Trong quan niệm truyền thống của người Việt, câu nói "con gái là con người ta" hay "xuất giá tòng phu" thường ám chỉ việc người phụ nữ sau khi kết hôn sẽ thuộc về gia đình nhà chồng và không còn liên quan đến tài sản của gia đình cha mẹ đẻ. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý hiện đại, đặc biệt là theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015, quyền thừa kế của mọi cá nhân đều được đảm bảo bình đẳng, không phân biệt giới tính hay tình trạng hôn nhân.

Nguyên tắc bình đẳng trong quyền thừa kế

Theo quy định tại Điều 610 Bộ luật Dân sự 2015, mọi cá nhân đều bình đẳng về quyền để lại tài sản của mình cho người khác và quyền hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật.

Để được hưởng thừa kế, cá nhân phải đáp ứng các điều kiện cơ bản:

• Phải còn sống vào thời điểm mở thừa kế (thời điểm người để lại di sản chết).
• Nếu sinh ra sau thời điểm mở thừa kế thì phải thành thai trước khi người để lại di sản chết và phải còn sống sau khi sinh ra.

Như vậy, pháp luật không hề có quy định nào hạn chế quyền thừa kế của con gái chỉ vì lý do họ đã lập gia đình.

6 trường hợp "mất" quyền hưởng thừa kế dù là con đẻ

Mặc dù có quyền bình đẳng, nhưng tại Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015, pháp luật cũng quy định rõ những đối tượng không được quyền hưởng di sản nếu vi phạm đạo đức hoặc pháp luật đối với người quá cố:

1. Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc về hành vi ngược đãi nghiêm trọng, hành hạ người để lại di sản, xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người đó;
2. Người vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng người để lại di sản;
3. Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng người thừa kế khác nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ phần di sản mà người thừa kế đó có quyền hưởng;
4. Người có hành vi lừa dối, cưỡng ép hoặc ngăn cản người để lại di sản trong việc lập di chúc; giả mạo di chúc, sửa chữa di chúc, huỷ di chúc, che giấu di chúc nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ di sản trái với ý chí của người để lại di sản.

Tuy nhiên, một điểm nhân văn là nếu người để lại di sản biết rõ các hành vi này nhưng vẫn tự nguyện cho họ hưởng di sản trong di chúc thì những người này vẫn được nhận thừa kế.

Con gái đã lấy chồng hưởng thừa kế theo di chúc

Quyền định đoạt tài sản là quyền tối cao của chủ sở hữu. Theo Điều 626 Bộ luật Dân sự 2015, người lập di chúc có toàn quyền chỉ định người thừa kế và phân định phần di sản.

Nếu cha mẹ lập di chúc hợp pháp và ghi tên con gái (dù đã lấy chồng) là người được hưởng tài sản, thì người con gái đó hoàn toàn có quyền nhận di sản theo đúng ý nguyện của cha mẹ. Ngược lại, nếu di chúc không nhắc tên, người con gái có thể không được hưởng, trừ trường hợp thuộc đối tượng thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc (như con chưa thành niên hoặc con thành niên mà không có khả năng lao động).

Chia thừa kế theo pháp luật: Con gái luôn ở "Hàng thứ nhất"

Trong trường hợp cha mẹ qua đời mà không để lại di chúc, hoặc di chúc không hợp pháp, di sản sẽ được chia theo pháp luật. Đây là lúc quy định về hàng thừa kế phát huy tác dụng.

Căn cứ Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, hàng thừa kế thứ nhất bao gồm: Vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết.

Pháp luật khẳng định: "Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau". Điều này đồng nghĩa với việc con trai, con gái, con đã lấy chồng hay con còn ở nhà đều có quyền lợi ngang nhau đối với khối di sản của cha mẹ để lại. Không một ai có quyền ngăn cản người con gái đã lấy chồng nhận phần tài sản này nếu họ không từ chối hoặc không thuộc diện bị tước quyền thừa kế.

Lời khuyên pháp lý

Việc con gái đã "xuất giá" vẫn được hưởng thừa kế là một quy định văn minh, đảm bảo quyền lợi chính đáng của phụ nữ trong gia đình. Để tránh những tranh chấp không đáng có, các gia đình nên:

• Lập di chúc rõ ràng, hợp pháp tại cơ quan công chứng.
• Hiểu rõ quyền lợi của mình để bảo vệ bản thân trước những quan niệm cũ lạc hậu.
• Thực hiện các thủ tục khai nhận di sản thừa kế đúng thời hạn và trình tự pháp luật quy định.

Tóm lại, dù ở thời điểm năm 2019 hay hiện tại, sợi dây huyết thống và quyền lợi pháp lý giữa cha mẹ và con cái không bao giờ bị cắt đứt bởi một tờ giấy đăng ký kết hôn. Con gái đã lấy chồng vẫn là người thừa kế hợp pháp và xứng đáng của cha mẹ.