Bước ngoặt mới trong quản lý an toàn thực phẩm xuất khẩu

Kể từ ngày 01/7/2025, quy trình kiểm tra Nhà nước về an toàn thực phẩm (ATTP) đối với các mặt hàng thực phẩm có nguồn gốc thực vật xuất khẩu sẽ có những thay đổi quan trọng. Theo Thông tư 12/2025/TT-BNNMT, nhiệm vụ này đã được phân cấp triệt để cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh thực hiện, nhằm tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp tại địa phương.

Thẩm quyền và cơ quan tiếp nhận hồ sơ

Thay vì tập trung tại các cơ quan Trung ương, hiện nay doanh nghiệp sẽ nộp hồ sơ tại đơn vị do Chủ tịch UBND tỉnh giao (thường là Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hoặc Chi cục chuyên ngành). Việc phân cấp này giúp rút ngắn thời gian luân chuyển hồ sơ và tăng tính chủ động cho các địa phương trong việc hỗ trợ xuất khẩu.

Quy định khắt khe đối với lô hàng đi Liên minh Châu Âu (EU)

Đối với các lô hàng xuất khẩu sang thị trường EU, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý các quy định tại Commission Implementing Regulation (EU) 2019/1793. Cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam sẽ cấp Giấy chứng nhận theo đúng mẫu quy định của phía bạn.

• Chữ ký sống: EU hiện tại chỉ chấp nhận chữ ký tươi (chữ ký sống) trên giấy chứng nhận, chưa chấp nhận chữ ký điện tử.
• Số lượng bản: Được cấp linh hoạt theo nhu cầu thực tế của doanh nghiệp để phục vụ thông quan.

Quy trình 2 bước thực hiện kiểm tra Nhà nước

Doanh nghiệp cần tuân thủ quy trình sau để đảm bảo lô hàng được thông quan đúng hạn:

Bước 1: Nộp 01 bộ hồ sơ tới cơ quan được UBND tỉnh giao. Doanh nghiệp có thể lựa chọn hình thức nộp trực tiếp, trực tuyến hoặc qua đường bưu chính.

Bước 2: Cơ quan tiếp nhận tiến hành thẩm định hồ sơ và tổ chức kiểm tra thực tế nếu cần thiết. Kết quả sẽ là việc cấp Giấy chứng nhận ATTP phục vụ xuất khẩu hoặc hướng dẫn bổ sung nếu hồ sơ chưa đạt yêu cầu.

Thành phần hồ sơ doanh nghiệp cần chuẩn bị

Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 24 Thông tư 12/2025/TT-BNNMT, hồ sơ bao gồm:

1. Giấy đăng ký kiểm tra thực phẩm có nguồn gốc thực vật xuất khẩu (Mẫu số 39).
2. Các giấy tờ chứng minh điều kiện ATTP (chỉ nộp lần đầu) như: Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP hoặc các chứng chỉ hệ thống quản lý chất lượng như GAP, GMP, HACCP, ISO 22000...

Đặc biệt, đối với các cơ sở không thuộc diện phải cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện ATTP theo quy định tại điểm k khoản 1 Điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP, doanh nghiệp có thể thay thế bằng các chứng nhận tiêu chuẩn tương đương.

Căn cứ khoản 1 Điều 42 Luật An toàn thực phẩm: Thực phẩm xuất khẩu phải bảo đảm các điều kiện an toàn thực phẩm của Việt Nam và quy định về an toàn thực phẩm của nước nhập khẩu.

Việc nắm vững các quy định mới tại Thông tư 12/2025/TT-BNNMT và Nghị định 15/2018/NĐ-CP sẽ giúp doanh nghiệp tránh được những rủi ro pháp lý và đảm bảo tiến độ xuất khẩu sang thị trường khó tính như EU.