Hoạt động từ thiện, nhân đạo không chỉ là nghĩa cử cao đẹp thể hiện tinh thần tương thân tương ái mà còn được Nhà nước khuyến khích thông qua các chính sách ưu đãi về thuế. Tuy nhiên, không phải mọi khoản đóng góp đều được khấu trừ khi tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Để đảm bảo quyền lợi của mình, người nộp thuế cần nắm rõ các quy định về đối tượng, điều kiện và hồ sơ chứng từ cần thiết.

1. Khấu trừ thuế TNCN đối với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công

Đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công, các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học sẽ được giảm trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế. Quy định này nhằm giảm bớt gánh nặng tài chính cho những người có tinh thần cộng đồng.

Điều kiện để được giảm trừ gia cảnh từ khoản đóng góp từ thiện

Theo quy định tại Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 25 Thông tư 92/2015/TT-BTC), khoản đóng góp phải thuộc các trường hợp sau:

• Đóng góp vào các cơ sở bảo trợ xã hội: Các tổ chức, cơ sở chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, người khuyết tật, người già không nơi nương tựa. Các cơ sở này phải được thành lập và hoạt động theo quy định tại Nghị định 103/2017/NĐ-CP.
• Đóng góp vào các quỹ từ thiện, nhân đạo: Các quỹ khuyến học, quỹ xã hội, quỹ từ thiện được thành lập và hoạt động theo quy định tại Nghị định 93/2019/NĐ-CP.

"Khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học được trừ vào thu nhập chịu thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công trước khi tính thuế của cá nhân cư trú..."

Hồ sơ và chứng từ cần thiết

Để được thực hiện giảm trừ, người nộp thuế phải cung cấp được chứng từ thu hợp pháp do các tổ chức, các quỹ của Trung ương hoặc của tỉnh cấp. Chứng từ này phải thể hiện rõ số tiền đóng góp, tên người đóng góp và xác nhận của đơn vị tiếp nhận.

Lưu ý rằng, nếu bạn đóng góp trực tiếp cho cá nhân (ví dụ: chuyển khoản trực tiếp cho một người gặp khó khăn mà không thông qua tổ chức có tư cách pháp nhân), khoản chi này sẽ không được tính là khoản giảm trừ khi quyết toán thuế TNCN.

2. Quy định đối với cá nhân kinh doanh và hộ kinh doanh

Khác với nhóm đối tượng hưởng lương, cá nhân kinh doanh có cơ chế tính thuế riêng biệt. Tại thời điểm tháng 08/2021, việc tính thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được thực hiện theo hướng dẫn tại Thông tư 40/2021/TT-BTC (có hiệu lực từ ngày 01/08/2021).

Tại sao cá nhân kinh doanh không được giảm trừ từ thiện?

Theo quy định tại Điều 4 Thông tư 40/2021/TT-BTC, thuế TNCN đối với cá nhân kinh doanh được tính dựa trên doanh thu tính thuế nhân với thuế suất tương ứng của từng lĩnh vực ngành nghề. Phương pháp tính thuế này không áp dụng các khoản giảm trừ gia cảnh hay giảm trừ đóng góp từ thiện như đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công.

Do đó, dù cá nhân kinh doanh có đóng góp hàng tỷ đồng cho các quỹ từ thiện hợp pháp, họ vẫn phải nộp thuế TNCN trên tổng doanh thu (nếu doanh thu trên 100 triệu đồng/năm) mà không được trừ đi các khoản chi phí này.

3. Lời khuyên pháp lý để tối ưu hóa quyền lợi thuế

Để việc làm từ thiện vừa mang lại giá trị cho xã hội, vừa giúp bạn tối ưu hóa nghĩa vụ thuế, hãy lưu ý các điểm sau:

• Chọn đúng tổ chức tiếp nhận: Chỉ đóng góp vào các quỹ, cơ sở có giấy phép hoạt động theo đúng Nghị định của Chính phủ.
• Lưu trữ chứng từ cẩn thận: Yêu cầu đơn vị tiếp nhận cấp biên lai, phiếu thu hoặc giấy xác nhận đóng góp có đóng dấu mộc đỏ.
• Kê khai đúng thời điểm: Các khoản đóng góp phát sinh trong năm tính thuế nào thì được giảm trừ vào thu nhập chịu thuế của năm tính thuế đó.

Việc nắm vững các quy định pháp luật về thuế không chỉ giúp bạn thực hiện đúng nghĩa vụ công dân mà còn bảo vệ quyền lợi chính đáng của bản thân trong các hoạt động thiện nguyện.