Giấy chứng nhận kết hôn là bằng chứng pháp lý quan trọng nhất xác lập quan hệ vợ chồng. Tuy nhiên, trong cuộc sống thường ngày, việc thất lạc hoặc làm hư hỏng giấy tờ này là điều khó tránh khỏi. Vậy trong bối cảnh pháp luật năm 2019, khi mất giấy đăng ký kết hôn, người dân cần phải làm gì để đảm bảo quyền lợi của mình? Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết các trường hợp đăng ký lại và xin trích lục theo quy định hiện hành.

1. Giấy chứng nhận kết hôn và giá trị pháp lý theo quy định hiện nay

Theo quy định tại Điều 4 Luật Hộ tịch 2014, Giấy chứng nhận kết hôn là văn bản do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp cho hai bên nam, nữ khi đăng ký kết hôn. Nội dung của giấy tờ này bao gồm các thông tin nhân thân cơ bản của vợ, chồng, ngày tháng năm đăng ký và xác nhận của cơ quan đăng ký hộ tịch.

Về nguyên tắc, khi thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã, công chức tư pháp - hộ tịch sẽ ghi việc kết hôn vào Sổ hộ tịch. Sau đó, hai bên nam nữ cùng ký tên vào Sổ hộ tịch và Giấy chứng nhận kết hôn. Theo quy định tại Điều 18 Luật Hộ tịch 2014, mỗi bên vợ, chồng sẽ được trao 01 bản chính Giấy chứng nhận kết hôn. Như vậy, tổng cộng có 02 bản chính được cấp cho một cặp đôi.

2. Trường hợp nào được đăng ký lại kết hôn?

Không phải mọi trường hợp mất giấy tờ đều được "đăng ký lại". Việc đăng ký lại kết hôn chỉ được thực hiện khi đáp ứng các điều kiện khắt khe về hồ sơ lưu trữ. Cụ thể, theo Điều 24 Nghị định 123/2015/NĐ-CP, việc đăng ký lại kết hôn chỉ được thực hiện nếu:

• Việc kết hôn đã được đăng ký tại cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam trước ngày 01/01/2016;
• Cả Sổ hộ tịch và bản chính Giấy chứng nhận kết hôn đều bị mất.

Thủ tục thực hiện: Người yêu cầu phải nộp Tờ khai theo mẫu quy định và bản sao Giấy chứng nhận kết hôn được cấp trước đây (nếu có). Trường hợp không còn bản sao, người dân có thể nộp các giấy tờ cá nhân khác có thông tin liên quan đến nội dung đăng ký kết hôn.

"Việc đăng ký lại kết hôn chỉ được thực hiện nếu người yêu cầu còn sống tại thời điểm tiếp nhận hồ sơ."

Một điểm đáng lưu ý là quan hệ hôn nhân trong trường hợp đăng ký lại sẽ được công nhận kể từ ngày đăng ký kết hôn trước đây. Điều này nhằm bảo vệ quyền lợi về tài sản và nhân thân của vợ chồng trong suốt thời gian trước đó.

3. Xin cấp bản sao trích lục khi Sổ hộ tịch vẫn còn lưu trữ

Trong trường hợp bạn chỉ mất bản chính nhưng tại cơ quan đăng ký hộ tịch vẫn còn lưu giữ Sổ hộ tịch (dữ liệu gốc), bạn không được đăng ký lại mà phải thực hiện thủ tục xin cấp bản sao trích lục kết hôn.

Căn cứ Điều 63 Luật Hộ tịch 2014, cá nhân không phụ thuộc vào nơi cư trú có quyền yêu cầu Cơ quan quản lý Cơ sở dữ liệu hộ tịch cấp bản sao trích lục về sự kiện hộ tịch của mình. Bản sao trích lục này có giá trị pháp lý tương đương bản chính trong các giao dịch hành chính, dân sự.

Ưu điểm của thủ tục này:

• Thời gian giải quyết nhanh chóng (thường là ngay trong ngày làm việc);
• Không giới hạn số lượng bản sao trích lục được cấp;
• Có thể yêu cầu tại bất kỳ cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu hộ tịch nào (UBND cấp xã nơi đăng ký, UBND cấp huyện hoặc Sở Tư pháp).

4. Thẩm quyền và lệ phí thực hiện năm 2019

Việc xác định đúng cơ quan có thẩm quyền sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian. Đối với việc đăng ký lại kết hôn, thẩm quyền thuộc về UBND cấp xã nơi đã đăng ký kết hôn trước đây hoặc UBND cấp xã nơi người yêu cầu thường trú.

Về lệ phí, theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình 2014 và các văn bản hướng dẫn về phí, lệ phí, mức thu cụ thể sẽ do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định. Thông thường, việc đăng ký lại kết hôn có thể được miễn lệ phí đối với người có công với cách mạng hoặc hộ nghèo tùy theo chính sách địa phương.

Tóm lại, khi phát hiện mất giấy đăng ký kết hôn, việc đầu tiên bạn cần làm là liên hệ với UBND cấp xã nơi mình đã đăng ký trước đây để kiểm tra xem Sổ hộ tịch còn lưu trữ hay không. Từ đó, bạn sẽ biết mình cần thực hiện thủ tục "đăng ký lại" hay chỉ cần "xin cấp bản sao trích lục". Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp ích cho các cặp vợ chồng trong việc quản lý và hoàn thiện giấy tờ hộ tịch của mình.