1. Những số điện thoại không nên nghe: Nhận diện từ đầu số quốc tế đến trong nước

Trong bối cảnh công nghệ viễn thông phát triển mạnh mẽ, các đối tượng tội phạm đã lợi dụng sự tiện lợi của điện thoại để thực hiện các hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Theo ghi nhận thực tế đến tháng 11/2023, danh sách các số điện thoại không nên nghe ngày càng kéo dài với những thủ đoạn tinh vi hơn bao giờ hết.

Dưới đây là tổng hợp các đầu số có dấu hiệu lừa đảo mà người dân cần đặc biệt lưu ý:

• Đầu số quốc tế lạ: Các cuộc gọi thường bắt đầu bằng dấu cộng (+) hoặc số 00. Danh sách các mã vùng quốc tế thường xuyên được báo cáo lừa đảo bao gồm: +224 (Guinea), +232 (Sierra Leone), +252 (Somalia), +231 (Liberia), +247 (Ascension), +375 (Belarus), +381 (Serbia), +371 (Latvia), +563 (Valparaiso), +255 (Tanzania), +370 (Lithuania)...
• Đầu số trong nước giả mạo: Các đối tượng thường sử dụng các đầu số cố định tại các thành phố lớn như +024 (Hà Nội), +028 (TP.HCM) hoặc các đầu số dịch vụ +1900 để tạo lòng tin.

Người dân cần cảnh giác trước các cuộc gọi từ đầu số lạ quốc tế (ảnh minh họa)

Dưới đây là bảng tổng hợp chi tiết một số số điện thoại cụ thể đã được người dùng báo cáo có dấu hiệu lừa đảo:

Theo quy định tại Nghị định 91/2020/NĐ-CP, cụ thể tại khoản 5 Điều 3, cuộc gọi rác được định nghĩa là cuộc gọi quảng cáo không được sự đồng ý trước của người sử dụng hoặc cuộc gọi vi phạm các nội dung bị cấm. Tuy nhiên, nguy hiểm hơn cả cuộc gọi rác là các cuộc gọi lừa đảo nhằm chiếm đoạt tài sản.

2. Các kịch bản lừa đảo qua điện thoại phổ biến cần cảnh giác

Tội phạm lừa đảo thường đánh vào tâm lý lo sợ hoặc hám lợi của nạn nhân thông qua các kịch bản dàn dựng công phu:

2.1. Giả danh cơ quan thực thi pháp luật

Đây là thủ đoạn phổ biến nhất. Đối tượng tự xưng là cán bộ Công an, Viện kiểm sát hoặc Tòa án thông báo nạn nhân đang liên quan đến một vụ án nghiêm trọng (buôn lậu, ma túy, rửa tiền). Chúng yêu cầu nạn nhân chuyển tiền vào "tài khoản tạm giữ" để phục vụ điều tra và đe dọa nếu không thực hiện sẽ bị bắt giam ngay lập tức.

2.2. Giả danh nhân viên ngân hàng, nhà mạng

Đối tượng gọi điện thông báo tài khoản ngân hàng của bạn gặp sự cố hoặc yêu cầu cập nhật thông tin thuê bao chính chủ. Sau đó, chúng gửi đường link giả mạo yêu cầu bạn nhập mã OTP, từ đó chiếm quyền kiểm soát tài khoản và rút sạch tiền.

Cơ quan chức năng làm việc với các đối tượng lừa đảo qua mạng (ảnh minh họa)

2.3. Thông báo trúng thưởng hoặc quà tặng từ nước ngoài

Nạn nhân nhận được cuộc gọi thông báo trúng thưởng chương trình lớn hoặc có quà tặng giá trị gửi từ nước ngoài về. Để nhận quà, nạn nhân phải đóng các khoản phí vận chuyển, thuế hải quan hoặc phí làm thủ tục vào tài khoản cá nhân của đối tượng.

3. Chế tài xử phạt và quy trình tố giác tội phạm lừa đảo

Hành vi lừa đảo qua điện thoại không chỉ bị xử phạt hành chính mà còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức án rất nặng.

3.1. Căn cứ pháp lý xử lý hành vi lừa đảo

Theo quy định tại Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi 2017, hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản được quy định tại Điều 174:

"1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm..."

Nếu số tiền chiếm đoạt từ 500.000.000 đồng trở lên, người phạm tội có thể đối mặt với mức án cao nhất là tù chung thân theo quy định tại khoản 4 Điều 174.

Ngoài ra, hành vi cung cấp thông tin giả mạo, sai sự thật trên mạng xã hội có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP, cụ thể tại Điều 101 với mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.

3.2. Quy trình tố giác khi bị lừa đảo

Khi nhận thấy mình đã trở thành nạn nhân của các cuộc gọi lừa đảo, bạn cần thực hiện ngay các bước sau:

1. Ngừng mọi giao dịch: Tuyệt đối không chuyển thêm tiền và khóa ngay các tài khoản ngân hàng liên quan.
2. Thu thập chứng cứ: Lưu lại lịch sử cuộc gọi, ghi âm cuộc gọi (nếu có), ảnh chụp tin nhắn, biên lai chuyển tiền.
3. Trình báo cơ quan Công an: Đến ngay cơ quan Công an xã, phường, thị trấn nơi cư trú để làm đơn tố giác tội phạm.
4. Liên hệ đường dây nóng:
   • Cơ quan An ninh điều tra (Hà Nội): 069.2342431
   • Cơ quan An ninh điều tra (TP.HCM): 069.3336310
   • Phòng Cảnh sát hình sự Công an Hà Nội: 024.3942.2532

Việc nâng cao cảnh giác và nắm vững các quy định pháp luật là cách tốt nhất để bảo vệ bản thân và gia đình trước vấn nạn lừa đảo qua điện thoại đang ngày càng phức tạp hiện nay.