Trong thực tế, không ít người lo lắng rằng việc từng bị cơ quan chức năng tạm giữ để điều tra sẽ trở thành "vết đen" ngăn cản con đường sự nghiệp, đặc biệt là khi muốn thi tuyển vào các cơ quan Nhà nước. Vậy pháp luật hiện hành quy định thế nào về vấn đề này? Liệu từng bị tạm giữ điều tra có được thi công chức hay không?

Những đối tượng nào không được đăng ký dự tuyển công chức?

Căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 36 Luật Cán bộ, công chức 2008 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật sửa đổi Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức 2019), những người thuộc một trong các trường hợp sau đây sẽ không được đăng ký dự tuyển công chức:

"c) Đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự; đang chấp hành hoặc đã chấp hành xong bản án, quyết định về hình sự của Tòa án mà chưa được xóa án tích; đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc."

Phân tích 4 trường hợp cụ thể khi từng bị tạm giữ điều tra

Để xác định chính xác quyền dự tuyển, chúng ta cần phân loại dựa trên kết quả của quá trình điều tra:

Trường hợp 1: Tạm giữ nhưng không đủ căn cứ khởi tố

Đây là trường hợp người bị tạm giữ được trả tự do vì cơ quan điều tra xét thấy không đủ căn cứ để truy cứu trách nhiệm hình sự. Theo Điều 118 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, thời hạn tạm giữ tối đa là 09 ngày (bao gồm cả các lần gia hạn). Nếu sau thời gian này bạn được trả tự do và không bị khởi tố, bạn hoàn toàn có quyền đăng ký thi công chức bình thường.

Trường hợp 2: Tạm giữ và bị khởi tố

Khi có căn cứ cho rằng một người đã thực hiện hành vi phạm tội, cơ quan có thẩm quyền sẽ ra quyết định khởi tố bị can. Trong thời gian bị khởi tố (đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự), người này không được quyền dự tuyển thi công chức theo quy định tại Luật Cán bộ, công chức.

Trường hợp 3: Đã chấp hành án phạt tù nhưng chưa được xóa án tích

Nếu việc tạm giữ dẫn đến khởi tố, xét xử và bạn phải chấp hành án phạt tù, nhưng hiện tại chưa được xóa án tích, bạn vẫn thuộc đối tượng bị hạn chế dự tuyển. Quyền lợi này chỉ được khôi phục sau khi bạn hoàn thành các thủ tục xóa án tích theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Trường hợp 4: Đã chấp hành xong bản án và đã được xóa án tích

Pháp luật Việt Nam luôn tạo cơ hội tái hòa nhập cộng đồng và cống hiến cho những người đã lầm lỡ. Nếu bạn đã chấp hành xong bản án hoặc quyết định hình sự của Tòa án và đã được xóa án tích, bạn hoàn toàn có quyền đăng ký dự tuyển công chức như mọi công dân khác, miễn là đáp ứng đủ các tiêu chuẩn về chuyên môn và đạo đức.

Công chức tập sự bị tạm giam có bị hủy quyết định tuyển dụng?

Một vấn đề pháp lý quan trọng khác là trường hợp đang trong thời gian tập sự mà bị tạm giam. Theo quy định tại Điều 24 Nghị định 138/2020/NĐ-CP, công chức tập sự có hành vi vi phạm đến mức phải xử lý kỷ luật sẽ bị hủy quyết định tuyển dụng:

• Nếu bị tạm giam nhưng không bị khởi tố: Công chức tập sự sẽ không bị hủy quyết định tuyển dụng và được tiếp tục quá trình tập sự sau khi được trả tự do.
• Nếu bị Tòa án kết án: Công chức tập sự sẽ bị hủy quyết định tuyển dụng ngay lập tức. Tuy nhiên, họ vẫn được hưởng trợ cấp 01 tháng lương cùng các phụ cấp hiện hưởng và tiền tàu xe về nơi cư trú.

Tóm lại, việc từng bị tạm giữ điều tra không mặc nhiên tước đi cơ hội trở thành công chức của bạn. Điều quan trọng nhất là kết quả pháp lý cuối cùng của vụ việc đó có dẫn đến án tích hay không. Hy vọng những giải đáp trên đã giúp bạn nắm rõ quyền lợi của mình để tự tin theo đuổi mục tiêu nghề nghiệp.