Chính sách miễn, giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp luôn đóng vai trò đòn bẩy quan trọng nhằm hỗ trợ người dân, hộ gia đình và tổ chức sản xuất nông nghiệp tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả kinh tế và an tâm bám ruộng đồng. Nhằm đáp ứng các quy định quản lý tài chính hiện hành, Bộ Tài chính ban hành quy định hướng dẫn chi tiết về các thủ tục, thành phần hồ sơ và trình tự thực hiện đối với người nộp thuế gặp khó khăn bất ngờ. Bài viết sau đây sẽ cung cấp toàn bộ thông tin pháp lý chuẩn xác về thành phần hồ sơ xin miễn, giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp theo quy định tại Thông tư 89/2026/TT-BTC, đồng thời điểm lại danh sách các đối tượng được thụ hưởng chính sách miễn thuế theo Nghị định 292/2025/NĐ-CP.

1. Chi tiết thành phần hồ sơ miễn, giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp theo Thông tư 89/2026/TT-BTC

Căn cứ quy định tại Điều 72 Thông tư 89/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính, các trường hợp người nộp thuế gặp rủi ro thiên tai, hỏa hoạn hoặc tai nạn bất ngờ dẫn đến thiệt hại về tài sản, cây trồng, vật nuôi trên đất nông nghiệp sẽ được xét miễn, giảm thuế nếu chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo hai nhóm tình huống cụ thể dưới đây.

1.1. Trường hợp người nộp thuế gặp khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn

Khi quá trình sản xuất nông nghiệp bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi các sự kiện bất khả kháng như bão lũ, hạn hán, lũ quét, hỏa hoạn... người nộp thuế cần lập và gửi bộ hồ sơ đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp bao gồm các tài liệu sau:

• Văn bản đề nghị miễn, giảm thuế: Thực hiện lập theo mẫu số 01/MGTH quy định tại Phụ lục III ban hành kèm theo Thông tư 89/2026/TT-BTC.
• Xác nhận từ cơ quan có thẩm quyền: Bản sao văn bản xác định cụ thể thời gian, địa điểm xảy ra sự kiện thiên tai, hỏa hoạn do UBND cấp xã hoặc cơ quan chức năng có thẩm quyền tại địa phương ban hành theo mẫu số 02/MGTH Phụ lục III.
• Tài liệu chứng minh thiệt hại: Bản sao hồ sơ, chứng từ, tài liệu đánh giá và xác định giá trị thiệt hại thực tế của người nộp thuế đã gửi cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt hoặc xác nhận.

1.2. Trường hợp người nộp thuế gặp khó khăn do tai nạn bất ngờ

Tai nạn bất ngờ ảnh hưởng đến sức khỏe, khả năng lao động hoặc tài sản của người nộp thuế cũng là căn cứ để cơ quan thuế xem xét giảm thiểu gánh nặng tài chính. Bộ hồ sơ yêu cầu cụ thể bao gồm:

• Văn bản đề nghị miễn, giảm thuế theo mẫu số 01/MGTH tại Phụ lục III Thông tư 89/2026/TT-BTC.
• Bản sao văn bản xác nhận thời gian, địa điểm xảy ra vụ tai nạn bất ngờ do cơ quan Công an hoặc UBND nơi xảy ra sự việc lập theo mẫu số 02/MGTH Phụ lục III; hoặc Bản sao văn bản xác nhận mức độ suy giảm khả năng lao động, thương tật do cơ quan y tế, Hội đồng giám định y khoa cấp.
• Bản sao văn bản liên quan đến bồi thường: Hợp đồng bồi thường của cơ quan bảo hiểm hoặc biên bản thỏa thuận bồi thường của bên gây ra tai nạn (nếu có).
• Bản sao hợp lệ các chứng từ, hóa đơn chi phí phát sinh trực tiếp liên quan đến việc khắc phục hậu quả của tai nạn bất ngờ.

Ngoài ra, đối với các trường hợp miễn, giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp thuộc diện chính sách chung quy định tại Luật Thuế sử dụng đất nông nghiệp 1993 và các văn bản hướng dẫn thì việc kê khai, xử lý thủ tục sẽ được triển khai theo quy định của Luật Thuế sử dụng đất nông nghiệp cùng quy trình tại Luật Quản lý thuế 2019.

2. Danh sách các đối tượng được miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp giai đoạn 2026 - 2030

Căn cứ quy định tại Điều 2 Nghị định 292/2025/NĐ-CP, Nhà nước tiếp tục mở rộng chính sách miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp kéo dài từ ngày 01/01/2026 đến hết ngày 31/12/2030 đối với các nhóm đối tượng cụ thể như sau:

Nhóm 1: Miễn thuế 100% diện tích đối với đất phục vụ mục đích đặc thù

• Diện tích đất nông nghiệp sử dụng cho hoạt động nghiên cứu khoa học, sản xuất thử nghiệm.
• Toàn bộ diện tích đất trồng cây lâu năm theo quy định điều chỉnh của pháp luật về đất đai.
• Đất làm muối của người dân và doanh nghiệp.

Nhóm 2: Miễn thuế đối với đất giao cho hộ nghèo

Toàn bộ diện tích đất nông nghiệp do Nhà nước giao hoặc công nhận quyền sử dụng đất cho hộ nghèo đều thuộc diện miễn thuế hoàn toàn.

Việc xác định hộ nghèo dựa trên chuẩn hộ nghèo do Chính phủ quy định. Trường hợp Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có ban hành chuẩn nghèo riêng áp dụng trên địa bàn địa phương thì căn cứ theo chuẩn nghèo của địa phương đó để áp dụng chính sách miễn thuế.

Nhóm 3: Miễn thuế cho hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp

• Hộ gia đình, cá nhân được Nhà nước giao, công nhận quyền sử dụng đất để sản xuất nông nghiệp, hoặc nhận chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất nông nghiệp theo quy định của Luật Đất đai 2024.
• Hộ gia đình, cá nhân là thành viên hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã; các hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư nhận đất giao khoán ổn định của hợp tác xã, nông trường, lâm trường, công ty nông lâm nghiệp.
• Hộ gia đình, cá nhân sử dụng quyền sử dụng đất nông nghiệp của mình để góp vốn thành lập hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã sản xuất nông nghiệp theo quy định của Luật Hợp tác xã 2023.

Nhóm 4: Đất giao cho các tổ chức, đơn vị sự nghiệp

Miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đối với diện tích đất được Nhà nước giao cho tổ chức kinh tế, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, đơn vị sự nghiệp công lập và các đơn vị khác đang trực tiếp sử dụng đất để sản xuất nông nghiệp.

Lưu ý đặc biệt: Đối với diện tích đất nông nghiệp mà Nhà nước giao cho các tổ chức nêu trên quản lý nhưng không trực tiếp sử dụng mà đem cho thuê, giao khoán cho tổ chức, cá nhân khác nhận thầu thì sẽ tiến hành thu hồi đất theo quy định của pháp luật đất đai. Trong thời gian chưa hoàn tất thủ tục thu hồi, tổ chức quản lý vẫn phải nộp 100% tiền thuế sử dụng đất nông nghiệp vào ngân sách nhà nước.

3. Lời khuyên pháp lý cho người nộp thuế

Để đảm bảo quyền lợi miễn, giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp được giải quyết nhanh chóng, người nộp thuế cần chủ động rà soát diện tích đất đai đang sử dụng, chuẩn bị đầy đủ các mẫu văn bản đề nghị (mẫu 01/MGTH, 02/MGTH) ngay khi phát sinh sự cố thiên tai hoặc tai nạn bất ngờ. Việc gửi hồ sơ kịp thời đến cơ quan thuế trực tiếp quản lý sẽ giúp rút ngắn thời gian thẩm định và nhanh chóng nhận được quyết định miễn, giảm thuế theo đúng quy định pháp luật.