Trong công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng, việc gương mẫu thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước, đặc biệt là chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình, là một trong những tiêu chuẩn đạo đức hàng đầu của người chiến sĩ cộng sản. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn những trường hợp Đảng viên vi phạm, dẫn đến những hệ lụy về mặt tổ chức và uy tín cá nhân. Vậy cụ thể những hành vi nào bị coi là vi phạm và mức độ xử lý kỷ luật được quy định ra sao?

Căn cứ pháp lý điều chỉnh việc xử lý kỷ luật Đảng viên

Tính đến thời điểm hiện tại (tháng 5/2021), việc xem xét và xử lý kỷ luật Đảng viên vi phạm chính sách dân số được thực hiện nghiêm túc theo các văn bản hướng dẫn của Trung ương. Cụ thể là Quy định 102-QĐ/TW năm 2017 của Ban Chấp hành Trung ương. Để triển khai chi tiết các nội dung này, Ủy ban Kiểm tra Trung ương cũng đã ban hành Hướng dẫn 04-HD/UBKTTW năm 2018.

Các hành vi vi phạm và mức độ xử lý kỷ luật tương ứng

Theo quy định tại Điều 27 Quy định 102-QĐ/TW năm 2017, các mức độ kỷ luật được phân chia dựa trên tính chất và hậu quả của hành vi vi phạm:

1. Hình thức kỷ luật Khiển trách

Hình thức này áp dụng đối với các hành vi gây hậu quả ít nghiêm trọng, bao gồm:

• Cản trở hoặc cưỡng bức người khác thực hiện các biện pháp kế hoạch hóa gia đình.
• Tham gia hoặc tổ chức các hoạt động xét nghiệm, chẩn đoán nhằm xác định giới tính thai nhi trái với quy định của pháp luật.
• Khai báo gian dối hoặc xin xác nhận, giám định không trung thực về tình trạng sức khỏe của bản thân, vợ (chồng) hoặc con cái nhằm trốn tránh trách nhiệm hoặc thực hiện sai quy định về dân số.
• Sinh con thứ ba (trừ các trường hợp đặc biệt được pháp luật cho phép).

2. Hình thức kỷ luật Cảnh cáo hoặc Cách chức

Nếu Đảng viên đã bị xử lý kỷ luật mà vẫn tái phạm, hoặc vi phạm lần đầu nhưng gây hậu quả nghiêm trọng, mức phạt sẽ tăng lên. Cụ thể:

• Tái phạm các hành vi đã nêu ở mục khiển trách.
• Vi phạm lần đầu nhưng gây ra những tác động tiêu cực lớn đến dư luận và uy tín của tổ chức Đảng.
• Sinh con thứ tư (trừ trường hợp pháp luật có quy định khác).

3. Hình thức kỷ luật Khai trừ

Đây là mức kỷ luật cao nhất, áp dụng cho các trường hợp gây hậu quả rất nghiêm trọng:

• Sinh con thứ năm trở lên.
• Có hành vi gian dối trong việc cho con đẻ làm con nuôi hoặc nhận nuôi con nuôi nhưng thực chất là con đẻ để lách luật sinh thêm con.
• Vi phạm các quy định về dân số gây ảnh hưởng đặc biệt xấu đến vai trò lãnh đạo của Đảng tại địa phương, đơn vị.

Những trường hợp "ngoại lệ" không bị coi là vi phạm

Để đảm bảo tính nhân văn và phù hợp với thực tiễn đời sống, Điều 27 Hướng dẫn 04-HD/UBKTTW năm 2018 đã làm rõ các tình huống không bị coi là vi phạm chính sách dân số:

• Dân tộc ít người: Cặp vợ chồng sinh con thứ ba nếu một hoặc cả hai thuộc dân tộc có số dân dưới 10.000 người hoặc dân tộc có nguy cơ suy giảm dân số.
• Sinh đa thai lần đầu: Lần sinh thứ nhất nhưng sinh ba con trở lên.
• Đã có một con đẻ: Sinh lần thứ hai mà sinh hai con trở lên.
• Con đẻ bị dị tật: Sinh con thứ ba nếu đã có hai con đẻ nhưng một hoặc cả hai con bị dị tật, mắc bệnh hiểm nghèo (không di truyền) và có xác nhận của Hội đồng giám định y khoa.
• Trường hợp con riêng: Đảng viên đã có con riêng sinh thêm con với người mới (theo các điều kiện cụ thể về số lượng con hiện có).

"Riêng trường hợp sinh con thứ ba do mang thai ngoài ý muốn, nếu việc thực hiện các biện pháp kế hoạch hóa gia đình gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người mẹ (có xác nhận của bệnh viện cấp huyện trở lên) thì không xem xét xử lý kỷ luật."

Lời khuyên cho Đảng viên

Việc nắm vững các quy định tại Quy định 102-QĐ/TW không chỉ giúp Đảng viên tránh được những sai phạm đáng tiếc mà còn giúp họ trở thành những tuyên truyền viên tích cực tại cơ sở. Trong bối cảnh năm 2021, khi đất nước đang tập trung vào các mục tiêu phát triển bền vững, việc thực hiện tốt chính sách dân số chính là góp phần vào sự lớn mạnh chung của dân tộc.

Nếu bạn đang gặp vướng mắc về các thủ tục giám định y khoa hoặc cần tư vấn sâu hơn về quy trình xem xét kỷ luật, hãy liên hệ với các cơ quan chuyên môn hoặc tổ chức Đảng nơi sinh hoạt để được hướng dẫn kịp thời.