Trong bối cảnh kỳ quyết toán thuế đang đến gần, nhiều người lao động vẫn còn lúng túng trước câu hỏi: "Nếu tôi nộp thừa thuế mà không làm thủ tục hoàn thuế thì có bị phạt không?". Thực tế, việc hiểu sai giữa "quyền lợi hoàn thuế" và "nghĩa vụ quyết toán" có thể dẫn đến những thiệt hại tài chính không đáng có hoặc những rắc rối pháp lý nghiêm trọng.

1. Không làm hoàn thuế: Quyền lợi bị bỏ lỡ hay sai phạm pháp lý?

Theo quy định hiện hành, cơ quan thuế không tự động hoàn trả số thuế nộp thừa cho người nộp thuế. Nếu bạn có số thuế nộp thừa nhưng không đề nghị hoàn, số tiền này sẽ được bảo lưu để bù trừ vào các kỳ tính thuế tiếp theo. Như vậy, việc không làm thủ tục hoàn thuế về bản chất không bị xử phạt, nhưng bạn đang tự từ chối quyền lợi tài chính của chính mình.

Cụ thể, tại khoản 2, khoản 3 và khoản 4 Điều 28 Thông tư 111/2013/TT-BTC hướng dẫn rõ về việc hoàn thuế thông qua tổ chức trả thu nhập hoặc trực tiếp với cơ quan thuế.

"Trường hợp cá nhân có phát sinh hoàn thuế thu nhập cá nhân nhưng chậm nộp tờ khai quyết toán thuế theo quy định thì không áp dụng phạt đối với vi phạm hành chính khai quyết toán thuế quá thời hạn."

Lưu ý quan trọng: Dù không bị phạt, nhưng nếu bạn để khoản thuế nộp thừa quá 10 năm mà không đề nghị hoàn hoặc bù trừ, quyền lợi này sẽ chính thức bị hủy bỏ theo quy định tại điểm c khoản 3 Điều 60 Luật Quản lý thuế 2019. Đừng để sự chậm trễ khiến bạn mất đi số tiền mồ hôi công sức của mình.

2. Cảnh báo: Không quyết toán thuế có thể bị phạt nặng!

Khác với việc hoàn thuế (quyền lợi), quyết toán thuế là nghĩa vụ đối với nhiều đối tượng. Nếu bạn thuộc diện phải quyết toán mà không thực hiện đúng thời hạn, mức phạt hành chính có thể lên tới 25 triệu đồng.

2.1. Đối với doanh nghiệp (Tổ chức trả thu nhập)

Doanh nghiệp có trách nhiệm khai quyết toán thuế thay cho các cá nhân có ủy quyền. Theo khoản 2 Điều 44 Luật Quản lý thuế 2019 và Nghị định 126/2020/NĐ-CP, thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế năm chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch.

Mức xử phạt đối với hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế được quy định tại Điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP dao động từ phạt cảnh cáo đến 25 triệu đồng tùy vào thời gian chậm nộp.

2.2. Đối với cá nhân trực tiếp quyết toán

Cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công phải trực tiếp khai quyết toán thuế với cơ quan thuế nếu thuộc các trường hợp quy định tại Điều 8 Nghị định 126/2020/NĐ-CP, bao gồm trường hợp có số thuế phải nộp thêm hoặc có số thuế nộp thừa đề nghị hoàn.

Nếu bạn thuộc diện phải nộp thêm thuế mà không thực hiện quyết toán đúng hạn (chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 4 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch), bạn sẽ bị xử phạt hành chính tương tự như doanh nghiệp nhưng mức phạt bằng 1/2.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Để đảm bảo quyền lợi và tuân thủ đúng pháp luật, người nộp thuế nên chủ động kiểm tra chứng từ khấu trừ thuế và thực hiện quyết toán đúng hạn. Việc quyết toán sớm không chỉ giúp bạn nhận lại số tiền thuế nộp thừa nhanh chóng mà còn giúp bạn yên tâm, tránh những sai sót đáng tiếc có thể dẫn đến án phạt hành chính không đáng có.