Sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống giáo dục đại học những năm gần đây đã ghi nhận bước chuyển mình lịch sử: khối đại học tư thục không chỉ đóng vai trò xã hội hóa mà đang vươn lên đảm nhận vị trí hạt nhân dẫn dắt đào tạo tinh hoa, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo. Trong chiến lược phát triển mạng lưới giáo dục của cả nước, việc VinUni và Phenikaa chính thức góp mặt trong danh sách các cơ sở giáo dục đại học nòng cốt của Thủ đô Hà Nội đã minh chứng cho bước tiến vượt bậc này.

Mục tiêu chiến lược phát triển 12 cơ sở giáo dục đại học dẫn dắt Thủ đô đến năm 2030

Căn cứ theo điểm a khoản 2 Mục II Điều 1 Quyết định số 1612/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, mục tiêu đặt ra đến năm 2030 là xây dựng và phát triển trên địa bàn thành phố Hà Nội ít nhất 12 cơ sở giáo dục đại học dẫn dắt. Các cơ sở này được định hướng xếp hạng theo cơ sở, ngành, lĩnh vực hoặc giữ vai trò trung tâm trong đào tạo nhân tài, đào tạo nhân lực tinh hoa, nghiên cứu ứng dụng công nghệ cao, tư vấn chính sách vĩ mô và ươm mầm đổi mới sáng tạo.

Chiến lược cũng đặt ra những chỉ tiêu vươn tầm khu vực và thế giới rất rõ nét:

• Phấn đấu có ít nhất 02 cơ sở giáo dục đại học lọt vào nhóm 150 trường đại học hàng đầu châu Á.
• Có ít nhất 06 cơ sở giáo dục sở hữu từ 1 ngành, lĩnh vực đào tạo trở lên thuộc nhóm 200 châu Á theo các bảng xếp hạng quốc tế danh tiếng và uy tín.
• Đóng vai trò là đầu tàu tri thức, kết nối cung - cầu nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ các trung tâm kinh tế, chuỗi công nghiệp công nghệ cao của cả nước.

Hồ sơ pháp lý và vị trí của VinUni cùng Phenikaa trong danh sách dẫn dắt

Theo Phụ lục I ban hành kèm theo Quyết định số 1612/QĐ-TTg, danh sách 12 cơ sở giáo dục đại học dẫn dắt của Thủ đô hội tụ các trường đại học công lập hàng đầu cùng sự hiện diện nổi bật của 2 đại diện tư thục:

1. Đại học Quốc gia Hà Nội
2. Đại học Bách khoa Hà Nội
3. Đại học Kinh tế Quốc dân
4. Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
5. Trường Đại học Y Hà Nội
6. Trường Đại học Luật Hà Nội
7. Trường Đại học Giao thông vận tải
8. Trường Đại học Xây dựng Hà Nội
9. Đại học Phenikaa (vị trí thứ 9)
10. Học viện Nông nghiệp Việt Nam
11. Trường Đại học VinUni (vị trí thứ 11)
12. Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông

Về mô hình tổ chức và tư cách pháp lý:

• Đại học Phenikaa: Theo Điều 2 Quyết định số 775/QĐ-TTg ngày 15/4/2025 của Thủ tướng Chính phủ, Trường Đại học Phenikaa được chuyển đổi thành Đại học Phenikaa – xác lập mô hình đại học đa ngành, đa lĩnh vực tự chủ thuộc loại hình cơ sở giáo dục đại học tư thục với năng lực nghiên cứu khoa học cơ bản và ứng dụng công nghệ ấn tượng.
• Trường Đại học VinUni: Được thành lập theo Quyết định số 1824/QĐ-TTg ngày 17/12/2019 của Thủ tướng Chính phủ, vận hành theo mô hình trường đại học tư thục không vì lợi nhuận, tiên phong hợp tác chiến lược với các đại học top đầu thế giới nhằm đào tạo nhân tài đạt chuẩn quốc tế.

Cơ chế hỗ trợ bình đẳng, cạnh tranh đối với đại học tư thục

Điểm đột phá căn bản trong tư duy xây dựng chính sách của Nhà nước chính là việc xóa bỏ rào cản phân biệt đối xử giữa cơ sở giáo dục công lập và tư thục. Căn cứ theo mục 5 Phần III Điều 1 Quyết định số 1612/QĐ-TTg, cơ chế hỗ trợ của Nhà nước đối với các cơ sở giáo dục đại học tư thục trong nhóm dẫn dắt được thực hiện thông qua những hình thức minh bạch và cạnh tranh:

• Cơ chế đặt hàng và giao nhiệm vụ cạnh tranh: Nhà nước trực tiếp đấu thầu, đặt hàng đào tạo các ngành mũi nhọn, nhân lực khoa học công nghệ, y tế, kỹ thuật mà cơ sở tư thục có thế mạnh vượt trội.
• Cấp học bổng và hỗ trợ tài chính cho người học tài năng: Học sinh, sinh viên xuất sắc học tập tại các trường tư thục dẫn dắt vẫn được tiếp cận các nguồn học bổng ngân sách nhà nước tương tự trường công lập.
• Giao nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ: Các viện nghiên cứu, phòng thí nghiệm trọng điểm tại các đại học tư thục được tham gia bình đẳng vào các đề tài khoa học công nghệ cấp quốc gia, chương trình đổi mới sáng tạo quốc gia.
• Hợp tác chia sẻ hạ tầng dùng chung và đồng tài trợ: Tạo điều kiện cho các trường kết nối vào hạ tầng dữ liệu số, phòng thí nghiệm liên kết hoặc nhận các gói đồng tài trợ có điều kiện phục vụ lợi ích công cộng.

Khung pháp lý từ Luật Giáo dục đại học và cơ hội bứt phá toàn diện

Hành lang pháp lý hoàn thiện theo quy định của Luật Giáo dục đại học 2025 và các nguyên tắc nền tảng tại Luật Giáo dục 2019 tiếp tục khẳng định quyền tự chủ học thuật, tự chủ tài chính và tự chủ tổ chức bộ máy sâu rộng cho các cơ sở giáo dục đại học.

Nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức, cá nhân đầu tư phát triển cơ sở giáo dục đại học tư thục hoạt động không vì lợi nhuận; bảo đảm quyền tự chủ, trách nhiệm giải trình và sự bình đẳng của các cơ sở giáo dục đại học thuộc mọi thành phần kinh tế trong việc tham gia các chương trình mục tiêu quốc gia, đào tạo nhân lực tinh hoa và nghiên cứu khoa học.

Việc VinUni và Phenikaa song hành cùng các đại học danh tiếng lâu đời của đất nước mở ra kỷ nguyên mới: cạnh tranh lành mạnh để nâng cao chất lượng thực chất, thu hút nhân tài toàn cầu và đưa giáo dục đại học Việt Nam định vị vững chắc trên bản đồ học thuật quốc tế.