Thủ tướng Chính phủ vừa ký ban hành Quyết định 1612/QĐ-TTg phê duyệt Đề án phát triển, nâng cao chất lượng các cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn Thủ đô đến năm 2030. Đây được đánh giá là bước đi chiến lược mang tính đột phá nhằm quy hoạch, bứt phá chất lượng đào tạo nhân lực trình độ cao, tạo động lực phát triển bền vững cho Vùng Thủ đô và cả nước.

Bước chuyển mình chiến lược của mạng lưới đại học Thủ đô

Giáo dục đại học tại Hà Nội từ lâu đã giữ vai trò máy kéo nhân lực chất lượng cao của cả nước. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển kinh tế số, xã hội số và hội nhập quốc tế toàn diện, việc cơ cấu lại cũng như tập trung nguồn lực đầu tư có trọng tâm, trọng điểm cho các trường đại học trụ cột là yêu cầu cấp thiết.

Theo Quyết định 1612/QĐ-TTg, Đề án xác định mục tiêu tổng quát là xây dựng mạng lưới giáo dục đại học Thủ đô hiện đại, chất lượng cao, chuẩn hóa quốc tế và giữ vai trò trung tâm đổi mới sáng tạo. Đặc biệt, Đề án đặt ra chỉ tiêu phấn đấu đến năm 2030 có ít nhất 02 cơ sở giáo dục đại học thuộc nhóm 150 trường đại học hàng đầu châu Á.

Theo Phần II Đề án ban hành kèm Quyết định 1612/QĐ-TTg:
- 100% cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn Thủ đô đạt chuẩn theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo;
- Phát triển ít nhất 12 cơ sở giáo dục đại học dẫn dắt;
- Có ít nhất 02 cơ sở giáo dục đại học thuộc nhóm 150 trường đại học hàng đầu châu Á.

Danh sách 12 cơ sở giáo dục đại học giữ vai trò dẫn dắt

Theo Phụ lục I ban hành kèm Quyết định 1612/QĐ-TTg, Nhà nước xác định danh sách 12 cơ sở giáo dục đại học dẫn dắt trên địa bàn Thủ đô đến năm 2030 bao gồm cả các đại học công lập hàng đầu và các trường đại học tư thục xuất sắc:

• Đại học Bách khoa Hà Nội
• Đại học Quốc gia Hà Nội
• Trường Đại học Luật Hà Nội
• Trường Đại học Y Hà Nội
• Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông
• Trường Đại học Giao thông vận tải
• Đại học Kinh tế Quốc dân
• Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
• Trường Đại học Xây dựng Hà Nội
• Đại học Phenikaa
• Trường Đại học VinUni

Các cơ sở giáo dục trên được định hướng phát triển xếp hạng theo toàn cơ sở, theo ngành, lĩnh vực chuyên sâu hoặc giữ vai trò trung tâm trong đào tạo tài năng, đào tạo tinh hoa, nghiên cứu khoa học đỉnh cao, tư vấn chính sách vĩ mô và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Cơ chế ưu tiên đầu tư và chính sách nguồn lực bứt phá

Để 12 trường đại học dẫn dắt hoàn thành nhiệm vụ trọng trách được giao, Quyết định 1612/QĐ-TTg quy định rõ cơ chế đầu tư đột phá và phân bổ nguồn lực dựa trên hiệu quả thực tế:

1. Đối với cơ sở giáo dục đại học công lập

Theo quy định tại mục 5 Phần III Điều 1 Đề án, Nhà nước tập trung ưu tiên đầu tư phát triển hệ thống trang thiết bị hiện đại, phòng thí nghiệm trọng điểm, các trung tâm nghiên cứu xuất sắc và trung tâm trí tuệ nhân tạo (AI). Mức độ đầu tư dựa trên ngành đào tạo thế mạnh, tiềm năng đạt thứ hạng quốc tế, mức độ tự chủ tài chính, hiệu quả đầu ra và khả năng vận hành thực tế của từng trường.

Đáng chú ý, các đại học lớn như Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học Luật Hà Nội và Trường Đại học Y Hà Nội đã có đề án phát triển riêng được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt từ trước. Do đó, các đơn vị này sẽ tiếp tục triển khai mục tiêu và nguồn lực theo đề án riêng, kết quả thực hiện sẽ được tổng hợp chung vào mục tiêu của Thủ đô nhằm tránh trùng lặp nhiệm vụ và lãng phí ngân sách.

2. Đối với cơ sở giáo dục đại học tư thục

Quyết định 1612/QĐ-TTg thể hiện tư duy quản lý hiện đại và bình đẳng khi mở ra cơ chế hỗ trợ mạnh mẽ cho các cơ sở tư thục dẫn dắt như VinUni, Phenikaa. Việc hỗ trợ được thực hiện linh hoạt thông qua:

• Cơ chế đặt hàng đào tạo và giao nhiệm vụ cạnh tranh;
• Cấp học bổng nghiên cứu và giao nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo;
• Cho phép khai thác, sử dụng hạ tầng nghiên cứu dùng chung hoặc cơ chế đồng tài trợ có điều kiện.

Kỳ vọng nâng tầm vị thế giáo dục Việt Nam trên bản đồ quốc tế

Quyết định 1612/QĐ-TTg không chỉ định hướng phát triển riêng cho mạng lưới trường đại học tại Hà Nội mà còn tạo hạt nhân lan tỏa cho toàn bộ hệ thống giáo dục đại học cả nước. Sự kết hợp giữa đầu tư công trọng điểm và cơ chế khuyến khích khối tư thục hứa hẹn sẽ sớm đưa các trường đại học Việt Nam tiến sâu vào bảng xếp hạng các đại học hàng đầu châu Á và thế giới đến năm 2030.