Trong lộ trình đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện ngành giáo dục, việc triển khai học bạ số được xem là một bước ngoặt lớn nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, minh bạch hóa kết quả học tập và cắt giảm tối đa các thủ tục hành chính rườm rà cho phụ huynh, học sinh. Tuy nhiên, một vấn đề băn khoăn phổ biến là: Khi đã có học bạ số, các trường học hoặc cơ quan chuyên môn có quyền đòi nộp thêm bản giấy hay không?

Để chấm dứt tình trạng "dùng song song" gây lãng phí và phiền hà, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 70/2026/TT-BGDĐT quy định về quản lý và sử dụng học bạ số trong cơ sở giáo dục phổ thông và cơ sở giáo dục thường xuyên, đưa ra hành lang pháp lý rõ ràng bảo vệ quyền lợi chính đáng của người học.

Tuyệt đối không được yêu cầu nộp thêm học bạ giấy nếu học bạ số hợp lệ

Điểm mấu chốt quan trọng nhất được ghi nhận tại khoản 3 Điều 12 Thông tư 70/2026/TT-BGDĐT nêu rõ:

Quy định này thể hiện tinh thần kiên quyết của cơ quan quản lý nhà nước trong việc xóa bỏ tâm lý "thói quen giữ bản giấy" vốn tồn tại nhiều năm qua. Khi dữ liệu số đã bảo đảm đủ tính pháp lý, tính toàn vẹn và có thể tra cứu trực tiếp trên hệ thống dữ liệu dùng chung, bất kỳ yêu cầu đòi hỏi phụ huynh, học sinh phải in ấn, xin xác nhận hay nộp thêm hồ sơ giấy từ phía cơ quan tiếp nhận đều là hành vi không phù hợp với pháp luật hiện hành.

Học bạ số có giá trị pháp lý trong những trường hợp nào?

Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 12 Thông tư 70/2026/TT-BGDĐT, học bạ số được khai thác, sử dụng rộng rãi trong hàng loạt quy trình chuyên môn và thủ tục hành chính trọng yếu, bao gồm:

• Phục vụ công tác tuyển sinh đầu cấp, chuyển trường của học sinh giữa các cơ sở giáo dục.
• Xác minh thông tin quá trình học tập, xét hoàn thành chương trình giáo dục hoặc xét lên lớp.
• Phục vụ lưu trữ hồ sơ điện tử, quản lý giáo dục, thống kê, phân tích, đánh giá chất lượng dạy và học theo từng giai đoạn.
• Tư vấn, định hướng nghề nghiệp, xây dựng kế hoạch giáo dục toàn diện của nhà trường.
• Thực hiện các thủ tục hành chính liên quan và các hoạt động nghiệp vụ khác thuộc lĩnh vực giáo dục và đào tạo.

Nhờ khả năng tích hợp linh hoạt, dữ liệu học bạ số có thể chia sẻ nhanh chóng giữa các cấp quản lý, giúp tiết kiệm tối đa thời gian di chuyển, chi phí công chứng hay nguy cơ thất lạc, hư hỏng học bạ giấy truyền thống.

Trách nhiệm kiểm tra, xác thực thuộc về cơ quan tiếp nhận

Một điểm mới đáng lưu ý khác tại khoản 2 Điều 12 Thông tư 70/2026/TT-BGDĐT chính là việc quy định trách nhiệm chủ động xác thực dữ liệu cho bên tiếp nhận. Cụ thể, cơ quan, tổ chức có nhiệm vụ tra cứu và kiểm tra tính chính xác của học bạ số trên hệ thống trước khi thực hiện giải quyết thủ tục cho công dân.

Trường hợp hệ thống tiếp nhận chuyên ngành chưa hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật hoặc chưa đủ điều kiện kết nối trực tuyến với CSDL giáo dục, cơ quan tiếp nhận vẫn được phép sử dụng bản điện tử hoặc bản trích lục điện tử có xác thực hợp lệ theo quy định tại khoản 4 Điều 12 Thông tư 70/2026/TT-BGDĐT. Việc đẩy trách nhiệm xác thực về phía cơ quan thụ lý giúp người dân loại bỏ gánh nặng phải tự đi xác minh giấy tờ phức tạp.

Như vậy, việc chính thức công nhận và bảo vệ giá trị pháp lý của học bạ số thay cho bản giấy không chỉ khẳng định bước tiến vượt bậc trong cải cách thủ tục hành chính ngành giáo dục, mà còn tạo dựng môi trường quản lý hiện đại, minh bạch, giảm bớt chi phí xã hội và tạo thuận lợi tối đa cho người học trên toàn quốc.