Trong bối cảnh Luật Giáo dục 2019 vừa được Quốc hội thông qua và chuẩn bị có hiệu lực, vấn đề trình độ chuẩn của nhà giáo đang trở thành tâm điểm chú ý của dư luận, đặc biệt là đối với đội ngũ giáo viên tiểu học hiện đang sở hữu bằng trung cấp hoặc cao đẳng sư phạm.

Trình độ chuẩn của giáo viên tiểu học theo quy định hiện hành (năm 2019)

Tính đến thời điểm hiện tại (tháng 10/2019), trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo vẫn đang được thực hiện theo quy định tại Luật Giáo dục 2005 (sửa đổi, bổ sung năm 2014). Cụ thể, tại Điều 77 Luật Giáo dục 2005 quy định:

"Trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo được quy định như sau: a) Có bằng tốt nghiệp trung cấp sư phạm đối với giáo viên mầm non, giáo viên tiểu học; b) Có bằng tốt nghiệp cao đẳng sư phạm hoặc có bằng tốt nghiệp cao đẳng và có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm đối với giáo viên trung học cơ sở..."

Như vậy, ở thời điểm hiện tại, giáo viên tiểu học chỉ cần có bằng tốt nghiệp trung cấp sư phạm là đã đạt chuẩn về trình độ đào tạo theo quy định của pháp luật.

Luật Giáo dục 2019 thay đổi "cuộc chơi" như thế nào?

Sự ra đời của Luật Giáo dục 2019 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo. Theo đó, trình độ chuẩn của giáo viên tiểu học đã được nâng lên đáng kể.

Cụ thể, theo điểm b khoản 1 Điều 72 Luật Giáo dục 2019, giáo viên tiểu học phải có bằng cử nhân thuộc ngành đào tạo giáo viên trở lên. Trường hợp môn học chưa đủ giáo viên có bằng cử nhân thuộc ngành đào tạo giáo viên thì phải có bằng cử nhân chuyên ngành phù hợp và có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm.

Thời điểm áp dụng và nguyên tắc hiệu lực trở về trước

Một câu hỏi quan trọng mà nhiều giáo viên đặt ra là: "Liệu tôi có bị buộc thôi việc ngay lập tức nếu chưa có bằng cử nhân?"

Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần xem xét quy định về hiệu lực thi hành. Theo khoản 1 Điều 114 Luật Giáo dục 2019, văn bản này sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2020.

Đối chiếu với quy định tại khoản 1 Điều 156 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015, văn bản quy phạm pháp luật được áp dụng từ thời điểm bắt đầu có hiệu lực và áp dụng đối với hành vi xảy ra tại thời điểm mà văn bản đó đang có hiệu lực.

Do đó, các quy định mới về trình độ chuẩn sẽ chỉ bắt đầu áp dụng đối với các hành vi, sự việc xảy ra từ ngày 01/7/2020. Những giáo viên đang công tác và đạt chuẩn theo Luật Giáo dục 2005 ở thời điểm hiện tại (năm 2019) hoàn toàn không bị ảnh hưởng ngay lập tức.

Lộ trình chuyển tiếp: Cơ hội để giáo viên tự hoàn thiện

Chính phủ cũng đã tính đến việc tạo điều kiện cho đội ngũ giáo viên hiện có. Theo khoản 2 Điều 115 Luật Giáo dục 2019, những giáo viên chưa đạt chuẩn sẽ được thực hiện theo lộ trình nâng chuẩn do Chính phủ quy định.

Điều này có nghĩa là các thầy cô sẽ có một khoảng thời gian chuyển tiếp để học tập, bồi dưỡng nhằm đạt được bằng cử nhân theo quy định mới mà không lo bị gián đoạn công việc. Đây là một chính sách nhân văn, vừa đảm bảo nâng cao chất lượng giáo dục, vừa đảm bảo quyền lợi chính đáng cho đội ngũ nhà giáo đã có nhiều năm cống hiến.

Lời khuyên: Mặc dù luật mới chưa có hiệu lực, nhưng các giáo viên tiểu học hiện mới có bằng trung cấp hoặc cao đẳng nên chủ động tìm hiểu các chương trình đào tạo liên thông lên đại học để sẵn sàng đáp ứng yêu cầu của Luật Giáo dục 2019 trong tương lai gần.