Vấn đề xếp ngạch và chế độ tiền lương đối với lực lượng cán bộ, công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý luôn nhận được sự quan tâm lớn từ các cơ quan nhà nước. Nhằm bảo đảm tính đồng bộ trong công tác quản lý biên chế và vị trí việc làm, Bộ Nội vụ đã ban hành Công văn 8712/BNV-CCVC đưa ra các hướng dẫn nghiệp vụ cụ thể. Theo hướng dẫn này, công chức lãnh đạo, quản lý thuộc đối tượng quy định bắt buộc phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn, yêu cầu của vị trí việc làm chuyên môn, nghiệp vụ ở ngạch tương ứng khi thực hiện xếp ngạch theo vị trí việc làm.

Yêu cầu bắt buộc về ngạch chuyên môn đối với công chức lãnh đạo, quản lý

Trên thực tế công tác tại nhiều địa phương, không ít trường hợp công chức khi được bổ nhiệm giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý chưa đáp ứng đủ tiêu chuẩn ngạch chuyên môn hoặc có sự chênh lệch giữa ngạch công chức đang giữ với yêu cầu vị trí việc làm nghiệp vụ của cơ quan, tổ chức sử dụng.

Để khắc phục tình trạng này, căn cứ theo Điều 9 Nghị định 300/2026/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 1 Điều 9 Nghị định 170/2025/NĐ-CP), quy định nêu rõ:

Công chức được bổ nhiệm giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý là cấp phó của người đứng đầu trong cơ quan, tổ chức (ngoại trừ các vị trí Thứ trưởng và tương đương, cũng như cấp trưởng, cấp phó của các tổ chức thuộc và trực thuộc cơ quan, tổ chức), khi thực hiện xếp vào ngạch công chức theo vị trí việc làm phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn và yêu cầu của vị trí việc làm chuyên môn, nghiệp vụ ở ngạch tương ứng đang được sử dụng tại cơ quan, tổ chức đó.

Quy định này nhấn mạnh nguyên tắc quản lý công chức hiện đại: chức vụ lãnh đạo gắn liền với năng lực chuyên môn thực tế, tránh tình trạng bổ nhiệm chức vụ nhưng thiếu năng lực ngạch tương ứng.

Tiêu chuẩn bổ nhiệm và cơ chế xếp lương khi thay đổi vị trí việc làm

Bên cạnh yêu cầu về vị trí chuyên môn, nghiệp vụ, công chức muốn được xem xét bổ nhiệm vào vị trí lãnh đạo, quản lý bắt buộc phải thỏa mãn toàn bộ các điều kiện, tiêu chuẩn do cấp có thẩm quyền ban hành. Cụ thể, theo quy định tại điểm a khoản 4 Điều 23 Nghị định 170/2025/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung tại Điều 8 Nghị định 300/2026/NĐ-CP, tiêu chuẩn và điều kiện bổ nhiệm được thực hiện chặt chẽ theo phân cấp quản lý cán bộ và quy định của cấp có thẩm quyền.

Về chế độ tiền lương, Công văn 8712/BNV-CCVC đã dẫn chiếu khoản 1 Điều 24 Nghị định 170/2025/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Điều 9 Nghị định 300/2026/NĐ-CP) nhằm làm rõ nguyên tắc: Khi công chức thay đổi vị trí việc làm mới thì việc xếp lương sẽ được thực hiện ở ngạch tương ứng với vị trí việc làm mới đó.

Thực tiễn triển khai tại địa phương và trách nhiệm của cơ quan quản lý

Trên cơ sở tổng hợp pháp lý nêu trên, Bộ Nội vụ đã đưa ra trả lời cụ thể cho đề xuất từ địa phương. Cụ thể đối với Sở Nội vụ tỉnh Nghệ An, Bộ Nội vụ đề nghị tiến hành thực hiện xếp lương ngạch chuyên viên cao cấp đối với vị trí người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc tỉnh; đồng thời xếp lương ngạch chuyên viên chính đối với người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc cấp xã.

Một lưu ý quan trọng là việc xếp ngạch, xếp lương này bắt buộc phải nằm trong phạm vi cơ cấu tỷ lệ ngạch công chức được bố trí theo từng vị trí việc làm do cấp có thẩm quyền phê duyệt. Điều này bảo đảm không phá vỡ quy hoạch biên chế và quỹ lương chung của địa phương.

Như vậy, theo tinh thần của Luật Cán bộ, công chức năm 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành, toàn bộ công tác tuyển dụng, sử dụng, bổ nhiệm cũng như quản lý công chức đều lấy vị trí việc làm làm thước đo căn bản. Giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý phải luôn song hành với năng lực và yêu cầu ngạch chuyên môn nghiệp vụ tương ứng.