Tình trạng doanh nghiệp nợ đọng bảo hiểm xã hội (BHXH) kéo dài không chỉ gây thiệt hại cho quỹ an sinh mà còn đẩy người lao động vào thế khó khi chấm dứt hợp đồng lao động. Một câu hỏi phổ biến là: Liệu có thể hủy bỏ quãng thời gian bị nợ để "xóa bài làm lại" với một cuốn sổ mới hay không?

Có được hủy quá trình đóng BHXH khi công ty cũ nợ tiền?

Hiện nay, theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành, không có quy định cho phép người lao động tự ý hủy bỏ quá trình đã tham gia BHXH chỉ vì lý do công ty cũ nợ tiền.

Thực tế, việc hủy sổ chỉ được xem xét trong một số trường hợp đặc biệt, chẳng hạn như người lao động có nhiều sổ BHXH và cam kết không thừa nhận quá trình tham gia trước đó. Tuy nhiên, cơ quan BHXH sẽ xác minh rất kỹ lưỡng. Nếu kết quả xác minh cho thấy người lao động thực sự có đi làm, có ký hợp đồng và có phát sinh nghĩa vụ đóng bảo hiểm, yêu cầu hủy sẽ bị từ chối.

Thay vì hủy bỏ, giải pháp pháp lý bắt buộc là người lao động phải thực hiện thủ tục gộp sổ để đảm bảo cộng nối thời gian tham gia, từ đó hưởng trọn vẹn các chế độ như hưu trí, tử tuất hay bảo hiểm thất nghiệp sau này.

Giải pháp chốt sổ BHXH khi công ty cũ đã phá sản và còn nợ tiền

Đây là tình huống ngặt nghèo nhất đối với người lao động. Theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 48 Bộ luật Lao động 2019 và khoản 5 Điều 21 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, trách nhiệm chốt sổ thuộc về người sử dụng lao động.

"5. Phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội trả sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động, xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội khi người lao động chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc thôi việc theo quy định của pháp luật."

Trong trường hợp công ty đã phá sản hoặc chủ doanh nghiệp bỏ trốn, người lao động có thể thực hiện các bước sau:

• Khiếu nại trực tiếp: Gửi đơn đến Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội nơi công ty đặt trụ sở theo quy định tại Điều 119 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 để yêu cầu can thiệp xác nhận quá trình đóng.
• Xác nhận từng phần: Căn cứ khoản 1 Điều 46 Quyết định 595/QĐ-BHXH (được sửa đổi bởi Quyết định 505/QĐ-BHXH), cơ quan BHXH sẽ xác nhận sổ đến thời điểm đơn vị đã đóng đủ tiền.

Sau này, nếu cơ quan chức năng thu hồi được nợ từ tài sản thanh lý của doanh nghiệp, quá trình đóng của bạn sẽ được tự động cập nhật bổ sung. Việc giữ lại quá trình đóng cũ, dù chưa đủ, vẫn luôn có lợi hơn so với việc hủy bỏ hoàn toàn công sức lao động của chính mình.