Trong nỗ lực hoàn thiện chính sách bảo vệ quyền lợi cho phái nữ tại nơi làm việc, Chính phủ đã ban hành một quy định mang tính đột phá liên quan đến chế độ nghỉ ngơi đặc thù. Kể từ ngày 15/4/2020, khi Nghị định 28/2020/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, lao động nữ làm việc trọn thời gian trong những ngày "đèn đỏ" mà không nghỉ ngơi theo quy định sẽ được nhận thêm một khoản tiền xứng đáng.

Quy định về thời gian nghỉ đặc thù của lao động nữ

Theo quy định tại khoản 5 Điều 155 Bộ luật Lao động 2012, pháp luật đã xác lập quyền lợi rất cụ thể cho lao động nữ như sau:

5. Lao động nữ trong thời gian hành kinh được nghỉ mỗi ngày 30 phút; trong thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi, được nghỉ mỗi ngày 60 phút trong thời gian làm việc. Thời gian nghỉ vẫn được hưởng đủ tiền lương theo hợp đồng lao động.

Mặc dù quyền lợi này đã tồn tại từ lâu, nhưng trên thực tế, không ít doanh nghiệp vẫn "lờ" đi hoặc ép buộc nhân viên làm việc xuyên suốt mà không có sự bù đắp thỏa đáng. Điểm mới của Nghị định 28/2020/NĐ-CP chính là việc cụ thể hóa hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả để bảo vệ quyền lợi này một cách triệt để.

Mức phạt nặng đối với doanh nghiệp vi phạm

Tại Điều 27 Nghị định 28/2020/NĐ-CP, mức xử phạt đối với hành vi không cho lao động nữ nghỉ 30 phút mỗi ngày trong thời gian hành kinh được quy định rõ ràng:

• Đối với cá nhân sử dụng lao động: Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.
• Đối với tổ chức (doanh nghiệp): Mức phạt tăng gấp đôi, dao động từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng.

Tuy nhiên, con số tiền phạt chưa phải là tất cả. Điều quan trọng nhất nằm ở biện pháp khắc phục hậu quả. Theo điểm a khoản 3 Điều 27 Nghị định 28/2020/NĐ-CP, người sử dụng lao động buộc phải trả tiền lương làm thêm giờ cho người lao động đối với thời gian mà họ không được nghỉ.

Cách tính tiền lương làm thêm giờ cho 30 phút không nghỉ

Việc trả thêm tiền không phải là một khoản hỗ trợ tùy ý, mà được tính theo đơn giá tiền lương làm thêm giờ quy định tại Điều 97 Bộ luật Lao động 2012. Cụ thể:

• Làm việc vào ngày thường: Tiền lương ít nhất bằng 150% đơn giá tiền lương ngày bình thường.
• Làm việc vào ngày nghỉ hằng tuần: Ít nhất bằng 200%.
• Làm việc vào ngày nghỉ lễ, tết: Ít nhất bằng 300% (chưa kể tiền lương ngày lễ đó).

Như vậy, nếu một lao động nữ có mức lương 100.000 đồng/giờ, trong ngày hành kinh nếu chị vẫn làm việc đủ 8 tiếng mà không nghỉ 30 phút, thì ngoài tiền lương 8 tiếng bình thường, chị sẽ được nhận thêm tiền lương cho 30 phút đó với mức ít nhất là 150% (tương đương 75.000 đồng cho nửa giờ làm thêm vào ngày thường).

Lời khuyên cho lao động nữ và doanh nghiệp

Quy định mới này không chỉ nhằm trừng phạt các doanh nghiệp vi phạm mà còn khuyến khích sự thỏa thuận văn minh giữa hai bên. Doanh nghiệp cần chủ động rà soát nội quy lao động, đảm bảo lao động nữ được nghỉ ngơi đúng quy định để tái tạo sức lao động. Ngược lại, lao động nữ cũng cần nắm vững quyền lợi của mình để yêu cầu thanh toán đầy đủ nếu tính chất công việc bắt buộc phải làm việc xuyên suốt.

Đây là một bước tiến lớn trong việc thực thi công bằng xã hội và bảo vệ sức khỏe sinh sản cho phụ nữ Việt Nam trong bối cảnh kinh tế đang phát triển mạnh mẽ vào năm 2020.