Trong mùa tuyển quân, không ít công dân gặp phải tình huống "dở khóc dở cười" khi nhận được lệnh gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự từ cả hai nơi: một từ địa phương nơi đăng ký hộ khẩu thường trú và một từ cơ quan, tổ chức nơi đang làm việc hoặc học tập. Vậy trong trường hợp này, công dân phải chấp hành lệnh ở đâu và thủ tục giải quyết như thế nào để không bị coi là trốn tránh nghĩa vụ? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết dựa trên các quy định của Luật nghĩa vụ quân sự 2015.

1. Quy định về cơ quan đăng ký nghĩa vụ quân sự

Theo quy định của pháp luật hiện hành, việc đăng ký nghĩa vụ quân sự được thực hiện nhằm nắm chắc số lượng, chất lượng công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ. Cụ thể, tại Điều 15 Luật nghĩa vụ quân sự 2015 quy định về cơ quan đăng ký nghĩa vụ quân sự như sau:

"1. Ban Chỉ huy quân sự cấp xã thực hiện đăng ký nghĩa vụ quân sự cho công dân cư trú tại địa phương. 2. Ban Chỉ huy quân sự cơ quan, tổ chức ở cơ sở thực hiện đăng ký nghĩa vụ quân sự cho công dân làm việc, học tập tại cơ quan, tổ chức và tổng hợp báo cáo Ban Chỉ huy quân sự cấp huyện nơi cơ quan, tổ chức đặt trụ sở. Trường hợp cơ quan, tổ chức không có Ban Chỉ huy quân sự ở cơ sở thì người đứng đầu hoặc người đại diện hợp pháp của cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tổ chức cho công dân đăng ký nghĩa vụ quân sự tại nơi cư trú."

Như vậy, pháp luật cho phép việc đăng ký nghĩa vụ quân sự có thể diễn ra tại nơi cư trú hoặc nơi làm việc/học tập (nếu cơ quan đó có Ban Chỉ huy quân sự). Đây chính là lý do dẫn đến việc thông tin của bạn có mặt trong danh sách gọi khám của cả hai đơn vị.

2. Tại sao lại có tình trạng gọi khám ở hai nơi?

Tình trạng này thường xảy ra khi công dân thay đổi nơi cư trú hoặc nơi làm việc nhưng chưa thực hiện đầy đủ thủ tục chuyển đăng ký nghĩa vụ quân sự. Khi đó, cả Ban Chỉ huy quân sự cấp xã (nơi thường trú) và Ban Chỉ huy quân sự cơ quan (nơi làm việc) đều quản lý hồ sơ của bạn và phát lệnh gọi khám theo kế hoạch tuyển quân hàng năm.

3. Nghĩa vụ chuyển đăng ký khi thay đổi nơi cư trú, làm việc

Để tránh sự chồng chéo này, công dân có trách nhiệm thực hiện thủ tục chuyển đăng ký nghĩa vụ quân sự. Điều 17 Luật nghĩa vụ quân sự 2015 quy định rõ về việc đăng ký nghĩa vụ quân sự khi thay đổi nơi cư trú hoặc nơi làm việc, học tập:

"1. Công dân đã đăng ký nghĩa vụ quân sự khi thay đổi nơi cư trú hoặc nơi làm việc, học tập phải đến cơ quan đã đăng ký nghĩa vụ quân sự làm thủ tục chuyển đăng ký nghĩa vụ quân sự; trong thời hạn 10 ngày làm việc, kể từ ngày đến nơi cư trú hoặc nơi làm việc, học tập mới phải đến cơ quan đăng ký nghĩa vụ quân sự để đăng ký chuyển đến. ..."

Nếu bạn chưa tiến hành thủ tục chuyển đăng ký từ nơi cư trú đến nơi làm việc (hoặc ngược lại), về mặt pháp lý, bạn vẫn thuộc diện quản lý của cả hai nơi. Tuy nhiên, bạn chỉ phải thực hiện nghĩa vụ khám sức khỏe tại một địa điểm duy nhất.

4. Giải pháp cụ thể: Phải làm gì khi nhận 2 lệnh gọi?

Nếu bạn rơi vào trường hợp như ví dụ trong bài (nhận lệnh tại huyện Gia Bình, Bắc Ninh và TP. Hải Dương), bạn cần thực hiện các bước sau:

• Bước 1: Lựa chọn nơi khám. Thông thường, nếu bạn chưa chuyển đăng ký, bạn nên ưu tiên thực hiện lệnh khám tại nơi cư trú (nơi có hộ khẩu thường trú) để đảm bảo tính thống nhất trong quản lý hồ sơ địa phương.
• Bước 2: Chấp hành lệnh khám. Bạn đến Ban Chỉ huy quân sự nơi bạn chọn (ví dụ huyện Gia Bình) để thực hiện khám sức khỏe theo đúng thời gian quy định.
• Bước 3: Xin xác nhận. Sau khi khám xong, hãy đề nghị Ban Chỉ huy quân sự huyện Gia Bình cấp giấy xác nhận hoặc chứng nhận bạn đã chấp hành lệnh khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự tại đây.
• Bước 4: Thông báo cho nơi còn lại. Bạn mang giấy xác nhận nêu trên nộp cho Ban Chỉ huy quân sự nơi còn lại (ví dụ TP. Hải Dương) để họ cập nhật tình hình và xóa tên bạn khỏi danh sách gọi khám tại đó, tránh việc bị coi là trốn tránh lệnh gọi.

5. Lời khuyên pháp lý

Để tránh những rắc rối về thủ tục hành chính trong tương lai, ngay khi có sự thay đổi về nơi ở hoặc nơi làm việc, công dân nên chủ động thực hiện thủ tục chuyển đăng ký nghĩa vụ quân sự theo đúng thời hạn 10 ngày mà luật định. Việc này không chỉ giúp cơ quan nhà nước quản lý hiệu quả mà còn giúp bản thân công dân chủ động hơn trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình đối với Tổ quốc.

Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn giải tỏa được lo lắng khi nhận nhiều lệnh gọi khám nghĩa vụ quân sự cùng lúc. Hãy luôn là một công dân gương mẫu và chấp hành đúng quy định của pháp luật!