Việc sử dụng các chất kích thích, đặc biệt là cần sa và các loại cần sa tổng hợp (thường gọi là cỏ Mỹ), đang trở thành một vấn đề nhức nhối trong xã hội, để lại những hệ lụy khôn lường cho sức khỏe và tương lai của người sử dụng. Dưới góc độ pháp lý, hành vi này bị kiểm soát vô cùng chặt chẽ với những chế tài nghiêm khắc nhằm răn đe và phòng ngừa tội phạm về ma túy.

Cần sa và các hoạt chất gây nghiện dưới góc nhìn pháp lý

Cần sa và cỏ Mỹ không đơn thuần là những chất gây ảo giác thông thường mà chúng chứa các hoạt chất cực mạnh tác động trực tiếp đến hệ thần kinh trung ương. Hoạt chất chính trong cần sa là THC (delta-9-tetrahydrocannabinol), trong khi cỏ Mỹ thường chứa hoạt chất XLR-11 (5-fluoro-UR-144).

Theo quy định tại Nghị định 73/2018/NĐ-CP của Chính phủ, cả cần sa và các chế phẩm từ cần sa, cùng với hoạt chất XLR-11, đều được xếp vào danh mục các chất ma túy tuyệt đối cấm sử dụng trong y học và đời sống xã hội.

Cần sa thuộc Danh mục I, STT 45: Các chất ma túy tuyệt đối cấm sử dụng trong y học và đời sống xã hội; việc sử dụng các chất này trong phân tích, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học, điều tra tội phạm phải theo quy định đặc biệt của cơ quan có thẩm quyền.

Mức xử phạt hành chính đối với hành vi sử dụng trái phép cần sa

Tại thời điểm năm 2020, hành vi sử dụng trái phép chất ma túy (bao gồm cả cần sa) nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ bị xử lý theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính. Cụ thể, căn cứ vào khoản 1 Điều 21 Nghị định 167/2013/NĐ-CP:

• Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền: Từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng trái phép chất ma túy.
• Hình thức xử phạt bổ sung: Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm.
• Đối với người nước ngoài: Tùy theo mức độ vi phạm có thể bị áp dụng hình thức xử phạt trục xuất khỏi Việt Nam.

Khi nào việc sử dụng, tàng trữ cần sa bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Ranh giới giữa xử phạt hành chính và trách nhiệm hình sự thường dựa trên khối lượng ma túy mà người đó tàng trữ hoặc mục đích của hành vi. Theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), các tội danh phổ biến bao gồm:

1. Tội tàng trữ trái phép chất ma túy

Căn cứ Điều 249 Bộ luật Hình sự, người nào tàng trữ trái phép chất ma túy mà không nhằm mục đích mua bán, vận chuyển, sản xuất trái phép chất ma túy sẽ bị xử lý:

• Mức án thấp nhất: Phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
• Mức án cao nhất: Tù chung thân (nếu khối lượng cần sa từ 30 kilôgam trở lên).
• Hình phạt bổ sung: Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc tịch thu tài sản.

2. Tội mua bán trái phép chất ma túy

Đây là tội danh có khung hình phạt cực kỳ nghiêm khắc. Theo Điều 251 Bộ luật Hình sự, hành vi mua bán cần sa có thể dẫn đến:

• Mức án thấp nhất: Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.
• Mức án cao nhất: Tử hình (nếu khối lượng cần sa từ 75 kilôgam trở lên).
• Hình phạt bổ sung: Tương tự tội tàng trữ nhưng mức độ nghiêm trọng và khả năng tịch thu tài sản cao hơn.

Lời khuyên pháp lý để tránh những hệ lụy đáng tiếc

Pháp luật Việt Nam luôn nhất quán trong việc đấu tranh bài trừ ma túy. Việc thử sử dụng cần sa dù chỉ một lần cũng có thể dẫn đến sự lệ thuộc về tâm thần và là bước đệm dẫn đến các hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng hơn. Người dân cần nâng cao cảnh giác, đặc biệt là giới trẻ, trước những lời lôi kéo sử dụng các loại "thảo mộc" hay "cỏ" núp bóng dưới các tên gọi mỹ miều.

Nếu bạn hoặc người thân đang gặp phải các vấn đề liên quan đến pháp lý ma túy, hãy chủ động tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia để có hướng giải quyết đúng đắn nhất theo quy định của pháp luật.