Trong tuần làm việc từ ngày 17/8/2026 đến ngày 23/8/2026, cơ quan quản lý nhà nước về tài chính – thuế đã ban hành và hướng dẫn hàng loạt văn bản quan trọng tác động trực tiếp tới hoạt động vận hành, kê khai thuế của doanh nghiệp cũng như quyền lợi về lệ phí của người dân. Cùng điểm qua những nội dung trọng tâm mà bộ phận kế toán - tài chính cần nắm vững để triển khai chính xác, hạn chế rủi ro pháp lý.

1. Xử Lý Tài Sản Bảo Đảm Tiền Vay: Thực Hiện Nghĩa Vụ Thuế Ra Sao?

Ngày 14/8/2026, Cục Thuế đã ban hành Công văn 5883/CT-CS hướng dẫn giải đáp vướng mắc chính sách thuế khi xử lý tài sản bảo đảm tiền vay đối với các tổ chức tín dụng và bên nhận bảo đảm.

Theo đó, đối với trường hợp bên nhận bảo đảm (không bao gồm Ngân hàng Nhà nước) tiến hành bán tài sản bảo đảm để xử lý nợ thu hồi vốn, việc kê khai và nộp thuế phải tuân thủ nghiêm ngặt các căn cứ pháp lý hiện hành:

• Thực hiện đúng quy định tại điểm g khoản 2 Điều 40 Luật Quản lý thuế 2025 (Luật số 108/2025/QH15).
• Áp dụng hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 252/2026/NĐ-CP (điểm c khoản 2 Điều 22) về quản lý nghĩa vụ thuế phát sinh từ chuyển nhượng tài sản.
• Tuân thủ các thủ tục khấu trừ, nộp thay thuế tại Điều 19 và Điều 21 Thông tư 89/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính.

Kế toán tại các đơn vị bán tài sản bảo đảm cần chủ động rà soát hợp đồng bảo đảm và hóa đơn chứng từ kèm theo để thực hiện nghĩa vụ khấu trừ thuế đúng thời điểm bán tài sản, tránh phát sinh tiền chậm nộp.

2. Giảm Và Miễn 10 Khoản Phí, Lệ Phí Khi Tích Hợp Đủ Thông Tin Trên VNeID

Bộ Tài chính đã chính thức ban hành Thông tư 117/2026/TT-BTC áp dụng từ ngày 15/8/2026 đến hết ngày 28/02/2027 nhằm đẩy mạnh mục tiêu chuyển đổi số quốc gia và phát triển công dân số.

Công dân Việt Nam sở hữu tài khoản định danh điện tử mức độ 2 và đã hoàn thành việc tích hợp tối thiểu 05 loại giấy tờ cơ bản trên ứng dụng VNeID sẽ được thụ hưởng ưu đãi chính sách miễn, giảm đối với 10 khoản phí, lệ phí sau:

1. Lệ phí trước bạ: Giảm 10% đối với nhà, đất nhận chuyển nhượng; giảm 50% đối với ô tô từ 09 chỗ trở xuống; giảm 100% đối với xe mô tô nộp lệ phí trước bạ từ lần thứ hai trở đi (mức giảm tối đa không quá 05 lần mức lương cơ sở).
2. Phí khai thác thông tin hộ tịch: Miễn hoàn toàn phí khai thác, sử dụng thông tin trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch toàn quốc.
3. Lệ phí cư trú: Miễn phí đăng ký thường trú, tạm trú, khai báo tạm vắng.
4. Lệ phí cấp thẻ Căn cước: Miễn lệ phí khi làm thủ tục cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước.
5. Phí lý lịch tư pháp: Miễn phí cung cấp thông tin và cấp phiếu lý lịch tư pháp.
6. Lệ phí giấy phép lái xe: Miễn lệ phí đổi, cấp lại giấy phép lái xe quốc gia và quốc tế.
7. Lệ phí đăng ký xe: Miễn lệ phí đổi chứng nhận đăng ký xe, biển số xe; cấp đăng ký và biển số tạm thời.
8. Lệ phí hộ chiếu & giấy thông hành: Miễn lệ phí cấp hộ chiếu phổ thông trong nước, giấy thông hành biên giới và cấp/đổi thẻ ABTC.
9. Phí giao dịch bảo đảm: Giảm 50% phí đăng ký và cung cấp thông tin về giao dịch bảo đảm.
10. Phí thẩm định PCCC: Giảm 50% phí thẩm định phê duyệt thiết kế phòng cháy và chữa cháy (mức thu từ 250.000 đồng đến 75 triệu đồng/dự án).

3. Chấn Chỉnh Nghiêm Công Tác Xử Lý Hồ Sơ Làm Sạch Mã Số Thuế

Nhằm khắc phục tình trạng gây khó dễ, nhũng nhiễu người nộp thuế, ngày 17/8/2026, Cục Thuế đã ban hành Công văn 5947/CT-KTr yêu cầu các chi cục thuế chấn chỉnh ngay quy trình xử lý hồ sơ làm sạch mã số thuế (MST).

"Cơ quan thuế các cấp phải công khai minh bạch quy trình, danh mục hồ sơ và thời hạn giải quyết từng loại hồ sơ làm sạch MST tại Bộ phận Một cửa và Cổng thông tin điện tử. Nghiêm cấm công chức thuế tự đặt thêm thủ tục ngoài quy định hoặc yêu cầu bổ sung hồ sơ nhiều lần mà không hướng dẫn cụ thể bằng văn bản một lần."

Đối với các cá nhân, doanh nghiệp có mã số thuế đang ở trạng thái 03 (NĐT ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực MST) hoặc trạng thái 06 (NĐT không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký), khi đã nộp đầy đủ hồ sơ khai thuế, báo cáo tình hình sử dụng hóa đơn và hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính thì cơ quan thuế phải khẩn trương phát hành ngay Thông báo 18/TB-ĐKT để xác nhận chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc thông báo hoàn thành nghĩa vụ thuế mà không được chậm trễ.

4. Hướng Dẫn Thuế Đối Với Đại Lý Bán Đúng Giá Xổ Số

Tại Công văn 5889/CT-CS ban hành ngày 14/8/2026, Cục Thuế làm rõ nghĩa vụ thuế đối với hoạt động đại lý xổ số:

• Tổ chức ký hợp đồng với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh làm đại lý bán đúng giá vé xổ số có trách nhiệm khấu trừ, khai thuế thay và nộp thuế thay thuế thu nhập cá nhân khi chi trả thu nhập.
• Việc khấu trừ thuế thực hiện theo quy định tại Nghị định hướng dẫn quản lý thuế hiện hành đối với cá nhân kinh doanh.
• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh làm đại lý xổ số đã được doanh nghiệp xổ số khấu trừ thuế theo quy định thì không thuộc trường hợp phải sử dụng hóa đơn điện tử cho khoản doanh thu đại lý này.

5. Nhập Khẩu Hàng Hóa Có Ký Hiệu Ⓡ: Hướng Dẫn Mới Từ Hải Quan

Liên quan đến các vướng mắc về kiểm tra sở hữu trí tuệ đối với hàng hóa nhập khẩu có in nhãn hiệu kèm ký hiệu ® (Registered), Cục Hải quan đã phát hành Công văn 20601/CHQ-GSQL chỉ đạo các Chi cục Hải quan cửa khẩu:

Cơ quan hải quan không mặc nhiên xác định hàng hóa nhập khẩu là hàng giả mạo nhãn hiệu chỉ vì trên sản phẩm hoặc bao bì có gắn ký hiệu ® trong khi nhãn hiệu đó chưa đăng ký bảo hộ tại Việt Nam.

Trường hợp nhãn hiệu chưa được bảo hộ tại Việt Nam nhưng có ký hiệu Ⓡ, người khai hải quan chỉ cần thực hiện cam kết bằng văn bản về việc sẽ dán nhãn phụ bổ sung thông tin chỉ dẫn trung thực về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu trước khi lưu thông ra thị trường. Cơ quan hải quan kiểm tra bản cam kết và giải quyết thông quan ngay nếu không phát sinh vi phạm khác.

6. Đăng Ký Thuế Cho Cá Nhân Làm Đại Lý Bảo Hiểm

Cục Thuế ban hành Công văn 6078/CT-NVT hướng dẫn việc đăng ký thuế đối với cá nhân làm đại lý bảo hiểm. Theo đó, trường hợp cá nhân hoạt động đại lý bảo hiểm dưới hình thức hộ kinh doanh sẽ thực hiện thủ tục đăng ký thuế đồng thời cùng thủ tục đăng ký kinh doanh. Các doanh nghiệp bảo hiểm khi chi trả hoa hồng đại lý có trách nhiệm khấu trừ và kê khai thuế thu nhập cá nhân theo đúng quy định của Luật Quản lý thuế 2025.

Bản tin kế toán tuần này cho thấy sự quyết liệt của ngành Thuế và Tài chính trong việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số và tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp, người dân.