Trong bối cảnh Bộ Công an đang đẩy mạnh chiến dịch cấp 50 triệu thẻ Căn cước công dân (CCCD) gắn chip trên toàn quốc, nhiều người dân, đặc biệt là những người đang sử dụng Chứng minh nhân dân (CMND) 9 số, không khỏi lo lắng về thời hạn sử dụng của tấm thẻ cũ. Câu hỏi đặt ra là: Liệu có bắt buộc phải đổi sang thẻ mới trước ngày 01/7/2021 hay không?

Giá trị pháp lý của Chứng minh nhân dân 9 số hiện nay

Theo quy định tại Thông tư 04/1999/TT-BCA hướng dẫn Nghị định 05/1999/NĐ-CP về Chứng minh nhân dân, thời hạn sử dụng của CMND được quy định cụ thể như sau:

CMND có giá trị sử dụng 15 năm. Mỗi công dân Việt Nam chỉ được cấp một CMND và có một số CMND riêng. Nếu có sự thay đổi hoặc bị mất CMND thì được làm thủ tục đổi, cấp lại một giấy CMND khác nhưng số ghi trên CMND vẫn giữ đúng theo số ghi trên CMND đã cấp.

Như vậy, về nguyên tắc, nếu CMND 9 số của bạn vẫn còn trong thời hạn 15 năm kể từ ngày cấp và không thuộc các trường hợp bắt buộc phải đổi, thì tấm thẻ này vẫn hoàn toàn có giá trị sử dụng trong các giao dịch dân sự và hành chính.

Các trường hợp bắt buộc phải đổi Chứng minh nhân dân

Mặc dù CMND có thời hạn 15 năm, nhưng theo Điều 5 Nghị định 05/1999/NĐ-CP, công dân bắt buộc phải làm thủ tục đổi thẻ trong các trường hợp sau:

• Chứng minh nhân dân hết thời hạn sử dụng (quá 15 năm);
• Chứng minh nhân dân hư hỏng không sử dụng được (mờ số, ảnh, rách...);
• Thay đổi họ, tên, chữ đệm, ngày, tháng, năm sinh;
• Thay đổi nơi đăng ký hộ khẩu thường trú ngoài phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương;
• Thay đổi đặc điểm nhận dạng.

Nếu không thuộc các trường hợp nêu trên, pháp luật hiện hành không có quy định nào ép buộc công dân phải đổi thẻ ngay lập tức nếu thẻ cũ vẫn còn hạn.

Quy định chuyển tiếp tại Luật Căn cước công dân 2014

Sự ra đời của Luật Căn cước công dân 2014 đã tạo ra một bước ngoặt trong quản lý dân cư. Tuy nhiên, để đảm bảo quyền lợi cho người dân, tại khoản 2 Điều 38 Luật Căn cước công dân 2014 đã nêu rõ:

Chứng minh nhân dân đã được cấp trước ngày Luật này có hiệu lực vẫn có giá trị sử dụng đến hết thời hạn theo quy định; khi công dân có yêu cầu thì được đổi sang thẻ Căn cước công dân.

Điều này khẳng định một lần nữa: CMND 9 số vẫn được sử dụng song song với CCCD cho đến khi hết hạn 15 năm.

Tại sao lại có mốc thời gian 01/7/2021?

Nhiều người dân hiểu lầm rằng sau ngày 01/7/2021, CMND 9 số sẽ bị khai tử. Thực tế, đây là mốc thời gian mà Bộ Công an đặt mục tiêu cơ bản hoàn thành Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và hệ thống sản xuất, cấp CCCD gắn chip. Đây cũng là thời điểm bắt đầu áp dụng các quy định mới về quản lý cư trú bằng phương thức điện tử (thay thế dần Sổ hộ khẩu giấy).

Việc lực lượng Công an xã, phường vận động người dân đi làm CCCD gắn chip trước thời điểm này là nhằm mục tiêu cập nhật dữ liệu chính xác, đồng bộ vào hệ thống quốc gia, giúp việc quản lý hành chính trở nên thuận tiện và hiện đại hơn. Tuy nhiên, việc vận động này không đồng nghĩa với việc CMND cũ sẽ hết giá trị pháp lý sau ngày này.

Lời khuyên cho người dân

Dù không bắt buộc, nhưng việc đổi sang CCCD gắn chip ở thời điểm hiện tại (tháng 04/2021) mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

• Độ bảo mật cao: Chip điện tử lưu trữ nhiều thông tin quan trọng, khó làm giả hơn so với CMND cũ.
• Tích hợp nhiều dịch vụ: Trong tương lai, thẻ CCCD gắn chip sẽ thay thế nhiều loại giấy tờ khác như bảo hiểm y tế, bằng lái xe...
• Ưu đãi lệ phí: Hiện nay, mức lệ phí cấp CCCD đang được giảm 50% nhằm khuyến khích người dân chuyển đổi.

Kết luận: Nếu CMND 9 số của bác vẫn còn hạn sử dụng và bác chưa có nhu cầu cấp thiết, bác hoàn toàn có thể tiếp tục sử dụng. Tuy nhiên, để thuận tiện cho các thủ tục hành chính trong tương lai và hưởng các ưu đãi về lệ phí, bác nên sắp xếp thời gian đi làm CCCD gắn chip khi các điểm cấp thẻ bớt quá tải.