng 2020. Việc bổ sung cụ thể ngành nghề này vào danh mục cấm xuất phát từ nhiều lý do thực tiễn cấp bách:

• Bảo vệ danh dự, nhân phẩm và sức khỏe người lao động: Ngành dịch vụ mát-xa tại nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ tiềm ẩn nguy cơ cao bị biến tướng thành các hoạt động kích dục, mại dâm trá hình hoặc bóc lột tình dục, đe dọa trực tiếp đến phẩm giá của lao động Việt Nam.
• Ngăn chặn nạn buôn bán người và bóc lột sức lao động: Rất nhiều đường dây tội phạm quốc tế lợi dụng chiêu bài tuyển nhân viên mát-xa với mức "lương khủng" để lừa gạt, giam giữ trái phép, ép buộc người lao động ký hợp đồng vô lý hoặc cưỡng bức lao động nơi xứ người.
• Bảo đảm an toàn pháp lý và hình ảnh quốc gia: Việc lao động Việt Nam vướng vào các cơ sở dịch vụ nhạy cảm, không được nước tiếp nhận bảo hộ hoặc vi phạm pháp luật sở tại gây ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín chung của lực lượng lao động Việt Nam.

Tư vấn và phổ biến pháp luật cho người lao động trước khi đi làm việc ở nước ngoài theo đúng quy định (ảnh minh họa)

Nhận diện các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động đưa lao động đi nước ngoài

Không chỉ dừng lại ở việc cấm hành nghề và đưa người đi làm công việc mát-xa, pháp luật hiện hành quy định hệ thống các hành vi cấm hết sức chặt chẽ tại Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng 2020 được sửa đổi, bổ sung. Cụ thể bao gồm:

• Nghiêm cấm hành vi tổ chức tuyển chọn, chuẩn bị nguồn lao động, đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài nếu xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của người lao động và cộng đồng;
• Nghiêm cấm đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài trong trường hợp không được nước tiếp nhận lao động cho phép hoặc công việc không phù hợp với chuẩn mực quốc tế;
• Cấm các hành vi thu tiền môi giới, tiền dịch vụ trái quy định, lạm dụng tuyển dụng để chiếm đoạt tài sản hoặc ép buộc người lao động đóng các khoản phí bất hợp pháp theo tinh thần của Nghị định 112/2021/NĐ-CP;
• Nghiêm cấm việc giữ giấy tờ tùy thân, hộ chiếu hoặc các giấy tờ pháp lý khác nhằm khống chế, hạn chế quyền tự do đi lại và cư trú của người lao động.

Chế tài xử phạt nghiêm khắc đối với cá nhân, doanh nghiệp vi phạm

Nhằm đảm bảo tính răn đe, các hành vi vi phạm lệnh cấm đưa người đi làm công việc mát-xa hoặc tuyển chọn nguồn lao động trái phép sẽ bị áp dụng chế tài nghiêm khắc. Căn cứ các quy định tại Nghị định 12/2022/NĐ-CP của Chính phủ:

• Về xử phạt hành chính: Doanh nghiệp hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài vi phạm các hành vi bị cấm có thể bị phạt tiền lên tới hàng trăm triệu đồng, đồng thời bị áp dụng hình thức phạt bổ sung như đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc thu hồi Giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài.
• Buộc khắc phục hậu quả: Buộc phải đưa toàn bộ người lao động đã xuất cảnh trái phép về nước, chi trả toàn bộ chi phí phát sinh và bồi hoàn mọi tổn thất cho người lao động.
• Truy cứu trách nhiệm hình sự: Trong trường hợp hành vi có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tổ chức môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc buôn bán người, các cá nhân liên quan sẽ bị truy tố hình sự với mức án nghiêm khắc theo Bộ luật Hình sự.

Lời khuyên quan trọng dành cho người lao động để tránh "sập bẫy"

Để tự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, mỗi người lao động khi có nguyện vọng đi làm việc tại nước ngoài cần đặc biệt lưu ý những nguyên tắc cốt lõi sau:

1. Nói "không" với các lời mời gọi việc nhẹ lương cao ngành mát-xa: Bất kỳ cá nhân, đơn vị nào quảng cáo tuyển dụng lao động đi nước ngoài làm mát-xa, xoa bóp, bấm huyệt trị liệu đều là hoạt động bất hợp pháp tại Việt Nam.
2. Tra cứu tính pháp lý của doanh nghiệp dịch vụ: Chỉ ký kết hợp đồng với các doanh nghiệp được Bộ cấp Giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài còn hiệu lực. Tuyệt đối không giao dịch qua các cò mồi, nhóm mạng xã hội ẩn danh.
3. Đọc kỹ hợp đồng và các khoản chi phí: Mọi khoản tiền nộp cho doanh nghiệp phải có hóa đơn, chứng từ hợp pháp, không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân.
4. Kịp thời phản ánh, tố giác vi phạm: Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo hoặc bị ép buộc, người lao động và gia đình cần thông báo ngay cho cơ quan công an hoặc cơ quan quản lý lao động địa phương để được can thiệp, giải cứu kịp thời.