Sự ra đời của Nghị định 143/2024/NĐ-CP đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong chính sách an sinh xã hội, lần đầu tiên mở ra cơ hội hưởng chế độ tai nạn lao động cho nhóm đối tượng lao động tự do (lao động không theo hợp đồng). Tuy nhiên, để hiện thực hóa quyền lợi này, việc nắm vững các quy định về hồ sơ và thủ tục là điều kiện tiên quyết.

Danh mục hồ sơ hưởng chế độ lần đầu: Những giấy tờ không thể thiếu

Theo quy định tại Điều 22 Nghị định 143/2024/NĐ-CP, khi có yêu cầu giải quyết chế độ, người lao động hoặc thân nhân cần chuẩn bị một bộ hồ sơ hoàn chỉnh bao gồm:

• Sổ bảo hiểm xã hội: Đây là căn cứ gốc để xác định quá trình tham gia và đóng phí.
• Giấy tờ y tế: Giấy ra viện hoặc trích sao hồ sơ bệnh án (đối với trường hợp điều trị nội trú).
• Biên bản giám định: Kết luận từ Hội đồng giám định y khoa về mức suy giảm khả năng lao động.
• Biên bản điều tra tai nạn lao động: Tài liệu quan trọng xác định tính chất của vụ tai nạn.
• Đơn đề nghị: Sử dụng mẫu quy định tại Phụ lục VII ban hành kèm theo Nghị định này.
• Chứng từ tài chính: Hóa đơn, chứng từ hợp pháp liên quan đến phí giám định.

Trong trường hợp đau lòng nhất là người lao động tử vong, thân nhân cần bổ sung bản sao giấy chứng tử hoặc quyết định tuyên bố chết của Tòa án.

Thủ tục bổ sung khi mức độ suy giảm khả năng lao động tăng lên

Pháp luật cũng dự phòng trường hợp sức khỏe người lao động diễn biến xấu hơn sau lần giám định đầu tiên. Khi kết quả giám định lại cho thấy mức suy giảm khả năng lao động tăng lên, hồ sơ đề nghị bổ sung sẽ tinh gọn hơn, tập trung vào:

• Sổ bảo hiểm xã hội và Biên bản giám định mới.
• Đơn đề nghị giải quyết bổ sung (theo mẫu tại Phụ lục VIII).
• Hóa đơn phí giám định lần mới nhất.

"Người lao động hoặc thân nhân người lao động bị nạn nộp hồ sơ cho cơ quan bảo hiểm xã hội đã đăng ký tham gia trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được Biên bản giám định hoặc 90 ngày kể từ ngày người lao động bị chết."

Thời hạn giải quyết: Cơ quan BHXH có bao nhiêu ngày để phản hồi?

Để đảm bảo tính kịp thời của chính sách, Nghị định 143/2024/NĐ-CP quy định rất chặt chẽ về thời gian xử lý. Cụ thể, trong vòng 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan bảo hiểm xã hội phải có trách nhiệm giải quyết chi trả chế độ.

Nếu từ chối giải quyết, cơ quan chức năng bắt buộc phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do để người dân được biết. Quy định này giúp minh bạch hóa quy trình và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tham gia bảo hiểm.

Lời khuyên từ chuyên gia: Người lao động tự do nên chủ động lưu giữ các hóa đơn viện phí và yêu cầu cơ quan y tế cung cấp đầy đủ giấy tờ ngay sau khi điều trị để tránh việc thất lạc, gây khó khăn cho quá trình làm hồ sơ sau này.